Διερωτώμαι: δεν υπάρχει φρένο στη γελοιότητα και την αυτο-απαξίωση; Είμαστε καταδικασμένοι να αναπαράγουμε τη λιγότερο σοβαρή εκδοχή του εαυτού μας;
Συνεδρίασε πρόσφατα το Εθνικό Συμβούλιο (24/7/2026). Κύριο, αν όχι αποκλειστικό, θέμα συζήτησης είναι, φυσικά, το Κυπριακό. Ως γνωστόν, συμμετέχουν σε αυτό πρώην πρόεδροι της Δημοκρατίας, αρχηγοί κομμάτων και, αν χρειαστεί, σύμβουλοί τους. Στην πρόσφατη συνεδρία συμμετείχε ο πρώην Πρόεδρος Αναστασιάδης. Συμμετείχε, επίσης, ως «εκπρόσωπος» του Φειδία Παναγιώτου ένας ιδιώτης, ο κ. Μάϊκ Σπανός. Ρωτώ: γιατί τους έκανε δεκτούς στη συνεδρία ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης; Γιατί ρωτώ; Συνεχίστε την ανάγνωση.
Στο πόρισμα της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς για το «Κράτος-Μαφία», ο κ. Αναστασιάδης φέρεται, κατά πάσα πιθανότητα, να έχει διαπράξει ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα σε 7 περιπτώσεις, μεταξύ των οποίων κατάχρηση εξουσίας και εμπορία επηρεασμού. Το πόρισμα δεν συνιστά δικαστική απόφαση αλλά αποτελεί βάση για ποινική έρευνα. Με άλλα λόγια, ο πρώην πρόεδρος, κατά την Αρχή, είναι πιο πιθανό να διέπραξε ποινικά αδικήματα σχετιζόμενα με το αξίωμά του παρά να μην τα διέπραξε. Ερώτημα: ένας τέτοιος άνθρωπος έχει το ηθικό δικαίωμα να μετέχει σε ένα τόσο σοβαρό όργανο; Όσο υπάρχουν σοβαρές σκιές πάνω του, δεν μεταφέρει τις σκιές αυτές και στο Εθνικό Συμβούλιο;
Ο κ. Φειδίας Παναγιώτου, πρόεδρος της Άμεσης Δημοκρατίας (ΑΔ), ανακοίνωσε (στο Tik Tok, που αλλού;) ότι «δεν γνωρίζει καλά το Κυπριακό» και όρισε έναν ιδιώτη, τον κ. Μάικ Σπανό, ο οποίος, σύμφωνα με τον κ. Παναγιώτου, «δεν είναι στέλεχος της Άμεσης Δημοκρατίας», να τον εκπροσωπεί στο Εθνικό Συμβούλιο. Ο Πρόεδρος τον έκανε δεκτό.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Πρώτο ερώτημα: πώς γίνεται δεκτός στο Εθνικό Συμβούλιο, στο οποίο διακινούνται απόρρητα έγγραφα και συζητούνται κρατικά μυστικά, ένας ιδιώτης, ο οποίος δεν είναι καν μέλος του κόμματος που τον υπέδειξε, όσο κι αν είναι γνωστός; Οι αρχηγοί κομμάτων, όσο φαιδροί κι αν είναι μερικοί, διαθέτουν τη λαϊκή νομιμοποίηση. Η νομιμοποίηση του κ. Σπανού πόθεν προέρχεται, πέραν της βουλήσεως του εντολοδότη του;
