ALPHA της Κυριακής
Το ΟΚ του Ερντογάν στον Γκουτέρες, το τετ α τετ Ολκγίν-Φιντάν και τα ευρωτουρκικά
Όταν την περασμένη Δευτέρα 15 του μήνα, η Μαρία Ολγκίν συναντούσε τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν στην Άγκυρα, δεν ήταν λίγοι εκείνοι που ανέμεναν μία μετριοπαθής τοποθέτηση από τον επικεφαλής της Τουρκικής εξωτερικής διπλωματίας.
Άλλωστε, οι συνεχείς αναφορές του Προέδρου Χριστοδουλίδη, πως ο Ταγίπ Ερντογάν άναψε το πράσινο φως για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, προμήνυαν μια αλλαγή από τις γνωστές θέσεις.
Αντί αυτού, τα όσα διέρρευσαν σκοπίμως μετά την συνάντηση στο πρακτορείο ειδήσεων Ανατολού, για τις αναφορές Φιντάν στην ειδική απεσταλμένη του Γκουτέρες, ερμηνεύτηκαν ως τορπίλη στην νέα πρωτοβουλία, καθώς παρέπεμπαν στα δύο κράτη, που θα υπάρχουν το ένα δίπλα στο άλλο.
Τι συνέβη λοιπόν; Μήπως ο Γκουτέρες παρερμήνευσε τα όσα του είπε ο Ερντογάν και ξεκίνησε μια τελευταία προσπάθεια, χωρίς να υπάρχει το παραμικρό υπόβαθρο;
Και τι θα γίνει με την πενταμερή; Θα γίνει τελικά ή όχι;
Το ΟΚ του Ερντογάν
Όπως ο «Alpha της Κυριακής» πληροφορείται, η ενημέρωση που έχει η Λευκωσία, είναι πως η πενταμερής διάσκεψη, θα γίνει κανονικά, όπως έχει προγραμματιστεί από τα Ηνωμένα Έθνη.
Κύκλοι που βρίσκονται κοντά στις διαπραγματεύσεις, ανέφεραν στον «Alpha της Κυριακής», πως η πενταμερής σχεδιάστηκε μετά το ΟΚ του ίδιου του Ερντογάν, προς τον Αντόνιο Γκουτέρες.
Υπενθυμίζοντας πως με το που πάτησε το πόδι της στην Κύπρο η Μαρία Ολγκίν, επιβεβαίωσε το γεγονός, αφήνοντας ερωτηματικά μόνο για το πότε. Οι δύο πιθανές ημερομηνίες παραμένουν οι ίδιες.27-31 Ιουλίου και 3-7 Αυγούστου.
Οι ίδιοι κύκλοι, τόνιζαν στον «Alpha της Κυριακής», πως η κρισιμότητα του όλου εγχειρήματος, δεν αφορά τον σχεδιασμό, αλλά το αποτέλεσμα, και εάν θα μπορούσε να επιτευχθεί συμφωνία, επί κρίσιμων πτυχών του Κυπριακού, στους 5 μήνες που απομένουν προτού αποχωρήσει από το πόστο του ο Γκουτέρες.
«Η ε/κ πλευρά περιμένει κάτι. Αυτό είναι τώρα που διακυβεύεται. Είτε για το κεφάλαιο των εγγυήσεων, είτε για το θέμα των στρατευμάτων. Γενικότερα για την πτυχή της ασφάλειας. Και πάνω σε αυτό δουλεύουν όλοι.» ήταν η χαρακτηριστική αναφορά αξιωματούχου.
Τα ευρωπαϊκά δώρα
Ποιο είναι όμως αυτό το πλάνο στο οποίο εργάζονται όλοι; Ποιο είναι το πακέτο δώρων προς την Άγκυρα, αναμένοντας από τον Ερντογάν, την κίνηση που θα ξεκλειδώσει το Κυπριακό;
Παρά την τελευταία έκθεση καταπέλτης του Ευρωκοινοβουλίου, στην οποία καταγράφεται ξεκάθαρα πως η Τουρκία, έχει πιάσει πάτο, σε ότι έχει να κάνει με τα ανθρώπινα δικαιώματα, εν τούτοις αναγνωρίζεται ο ρόλος της σε θέματα ασφάλειας και άμυνας.
Οι Βρυξέλλες εμφανίζονται λοιπόν έτοιμες να βάλουν την Τουρκία στο πρόγραμμα SAFE, αν υπάρξουν κινήσεις στο Κυπριακό.
Πρόκειται για μια κίνηση που βρίσκει σύμφωνα τα κράτη-μέλη, ενώ οι όποιες ενστάσεις έχουν εκφραστεί όπως π.χ από την Ελλάδα, λόγω των απειλών για την Γαλάζια Πατρίδα και των προκλήσεων στο Αιγαίο, αναμένεται πως θα αρθούν για χάριν του Κυπριακού.
Επιπρόσθετα δώρα, αφορούν την αναβάθμιση της τελωνειακής Ένωσης, προκειμένου να ενισχυθεί η εύθραυστη Τουρκική οικονομία.
