ALPHA της Κυριακής

Το εγχείρημα της Άμεσης Δημοκρατίας που μπάζει νερά και οι θεωρητικοί που δεν έχουν ούτε θέσεις ούτε πλάνο

Όταν τον περασμένο Οκτώβριο, ο Φειδίας Παναγιώτου  δημοσιοποιούσε την απόφασή του να κατέλθει και στις βουλευτικές εκλογές, στα πολιτικά πηγαδάκια είχε ήδη προκληθεί ένας έντονος αναβρασμός αλλά και ανησυχία. Αναβρασμός, όχι μόνο για το γεγονός ότι θα μπορούσε να εκπαραθυρώσει με ευκολία παραδοσιακούς σχηματισμούς όπως έκανε στις ευρωεκλογές, αλλά και ανησυχία για το τι ακριβώς επεδίωκε με την παρατεταμένη παρουσία του στην πολιτική σκηνή. Εκείνοι που θεώρησαν πως το «challenge» του στην πολιτική ξεκινούσε και τελείωνε στις Βρυξέλλες, αναθεώρησαν αμέσως, όταν είδαν τον ίδιο όχι μόνο να εξαγγέλλει υποψηφιότητα αλλά να ιδρύει την Άμεση Δημοκρατία. Ένα κομματικό σχηματισμό, με πολλά ερωτήματα για τις θέσεις που προωθεί, τα πρόσωπα που το απαρτίζουν, τις σκιές που κουβαλούν αυτά τα πρόσωπα και τις προθέσεις τους μπαίνοντας στην πολιτική αρένα.

Μαέστρος… από τις Βρυξέλλες

Το πρώτο ερώτημα που ηγέρθηκε μετά την εξαγγελία, είναι τι ακριβώς σκοπεύει να κάνει ο Φειδίας Παναγιώτου αν εκλεγεί. Θα θυσιάσει την έδρα στην ευρωβουλή για την έδρα στην Κύπρο ή θα παραδώσει την θέση του στον αμέσως επόμενο σε σταυρούς προτίμησης; Αυτό, δεν το έχει απαντήσει ακόμη ξεκάθαρα, όμως στο πρόσφατο βίντεο που ανάρτησε για να εξηγήσει τους λόγους που διεκδικεί την προεδρία της Άμεσης Δημοκρατίας και που πρέπει να μείνει «ο μαέστρος της ορχήστρας», διαφαίνονται -έστω και άθελά του- οι προθέσεις του. Λέγοντας πως ο ίδιος πλέον προτίθεται να δημιουργήσει κόμμα στο ευρωκοινοβούλιο και να αναλάβει την προεδρία του, εξάγεται το συμπέρασμα πως  δεν έχει καμία πρόθεση να αφήσει την ευρωβουλή για να έρθει στην Κύπρο. Μία επανάληψη του τι εκτυλίχθηκε με την Ελένη Θεοχάρους το 2016, όταν εκλέγηκε στη Λεμεσό πανηγυρικά, αλλά παραχώρησε τελικά την έδρα της στον Γιώργο Παπαδόπουλο, με την ίδια να παραμένει στις Βρυξέλλες. Για τους θιασώτες του εγχειρήματος, η παραμονή του στις Βρυξέλλες θα βοηθήσει την Άμεση Δημοκρατία να επεκταθεί ως εγχείρημα, να αποκτήσει -και οικονομικό- κόκκαλο ενώ σύμφωνα με τους επικριτές του η παραμονή του στις Βρυξέλλες ήταν αναμενόμενη. Όχι μόνο γιατί ο μισθός εκεί είναι πολύ μεγαλύτερος, αλλά και γιατί μπορεί να απευθυνθεί σε ένα ευρύτερο ακροατήριο ως youtuber που είναι άλλωστε η κύρια ενασχόλησή του. Αυξάνοντας και τους ακόλουθούς του αλλά και τα χρήματα που προκύπτουν από τα views του καθώς όπως υποστηρίζεται αυτός είναι ο πρώτιστος στόχος του.

