Το χρονικό μίας ταραχώδους σχέσης μεταξύ Προέδρου-Νικόλα, οι τάσεις στο ΔΗΚΟ και τα επόμενα βήματα
Το αμίμητο του Νικόλα Παπαδόπουλου στον Νίκο Χριστοδουλίδη τον Μάιο του 2023 «αν δεν έβαζες υποψηφιότητα σε αυτές τις εκλογές, θα έπρεπε να σε είχαμε εφεύρει», είχε γίνει από τα πρώτα κιόλας λεπτά viral, με τον Πρόεδρο του ΔΗΚΟ να καθίσταται «θύμα» ενός ασύλληπτου τρολαρίσματος – έως και χλευασμού – από τους πολιτικούς του αντιπάλους.
Η αναφορά αυτή του Νικόλα ερμηνεύτηκε ως μια ένδειξη δημόσιας εκτίμησης προς το πρόσωπο του Προέδρου της Δημοκρατίας που με την εκλογή του έδεσε έπειτα από μια σχεδόν δεκαετία, το Δημοκρατικό Κόμμα ξανά στην εξουσία. Μια εξουσία στην οποία προσδοκούσε πως θα πρωταγωνιστεί.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Οι προσδοκίες του ωστόσο προσγειώθηκαν ανώμαλα και πολύ νωρίς. Οι σχέσεις Προεδρικού – ΔΗΚΟ βρίσκονται εδώ καιρό στην ψύχρα, ο Νικόλας Παπαδόπουλος μεταξύ Σκύλας και Χάρυβδης και η ηγεμονία του σε τέλμα.
Το χρονικό της «ρήξης»
Η πρώτη ψυχρολουσία του δηκοϊκού Προέδρου ήρθε με τα αποκαλυπτήρια του Υπουργικού Συμβουλίου τον Φεβρουάριο του 2023 και την – πέραν του Μάκη Κεραυνού – παντελή απουσία αναγνωρίσιμων δηκοϊκών στελεχών στο κυβερνητικό σχήμα. Στο πέρασμα του χρόνου οι φωνές για μη συνεννόηση φούντωναν. Η – χωρίς προηγούμενη ενημέρωση – από το Προεδρικό για το πακέτο μέτρων για τους Τουρκοκύπριους που εξαγγέλθηκε το 2024, αλλά και οι ανασχηματισμοί του Υπουργικού Συμβουλίου υπήρξαν ορισμένα από τα συμβάντα που ενέτειναν τη δυσαρέσκεια.
Έτσι τον περασμένο Δεκέμβριο καταγράφηκε η πρώτη δημόσια ρήξη ΔΗΚΟ – Προεδρικού. Ενοχλημένος λόγω της απομάκρυνσης Γιώργου Παπαναστασίου από το Υπουργείο Ενέργειας, ο Νικόλας Παπαδόπουλος εξαπέλυε επί μέρες πυρά εναντίον Χριστοδουλίδη – Κεραυνού, καταλογίζοντάς τους αντιφάσεις και διγλωσσία γύρω από το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου – Ελλάδας, προειδοποιώντας πως «με τον τρόπο που χειρίζεται τα πράγματα η παρούσα κυβέρνηση, πολύ φοβούμαστε ότι το έργο θα οδηγηθεί σε κατάρρευση, θα έχουμε μια τεράστια νίκη της Τουρκίας και των κατεχομένων, μια τεράστια γεωπολιτική ήττα για την Κύπρο και την Ελλάδα, χειρότερη από τους S300».
Πριν καλά – καλά κοπάσουν οι φωνές για τον GSI, ο «σεισμός» που προκάλεσε το βίντεο που είδε το φως της δημοσιότητας την περασμένη Πέμπτη αφήνοντας εκτεθειμένο το Προεδρικό, φαίνεται να ήταν η επιβεβαίωση της, από καιρού, πεποίθησης του Νικόλα Παπαδόπουλου πως το κόμμα θα πρέπει να ετοιμάζει παράλληλα και πλάνο εξόδου από την διακυβέρνηση.
