Οι διαρροές για επαναχαράξη του καλωδίου που διαψεύδονται, η προκήρυξη διαγωνισμού για τη διεξαγωγή μελέτης επιπτώσεων και οι έρευνες των Τούρκων βόρεια της Κύπρου
Όσο περνά ο καιρός και οι εξελίξεις φαίνεται να έπονται σε ό,τι αφορά τις προσπάθειες κατασκευής του καλωδίου, τα πράγματα ολοένα και περιπλέκονται. Εκεί που φαινόταν ότι Αθήνα και Παρίσι είχαν βρει τη χρυσή τομή με την έκδοση ανακοίνωσης για τις απαραίτητες βυθομετρήσεις, νοηματοδοτώντας επιτυχή γαλλική παρέμβαση προς την Άγκυρα, το σκηνικό παρουσιάζει πλήρη ανατροπή, παρά την επιμονή της Ελλάδας ότι το έργο προχωρεί κανονικά. Για δεύτερη συνεχόμενη βδομάδα το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας προειδοποιεί ότι οποιεσδήποτε έρευνες σε περιοχή που η Άγκυρα θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα απαιτείται η άδειά της. Ακόμη περισσότερα ερωτηματικά εγείρει η αποκάλυψη της Καθημερινής Ελλάδος ότι Γαλλία και Ελλάδα μελετούν το ενδεχόμενο επαναχαράξης της πορείας του καλωδίου για να μην εμπίπτει στο παράνομα διακηρυγμένο θαλάσσιο πάρκο Φετιγιέ – Κας που διαψεύστηκαν από τρία μέλη του ελληνικού Υπουργικού Συμβουλίου εντός 24 ωρών. Πόσο δε μάλλον ότι ο επανασχεδιασμός της πορείας του καλωδίου, δεν δικαιολογείται γεωγραφικά. Με το θερμόμετρο στα ύψη, η ΑΗΚ ήρθε να προσθέσει επιπρόσθετα ερωτήματα, προκηρύσσοντας διαγωνισμό για τη διεξαγωγή μελέτης επιπτώσεων για τον GSI, 14 χρόνια μετά τη σύλληψη της ιδέας.
Μπλεγμένο καλώδιο ή γόρδιος δεσμός;
Τα δημοσιεύματα της περασμένης εβδομάδας περί εξεύρεσης της σολομώντειας λύσης από Αθήνα και Παρίσι σχετικά με την έκδοση ανακοίνωσης προς παράκτια κράτη για την διενέργεια βυθομετρήσεων από γαλλικό πλοίο στα ανοικτά της Κάσου, διαδέχτηκε η προειδοποίηση της Άγκυρας ότι απαιτεί όπως ζητηθεί η άδειά της. Μέχρι την Κυριακή, νέα δημοσιεύματα από την Καθημερινή Ελλάδος ανέφεραν ότι Γαλλία και Ελλάδα έβαλαν στο τραπέζι το ενδεχόμενο μετατόπισης της πορείας του καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης ώστε να μην εφάπτεται με το παράτυπο θαλάσσιο πάρκο Φετιγιέ – Κας που η Τουρκία προκήρυξε πέριξ και νοτίως του Καστελόριζου. Σκοπός ήταν η αποφυγή οποιωνδήποτε νέων εντάσεων και η συνακόλουθη αφαίρεση των επιχειρημάτων που ψάχνει η Άγκυρα για να οδηγήσει την κατάσταση στα άκρα.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Το δημοσίευμα ωστόσο διαψεύστηκε από τους Υπουργούς Ενέργειας και Εξωτερικών της Ελλάδος, καθώς και τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο εντός 24 ωρών. Ενδεικτικό του ότι το ζήτημα του καλωδίου έχει φτάσει από το επίπεδο του μπλεγμένο, σε επίπεδο γόρδιου δεσμού, είναι η δήλωση του Γιώργου Γεραπετρίτη, ότι δεν υφίσταται λόγος επαναχάραξης του καλωδίου. Όπως βλέπετε και στο χάρτη, η πορεία του καλωδίου όπως έχει σχεδιαστεί, περνώντας από τα ανοικτά της Κάσου, βρίσκεται πολύ νοτιότερα από το παράτυπο θαλάσσιο πάρκο Φετιγιέ – Κας. Κάτι που γεννά ερωτήματα ως προς τον σκοπό διαρροής της πληροφορίες ότι Γαλλία και Ελλάδα μελετούν την επαναχάραξη της πορείας του καλωδίου. Όπως είχε σημειώσει εξάλλου το Τουρκικό Υπουργείο Άμυνας στην δήλωσή του της περασμένης βδομάδας, η απαίτηση της Άγκυρας όπως της ζητηθεί η έκδοση άδειας για τη διενέργεια βυθομετρήσεων και πόντισης του καλωδίου, πηγάζει από το τουρκολιβυκό μνημόνιο οριοθέτησης ΑΟΖ. Περιοχή την οποία αναπόφευκτα θα πρέπει να διασχίσει ένα καλώδιο από την Ελλάδα στην Κύπρο.