Οι θεωρητικοί

Με την παραμονή του Φειδία Παναγιώτου στις Βρυξέλλες ανοίγει αναπόφευκτα η συζήτηση του ποιος θα αναλάβει τα ηνία στην Κύπρο. Ήδη τα πρόσωπα που ξεχώρισαν το τελευταίο διάστημα και θεωρείται πως επηρεάζουν αρκετά τον Φειδία Παναγιώτου είναι τα πρόσωπα που πήραν τις περισσότερες ψήφους στη Λευκωσία αμέσως μετά τον ευρωβουλευτή: ο Γιάννης Λαούρης και ο Νίκος Λουκά (Λουκάνικος). Για τους καχύποπτους η κατάταξή τους δεν ήταν καθόλου τυχαία για να στηθεί το όλο εγχείρημα και να περιοριστούν τα παρατράγουδα.

Ο Λαούρης ως πυξίδα…

 Ο Γιάννης Λαούρης χαρακτηρίστηκε ως ο εγκέφαλος πίσω από την Άμεση Δημοκρατία. Όσο όμως κι αν αυτοπροβάλλεται ως «η πυξίδα» του Φειδία Παναγιώτου για το τι είναι καλό και τι κακό, υπάρχουν πολλά ερωτήματα γύρω από τον ρόλο του. Το ένα αφορά την φημολογία που τον θέλει να είναι το πρόσωπο που φωτογραφίζει ο Νικόλας Παπαδόπουλος στις καταγγελίες του οτι «ξεγέλασε χιλιάδες επενδυτές κατά την περίοδο του χρηματιστηρίου». Ρωτήθηκε βεβαίως γι’ αυτό από τον Πολίτη και από τους δημοσιογράφους Άντρη Δανιήλ και Σταύρο Αντωνίου και περιορίστηκε να πει πως δεν καταδικάστηκε ούτε έκανε κάτι παράνομο.

Πέραν τούτου, φαίνεται να χαρακτηρίζεται ως ο θεωρητικός αυτού του εγχειρήματος. Όχι μόνο δεν έχει δώσει σαφείς ενδείξεις για το πως το όραμά του μπορεί να μετουσιωθεί σε πράξη, αλλά αντιθέτως, στο ό podcast του με τον Χρύσανθο Τσουρούλλη φαίνεται να το ακυρώνει εμμέσως. Ψέγει το δημοκρατικό πολίτευμα που περνά όπως λέει κρίση, υποστηρίζει πως πρέπει να αναζητηθεί ένα νέο πολίτευμα, παραδέχεται πως η άμεση δημοκρατία θα αποτύχει και πως θα οδηγηθούμε σε μία παγκόσμια κυβέρνηση. Εγείρεται συνεπώς το ερώτημα για ποιο λόγο διαφημίζουν ένα τέτοιο εγχείρημα άμεσης δημοκρατίας, όταν οι ίδιοι δεν έχουν δώσει τις απαντήσεις και βεβαίως δεν φαίνεται να πιστεύουν τόσο σε αυτό. Στις τοποθετήσεις του κ. Λαούρη υπάρχουν αρκετές ριζοσπαστικές ιδέες που προετοιμάζουν για την αντισυστημική ροπή του Κινήματος. Το πιο χαρακτηριστικό είναι η αναφορά του κ. Λαούρη για την ανάγκη πίεσης της κυβέρνησης -όταν πρέπει- με την καταψήφιση του προϋπολογισμού. Αναμένεται την ίδια στιγμή να έχουν πολύ συγκεκριμένη θέση κατά των εκποιήσεων και υπέρ των πολύτεκνων. Θέσεις οι οποίες ενδεχομένως να δημιουργήσουν ένα μέτωπο εντός της βουλής με άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης ή του λεγόμενου αντισυστημικού μπλοκ.