Όπως επίσης και η κατάργηση της βίζας για τους Τούρκους πολίτες, που ταξιδεύουν στην ζώνη Σένγκεν.
Οι πληροφορίες από τις Βρυξέλλες, λένε πως μέσα σε αυτό το παρασκήνιο, ο Αντόνιο Κόστα, συνομίλησε τουλάχιστον δύο φορές, με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ.
Για να υπάρξει καλύτερος συντονισμός, ο Γκουτέρες, στέλνει στην Βελγική πρωτεύουσα την Ολγίν, η οποία θα βρίσκεται εκεί τέλη του μήνα-αρχές Ιουλίου.
Αμέσως μετά επιστρέφει στην Κύπρο, οπόταν και αναμένεται να ανακοινώσει την ημερομηνία της πενταμερούς.
Το τουρκικό παζάρι
Επιστρέφοντας στην αρχή, εύλογα κάποιος θα διερωτηθεί. Τότε γιατί ενοχλείται ο Φιντάν; Πολιτικοί κύκλοι στην Λευκωσία, έσπευσαν μάλιστα να προβλέψουν πως ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών σύντομα θα καρατομηθεί από τον Ερντογάν.
Ένα Ερντογάν, που όπως λένε, βλέπει ξανά Ευρωπαϊκά, ενώ ο Φιντάν κοιτάει αλλού. Πρόκειται για προσέγγιση, που αν και δεν έρχεται από το πουθενά -ειδικά αν λάβει κανείς υπόψη τι συμβαίνει στο εσωτερικό της Τουρκίας-, εν τούτοις είναι σύμφωνα με Τ/κ αναλυτές, τουλάχιστον αφελής.
Η πραγματικότητα είναι πως ο Φιντάν, δεν προέβη σε καμία δήλωση μετά την συνάντηση με την Μαρία Ολγκίν. Τα όσα διέρρευσαν προέρχονται από πηγές του Τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών. Πηγές, σύμφωνα με τις οποίες ο Φιντάν, ανέφερε στην Ολγίν πως η πιο ρεαλιστική λύση, είναι αυτή των δύο κρατών. Προσέξτε, όχι η μόνη λύση αλλά η πιο ρεαλιστική. Θέση που άλλωστε υιοθετούν πολλοί, και στην ε/κ πλευρά.
Δεν θα ήταν παράλληλα οξύμωρο, μερικές μόνο ώρες μετά τις απειλές του ίδιου του Ερντογάν προς Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ, για τις στρατιωτικές συμφωνίες, ο Φιντάν να αναφερόταν σε κάτι διαφορετικό στο Κυπριακό;
Όσο για τα περί κυριαρχικής ισότητας και απειλές κατά των Τουρκοκυπρίων, αυτά επαναλήφθηκαν από τον Ερντογάν, όσο και από τον Τούρκο Υπουργό Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ, ενώ συμπεριλαμβάνονται στα συμπεράσματα της τελευταίας συνεδρίας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας.
Ποιο είναι το συμπέρασμα; Πως οι Τούρκοι γαβγίζουν για τα θέματα ασφαλείας, στέλνοντας τα μηνύματα τους προς την Ευρώπη, (και την Κύπρο) σε σχέση με αυτά που θα κληθούν να δώσουν.
Ήδη καταγράφεται ως σημαντική στην Άγκυρα, η δήλωση του Υπουργού Άμυνας Βασίλη Πάλμα, πως τα μαχητικά F-16 και η φρεγάτα που έφθασαν από την Ελλάδα, φεύγουν, ενώ και η συμφωνία με την Γαλλία, δεν περιλαμβάνει μόνιμη παρουσία στρατευμάτων.
Η επιστροφή του Πούτιν
Απαρατήρητη δεν περνάει πάντως η επίσκεψη του Φιντάν στην Μόσχα. Εκεί συνάντησε τον Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος έδειξε να αντιλαμβάνεται πλήρως την προσέγγιση με την Ευρώπη(που περιλαμβάνει και το Κυπριακό), καλώντας τον Φιντάν να αντιληφθεί, πως οι Βρυξέλλες είναι αυτές που θα έπρεπε να παρακαλούν τον Ερντογάν και όχι το αντίθετο, και να επικαλούνται λανθασμένα κάποιες εκθέσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Η επίσκεψη Φιντάν στην Μοσχα, δεν είχε πάντως να κάνει μόνο με την Ευρώπη, αλλά και τους Αμερικανούς, που τα βρήκαν με το Ισραήλ, και δεν μετέτρεψαν τον Ερντογάν, σε βασικό παίκτη του Ιρανικού.
Μέσα σε αυτό το εξαιρετικά εύθραυστο γεωπολιτικό περιβάλλον, ήρθε η ώρα για αποφάσεις στο Κυπριακό. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει εάν η νέα πρωτοβουλία Γκουτέρες, έχει προοπτικές. Όμως η αλήθεια είναι πως είμαστε σε μια κρίσιμη καμπή. Στην οποία κρίσιμη, οι Τουρκοκύπριοι και ο ηγέτης τους, δεν φαίνονται πουθενά και αυτό ακριβώς έχει τις δικές του προεκτάσεις.