Το ζήτημα όπως ήταν φυσικό παρέμεινε στην επικαιρότητα και αυτή τη βδομάδα. Το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας επανήλθε: «Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, ως παράκτιο κράτος, κάθε δραστηριότητα πόντισης καλωδίων/αγωγών ή επιστημονικής έρευνας που πρόκειται να πραγματοποιηθεί στην υφαλοκρηπίδα μας πρέπει να συντονίζεται εκ των προτέρων με τη χώρα μας. Η χώρα μας, στο πλαίσιο των δικαιωμάτων και αρμοδιοτήτων που απορρέουν από την ιδιότητά της ως παράκτιο κράτος, δεν θα επιτρέψει καμία μη εξουσιοδοτημένη δραστηριότητα στην υφαλοκρηπίδα της στην Ανατολική Μεσόγειο». Στη δική της κόκκινη γραμμή, εξακολουθεί ωστόσο να βαδίζει και η Αθήνα, με τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο, Παύλο Μαρινάκη να επαναλαμβάνει ότι το έργο θα προχωρήσει κανονικά, και ότι δεν τίθεται θέμα άδειας για τη διεξαγωγή των βυθομετρήσεων που σχεδιάζουν Αθήνα και Παρίσι.
Παράλληλη είναι και η διενέργεια ερευνών και κατασκευαστικών έργων στην Τουρκία τόσο για τον αμφίδρομο αγωγό φυσικού αερίου όσο και του καλωδίου, που αμφότερα θα συνδέσουν Τουρκία και κατεχόμενα ακόμη περισσότερο. Η Άγκυρα μάλιστα εξέδωσε νέα NAVTEX, για δραστηριότητες του ερευνητικού σκάφους Oruç Reis, με σκοπό την προετοιμασία της διαδρομής του αγωγού. Μπορεί η εν λόγω NAVTEX να μην αφορά την περιοχή νοτίως του Καστελόριζου που σχετίζεται με τον GSI, είναι ωστόσο ενδεικτική της συνολικής κατάστασης. Όχι μόνο δεν οδηγείται προς εξομάλυνση, αλλά μάλλον προς όξυνση, καθώς οι δύο πλευρές τραβούν το σχοινί στα άκρα, με τις επηρεαζόμενες στην Κύπρο κοινότητες να παρακολουθούν τις εξελίξεις εξ αποστάσεως.
Μελέτη επιπτώσεων 14 χρόνια μετά
14 χρόνια μετά τη σύλληψη και ανακοίνωση της ιδέας της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κύπρου με την Ελλάδα ήρθε επιτέλους και κάτι που θα έπρεπε να ήταν αναμενόμενο από την πρώτη στιγμή. Το κράτος δηλαδή, να έχει την απαραίτητη γνώση όλων των παραμέτρων ενός τέτοιου έργου προτού το προχωρήσει στο σημείο που βρίσκεται σήμερα. Την περασμένη Τετάρτη, η ΑΗΚ προκήρυξε διαγωνισμό για την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών για την εκτίμηση των πιθανών επιπτώσεων του έργου «Great Sea Interconnector». Ο διαγωνισμός, λήγει στις 11 Νοεμβρίου, έχει αξία τις €350,000 και τα κριτήρια που τέθηκαν αφορούν:
- υπηρεσίες σχετιζόμενες με την ενέργεια και συναφείς υπηρεσίες
- παροχής συμβουλών για υποδομή
- οικονομικής εκτίμησης κατασκευών
- παροχής συμβουλών σε θέματα διαχείρισης έργων
- παροχής γενικών επιχειρηματικών συμβουλών και συμβουλών σε θέματα διαχείρισης
- παροχής επιχειρηματικών συμβουλών και συμβουλών σε θέματα διαχείρισης
- παροχής συμβουλών σε θέματα οικονομικής διαχείρισης
- χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές υπηρεσίες
- παροχής οικονομικών συμβουλών
- υποβρύχια καλώδια.
Αυτή ωστόσο, δεν είναι η πρώτη προσπάθεια του κράτους να βρει την άκρη. Το Υπουργείο Ενέργειας, προκήρυξε διαγωνισμό το 2024, με στόχο την ανάθεση μελέτης κόστους–οφέλους, με έμφαση στην επίδραση στις τιμές ηλεκτρισμού. Ο συγκεκριμένος διαγωνισμός έκλεισε χωρίς ανάθεση, καθώς κατά την προκήρυξη του το καλοκαίρι του 2024, επιδείχθηκε ενδιαφέρον μόνο από μία εταιρεία. Η προσφορά απορρίφθηκε επειδή κρίθηκε ότι δεν πληρούσε τους απαραίτητους όρους και τα κριτήρια του διαγωνισμού, με αποτέλεσμα ο διαγωνισμός να επαναπροκηρυχθεί το Σεπτέμβριο του ίδιου έτους. Χωρίς την επίδειξη οποιοδήποτε ενδιαφέροντος, ο διαγωνισμός ακυρώθηκε εκ νέου, με το κεφάλαιο να κλείνει έκτοτε, καθώς δεν επαναλήφθηκε καμία προσπάθεια από το κράτος για να διαπιστώσει το κόστος του GSI για τους καταναλωτές.