Ο Λουκάνικος, ως ιδεολόγος

Ο Νίκος Λουκά, καθηγητής του Φειδία Παναγιώτου στο σχολείο και πλέον συνεργάτης του στην ευρωβουλή θεωρείται ο άνθρωπος που τον επηρεάζει ιδεολογικά και το πρόσωπο πίσω από την φιλορωσική ρητορική και στάση που ανέπτυξε ο Φειδίας Παναγιώτου αμέσως μετά την εκλογή του. Η επίσκεψη του Φειδία Παναγιώτου στην Ρωσία, η μνημειώδης αναφορά του ότι τα παιδιά Ουκρανών δεν έχουν απαχθεί τελικά και άλλες φιλορωσικές θέσεις, θεωρούνται για κάποιους αποτέλεσμα επιρροής από τον κ. Λουκά για τους πιο καχύποπτους ένδειξη της εύκολης χειραγώγησης του ευρωβουλευτή από διάφορες φιλορωσικές ομάδες.  Ο ίδιος έχει δηλώσει μετά την επισημοποίηση της υποψηφιότητάς του πως δεν είναι ούτε αριστερός, ούτε δεξιός, αλλά αμεσοδημοκράτης, παρουσιάζοντάς το ως κάποιου είδους ιδεολογία. Χωρίς βεβαίως να μπορεί ο ίδιος να προσδιορίσει ποια ακριβώς ιδεολογία πρεσβεύει με αυτό. Έχει εκφράσει θέσεις εναντίον της Δύσης, για το πως λειτουργούν τα κόμματα, για την καταπίεση του «λαού» αλλά και ανακρίβειες για ιστορικά ζητήματα όπως η πρόσφατη αναφορά για το Βυζάντιο. Αυτό που αναμένεται να διαφανεί είναι αν με την παρουσία του κ. Λουκά στο Κίνημα ή με την πιθανή εκλογή του, θα διαμορφωθεί και μία συγκεκριμένη θέση του κινήματος σε ο,τι αφορά τον δυτικό προσανατολισμό της χώρας ή μία φιλορωσική προσέγγιση εντός βουλής.

Τόσο ο Γιάννης Λαούρης, όσο και ο Νίκος Λουκά έχουν τοποθετηθεί υπέρ της επαναπροσέγγισης και λύσης του κυπριακού. Είναι σε αυτό το πλαίσιο άλλωστε που ο Φειδίας Παναγιώτου ο οποίος αρχικά είχε μία σκληρή θέση στο κυπριακό, έκανε συγκεκριμένες κινήσεις διαφοροποίησης. Για κάποιους άλλαξε θέσεις, για άλλους ήταν μία αφορμή οι αντιδράσεις για να μείνει στην επικαιρότητα.  Πρώτα με την συνεργασία του με τον Τ/κ influencer και στη συνέχεια με την συνέντευξη που έκανε στον Ερσίν Τατάρ.

Συνονθύλευμα θέσεων και αντιφάσεις 

Όσο όμως κι αν οι κ. Λουκά και Λαούρης προσπαθούν να προσδώσουν στην Άμεση Δημοκρατία μία ιδεολογική χροιά, η αλήθεια είναι πως όσα παρουσιάζονται το τελευταίο διάστημα εμπεδώνουν την αίσθηση των αντιφάσεων, της σύγχυσης και των κενών σε συγκεκριμένα θέματα.

1. Στην δημοκρατικότητα του εγχειρήματος
2. Στην κατάθεση πολιτικών θέσεων
3. Στην επικαλούμενη αλλαγή του συστήματος