Κόμμα τριών… τάσεων
Με δεδομένη την κρίση στην οποία έχει διέλθει η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη αλλά και το κακό κλίμα που είχε προηγηθεί μεταξύ των δύο μερών, τα σενάρια αποχώρησης του ΔΗΚΟ από την κυβέρνηση οργίαζαν τα τελευταία 24ωρα. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο ωστόσο τη δεδομένη τουλάχιστον στιγμή, αποκλείεται από όλες τις τρεις διακριτές τάσεις εντός του κόμματος.
Ο Νικόλας, ο Χρύσης και οι προεκτάσεις…
Την ανησυχία του Προεδρικού ότι ενδεχομένως μαζί με το βίντεο να έχουν να διαχειριστούν και την αποχώρηση του μεγαλύτερου κόμματος της συγκυβέρνησης, ενέτειναν οι δημόσιες έντονες επικρίσεις Νικόλα Παπαδόπουλου και ο αιχμηρός λόγος του στενού του συνεργάτη Χρύση Παντελίδη προς την κυβέρνηση. Οι τοποθετήσεις αυτές, έδωσαν την αίσθηση σε αρκετά ΔΗΚΟϊκά στελέχη, πως καλλιεργούν πλέον το έδαφος για διαζύγιο από τον Νίκο Χριστοδουλίδη. Η εκτίμηση που επικρατούσε είναι ότι προτού δημοσιευθεί το βίντεο, οι αντιδράσεις οφείλονταν όχι τόσο λόγω της απογοήτευσης ως προς την υλοποίηση του κυβερνητικού έργου, αλλά λόγω ενόχλησης για την μη επαρκή διαβούλευση και την προβληματική επικοινωνία μεταξύ κόμματος – Προεδρικού. Πλέον όμως, με την δημοσιοποίηση του βίντεο η δυσαρέσκεια φαίνεται να διευρύνεται.
Η συνέντευξη του Χρύση Παντελίδη στην «Κ» άλλωστε, κατά την οποία εξέφρασε την ανάγκη αναζήτησης συνεργασίας με τον ΔΗΣΥ και με τα άλλα κόμματα του κέντρου προς αντιμετώπιση του λαϊκισμού και των προκλήσεων στο πολιτικό σκηνικό, ερμηνεύτηκε από πολλούς ως η απαρχή μιας προσπάθειας συμμαχίας του ΔΗΚΟ με το κόμμα της Δεξιάς.
Ο Χριστοδουλιδικός πυρήνας…
Στην αντίπερα όχθη, οι δύο Αντιπρόεδροι του κόμματος και Υπουργοί της κυβέρνησης Μιχάλης Δαμιανός και Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος Πανίκος Λεωνίδου και ο Βουλευτής Χρίστος Σενέκης συναποτελούν την τάση που στέκεται ανάχωμα σε κάθε σκέψη αποχώρησης από την κυβέρνηση.
Στα κομματικά πηγαδάκια, οι ανωτέρω παρουσιάζονται ως ο χριστοδουλιδικός πυρήνας εντός του ΔΗΚΟ που αυτή τη στιγμή εκφράζει ένα σημαντικό μέρος του ακροατηρίου του κόμματος. Ένα ακροατήριο το οποίο και πριν την απόφαση του κόμματος για τις εκλογές του 2023, είχε προσεγγιστεί από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και ταχθεί στο πλευρό του.
Η τάση των σκεπτικιστών
Στην τρίτη τάση, αυτήν των – κατά πολλούς – επιτηδευμένα ουδέτερων, εντοπίζονται κυρίως οι Αναπληρώτρια Πρόεδρος Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, ο Γενικός Γραμματέας του κόμματος Γιώργος Σολωμού και διάφορα άλλα στελέχη. Τα εν λόγω στελέχη παραδέχονται την προβληματική συνεργασία και τα λάθη στα οποία υποπίπτει η κυβέρνηση, ωστόσο κρίνουν πως τη δεδομένη στιγμή, τέσσερις δηλαδή μήνες πριν από τις εκλογές, κάτι τέτοιο θα έπληττε ακόμη περισσότερο το ΔΗΚΟ σε μία κρίσιμη και δύσκολη εκλογική μάχη.