Δεύτερο ερώτημα. Υπάρχει vetting procedure (διαδικασία έρευνας και ελέγχου) για τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου που δεν είναι αρχηγοί κομμάτων; Όχι. Δεν θάπρεπε; Μπορεί ο κάθε άσχετος ιδιώτης, με βάση την επιθυμία ενός αρχηγού κόμματος, να γίνεται μέλος του Εθνικού Συμβουλίου; Πώς ξέρουμε ότι δεν συνιστά απειλή ασφαλείας (security threat); Τι ξέρουμε για τον ιδιώτη κ. Σπανό, πέραν του ότι είναι ένας σοβαρός άνθρωπος και ότι υπήρξε μέλος του διοικητικού συμβουλίου ή διετέλεσε διευθυντικό στέλεχος μεγάλων επιχειρήσεων (μεταξύ άλλων: Lumirere TV Public, CIIM, Coca Cola Τουρκίας, Τράπεζα Κύπρου, κλπ.); Δεν θάπρεπε να ερευνηθεί πριν γίνει αποδεκτός σε ένα τόσο ευαίσθητο όργανο;
Δείτε τί γίνεται σε θεσμικά ώριμες χώρες. Όταν ο τότε πρωθυπουργός Στάρμερ πρότεινε τον πρώην υπουργό Πίτερ Μάντελσον να καταλάβει τη θέση του Βρετανού πρέσβη στις ΗΠΑ, κινήθηκε η διαδικασία έρευνας και ελέγχου (vetting procedure) από την υπηρεσία UK Security Vetting, προκειμένου να διαπιστωθεί η καταλληλόλητά του για το αξίωμα. Μετά από εξονυχιστική έρευνα, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι υπήρχαν προβλήματα, και δεν του έδωσαν το πράσινο φως (clearance) (Guardian, 31/5/26). Οι εισηγήσεις τους δεν έγιναν δεκτές, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία. (Ο διορισμός Μάντελσον συνετέλεσε σημαντικά στην πτώση του Στάρμερ).
Γενικότερα, οι διαδικασίες έρευνας και ελέγχου είναι θεσμοποιημένες στις ΗΠΑ και τη Βρετανία, τουλάχιστον. Η αρχή είναι απλή: όσοι/ες διορίζονται σε δημόσια αξιώματα ή επιλέγονται να συμμετέχουν σε εθνικώς ευαίσθητα όργανα πρέπει να υποβάλλονται σε έρευνα και έλεγχο για να διαπιστώνεται η καταλληλότητά τους. Ουδείς διορίζεται υπουργός, πρέσβης, επικεφαλής δημόσιου οργανισμού, ή μέλος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας στις ΗΠΑ αν δεν έχει προηγηθεί vetting. Είναι στοιχειώδες, ειδικά σε θέματα εθνικής ασφάλειας.
Σε μας δεν υπάρχει τίποτε. Όλα είναι στον αέρα. Επικρατεί η νοοτροπία του καφενέ. Ο Πρόεδρος τους κάνει όλους δεκτούς.
Ακόμα, όμως, κι αν είχε ο κ. Σπανός είχε ερευνηθεί και είχε βρεθεί εντάξει, είναι σωστό ένας ιδιώτης χωρίς θεσμική ιδιότητα να συμμετέχει στις εργασίες του Εθνικού Συμβουλίου; Στο Εθνικό Συμβούλιο οι αρχηγοί εκπροσωπούν τα κόμματά τους. Πώς ο κ. Σπανός εκπροσωπεί ένα κόμμα του οποίου δεν είναι στέλεχος;
Εν κατακλείδι, το Εθνικό Συμβούλιο απαξιώνεται όταν συμμετέχουν πρώην αξιωματούχοι που φέρονται επισήμως να έχουν πιθανώς τελέσει ποινικά αδικήματα και άσχετοι ιδιώτες από το πουθενά γίνονται, χωρίς έλεγχο, μέλη του. Αν ο κ. Χριστοδουλίδης είχε στόφα ηγέτη θα είχε θέσει βέτο. Θα υπεράσπιζε το κύρος του Εθνικού Συμβουλίου ασκώντας την κρίση του. Θα απέκλειε και τον κ. Αναστασιάδη και τον ιδιώτη κ. Σπανό. Είχε ισχυρούς λόγους να το κάνει. Δεν το έκανε.