Μία ματιά στο καταστατικό της Άμεσης Δημοκρατίας επιβεβαιώνει πως δεν είναι και τόσο δημοκρατική αλλά περισσότερο προσωποπαγής. Ενδεικτικό ότι ο Πρόεδρος διορίζει και παύει τα μέλη του εκτελεστικού συμβουλίου και τα μέλη της πειθαρχικής επιτροπής. Σε εκπομπή στο ΡΙΚ, όταν ερωτήθηκε γι αυτό από τον Ανδρέα Κημήτρη μέλος της Άμεσης Δημοκρατίας είπε πως έγινε για να μην «χρονοτριβούν» και για να «κόβουν δρόμο» σημειώνοντας ότι ενδεχομένως να αλλάξει αυτή η πρόνοια μετά τις βουλευτικές εκλογές. Ούτε βεβαίως οι αποφάσεις για τις πολιτικές θέσεις και προτάσεις του κόμματος, θα λαμβάνονται άμεσα από τα μέλη. Πέραν όμως του ότι η Άμεση Δημοκρατία παρουσιάζει σοβαρά κενά και λιγότερη δημοκρατία από ότι σε άλλα κόμματα, υπάρχουν σοβαρά κενά στο τι προτίθεται να κάνουν. Ο Φειδίας Παναγιώτου έχει παραδεχτεί πως δεν γνωρίζει τους υποψήφιους και κατ’ επέκταση τις θέσεις τους. Είναι συνεπώς ένα ερώτημα το αν υπάρχει κοινό όραμα για αλλαγή των κακώς εχόντων και πως θα το κάνουν ή αν απλώς τα περί αλλαγής, περιορίζονται στο να αλλάξουν τα πρόσωπα. Αυτή τη φορά όμως χωρίς να έχουν συγκεκριμένο αφήγημα, θέσεις και κατεύθυνση για το που θα πάρουν την χώρα.

Τι επιδιώκει ο Φειδίας;

Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο εγείρεται και το ερώτημα του τι επιδιώκει ο Φειδίας Παναγιώτου. Θέλει να εμπλακεί όντως στην πολιτική αλλάζοντας το σύστημα ή θέλει να αυξήσει τους ακόλουθους του και την επιρροή του σε ένα ευρύτερο σκηνικό που ξεπερνά τα στενά όρια της Κύπρου;

Ο ίδιος έχει αναφέρει πως στην προσπάθειά του να αλλάξει την υφιστάμενη κατάσταση δουλεύει 24 ώρες το 24ωρο. Μία ματιά να ρίξει κάποιος ωστόσο στην δουλειά που κάνει εντός της ευρωβουλής  δεν θα διαπιστώσει οποιαδήποτε αλλαγή σε θέματα υγείας, παιδείας ή διαφάνειας. Ενδεικτικό ότι ενώ το κύριο αφήγημα της Άμεσης Δημοκρατίας είναι η αλλαγή του διεφθαρμένου συστήματος, δεν έχουν δοθεί σαφείς εξηγήσεις για τις σκιές που υπάρχουν σε ο,τι αφορά τον ίδιο και την διαχείριση των κονδυλίων του. Ούτε για το ποινικό παρελθόν που κουβαλούν υποψήφιοι της Άμεσης Δημοκρατίας.

Αυτό που σίγουρα διαπιστώνεται τα τελευταία δύο χρόνια είναι η αυξημένη επιρροή του, η προβολή του διεθνώς ως το φαινόμενο της πολιτικής ακόμα και από τον Έλον Μασκ που επιδιώκει την επικράτηση τέτοιων προσωπικοτήτων στην πολιτική σφαίρα. Και φυσικά η αύξηση των views και των ακολούθων του. Δίδοντας την αίσθηση πως κύριος στόχος μέχρι τώρα είναι ο αλγόριθμος αντί η πολιτική. Ο ίδιος θα πρέπει να απαντήσει το επόμενο διάστημα, μέσω των θέσεων και των προτάσεων που θα καταθέσει, αν στόχος είναι όντως η αύξηση της συμμετοχής των πολιτών στην πολιτική σκηνή, αν υπάρχει πλάνο αλλαγής ή αν το Agora αποτελεί ένα καλά φιλόδοξο σχέδιο που ευνοεί μία νέα τάση οικονομικών συμφερόντων να επικρατήσουν μεταφέροντας την πολιτική στο πεδίο των social media.