Επόμενη μέρα… που;
Φωνές από όλες τις τάσεις σημειώνουν πως το κεφάλαιο «αποχώρηση» ενδέχεται να ανοίξει ανά πάσα στιγμή στα συλλογικά όργανα καθώς η στήριξη του κόμματος στην κυβέρνηση δεν θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη.
Το ερώτημα που εγείρεται είναι ποιο τελικά θα είναι το plan b του ΔΗΚΟ σε θέμα συνεργασίας, σε μία ενδεχόμενη αποχώρηση από το κυβερνητικό σχήμα.
Το σενάριο άμεσης – απευθείας συνεργασίας με τον Δημοκρατικό Συναγερμό ενόψει των Προεδρικών του 2028 κρίνεται από στελέχη τουλάχιστον αφελής. Τα δύο κόμματα στην οικονομική και κοινωνική πολιτική έχουν ταυτόσημες θέσεις και σε κοινοβουλευτικό επίπεδο συνεργάζονται πλήρως. Πως θα μπορούσε ωστόσο να διαγραφεί από τη μνήμη η τοξικότητα που χαρακτήριζε τις μεταξύ τους σχέσεις στο – όχι και πολύ μακρινό – παρελθόν;
Πως θα μπορούσε η ηγεσία του ΔΗΚΟ να δικαιολογήσει τη συστράτευση με το κόμμα του οποίου καταψήφισε τον Προϋπολογισμό κάνοντας λόγο για την «πιο διεφθαρμένη κυβέρνηση» που υπήρξε στην Κύπρο; Πως θα μπορούσε να πείσει το ακροατήριο της να συνεργαστεί με το κόμμα των «τραγικών υποχωρήσεων στο εθνικό θέμα που μετατρέπουν την Κύπρο σε τουρκικό προτεκτοράτο»;
Στην αντίπερα όχθη, μια ενδεχόμενη έξοδος από την κυβέρνηση και συνεργασία με το ΑΚΕΛ φαντάζει σενάριο… επιστημονικής φαντασίας. Το χάσμα μεταξύ των άλλοτε πολιτικών εταίρων μοιάζει σήμερα αγεφύρωτο, είτε αυτό αφορά ζητήματα οικονομικής, κοινωνικής και εξωτερικής πολιτικής, είτε αυτό αφορά το κυπριακό.
Η προοπτική πάντως μιας κοινής πορείας των κομμάτων του Ενδιάμεσου είναι εκ των πραγμάτων μηδενική, καθώς τόσο η ΕΔΕΚ, όσο και η ΔΗΠΑ δίνουν σήμερα αγώνα επιβίωσης.
Το έρεισμα του Νικόλα
Παρά το γεγονός πως η ιδέα αποχώρησης του ΔΗΚΟ από την κυβέρνηση έχει ωριμάσει στο μυαλό του Νικόλα Παπαδόπουλου, το θέμα δεν τέθηκε ούτε καν ως προβληματισμός στη Γραμματεία του Εκτελεστικού Γραφείου που συνήλθε εκτάκτως το βράδυ της περασμένης Κυριακής προκειμένου να εξετάσει τα επόμενα βήματά του μετά και τη δημοσιοποίηση του επίμαχου βίντεο της Emily Thompson.
Στελέχη του κόμματος θεωρούν δεδομένο πως μια τέτοια εισήγηση τη δεδομένη στιγμή θα απορριφθεί από τη Γραμματεία. Ακόμη όμως και εάν τεθεί απευθείας στο Εκτελεστικό Γραφείο και εγκριθεί, σίγουρα θα προσκρούσει στα βράχια της Κεντρικής Επιτροπής η οποία έχει και τον τελευταίο λόγο για μια τόσο σοβαρή απόφαση.
Τέτοιο σενάριο θα αποτελούσε ηχηρό ράπισμα για τον Νικόλα Παπαδόπουλο καθώς θα ενδυνάμωνε η πεποίθηση πως έχει απωλέσει σε μεγάλο βαθμό το έρεισμα του εντός του κόμματος, γεγονός που θα δρομολογούσε εξελίξεις για την επόμενη μέρα στο ΔΗΚΟ.
