Οι τάσεις, τα πρόσωπα και τα σενάρια που ευνοούν κόμματα και πολιτικά πρόσωπα
Την Κυριακή που πέρασε, μία σειρά τοποθετήσεων πολιτικών προσώπων αφορούσε τις προεδρικές εκλογές και οι παρεμβάσεις τους, λειτουργούσαν άμεσα ή έμμεσα υποστηρικτικά προς την Πρόεδρο του ΔΗΣΥ Αννίτα Δημητρίου. Ο Ιωάννης Κασουλίδης μέσω της «Καθημερινής» έδινε τον πρώτο λόγο για το χρίσμα του Συναγερμικού υποψηφίου στην κα Δημητρίου και για πολλά στελέχη θεωρείται πως έδινε γραμμή για το πώς πρέπει να κινηθούν οι υπόλοιποι. Ο Χάρης Γεωργιάδης μέσω αρθρογραφίας του στον «Φιλελεύθερο» απαντούσε για τα περί ενταφιασμού των Ιδεών Γκάλι στον Αβέρωφ Νεοφύτου, παίρνοντας συνεπώς θέση απέναντί του. Ενώ ο Χρύσης Παντελίδης σε συνέντευξή του έλεγε πως ευνοεί μία Κεντροδεξιά συμμαχία, δείχνοντας προς τον ΔΗΣΥ και την Αννίτα Δημητρίου. Ποιοι λοιπόν ευνοούν την υποψηφιότητα της Αννίτας Δημητρίου, ποια τα σχέδια του Αβέρωφ Νεοφύτου και ποια δυναμική παρουσιάζει τελικά ο Νίκος Χριστοδουλίδης; Τα όσα εκτυλίσσονται από το καλοκαίρι μέχρι σήμερα καταδεικνύουν πως στον χώρο της Κεντροδεξιάς έχουν ήδη αρχίσει οι τακτικισμοί, να στήνονται τα στρατόπεδα και να δημιουργούνται δειλά οι εν δυνάμει συμμαχίες με τελικό προορισμό το 2028.
Διαίρει και βασίλευε
Η κίνηση του Νίκου Χριστοδουλίδη να ενισχύσει την ΔΗΚΟϊκή παρουσία στο υπουργικό συμβούλιο θεωρήθηκε από πολλούς ο ιδανικός τρόπος για να κλειδώσει μαζί του το ΔΗΚΟ που ήταν με το ένα πόδι εκτός. Ο Πρόεδρος έχει αντιληφθεί πως δεν ελέγχει τις ηγεσίες των συγκυβερνώντων (ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ, ΔΗΠΑ), αλλά και του ΕΛΑΜ και επιχειρεί να δημιουργήσει τις δικές του υποομάδες εντός, για να σύρουν τα κόμματά τους πίσω από την υποψηφιότητά του. Επιρροή φαίνεται πως έχει μέσω στελεχών και στον ΔΗΣΥ. Έχει ήδη δεσμεύσει την ηγεσία του κόμματος με δύο αντιπροέδρους του στο υπουργικό συμβούλιο, την Πάφο δια του ένθερμου υποστηρικτή και πρώτου σε σταυρούς προτίμησης Χρύσανθου Σαββίδη, την Αμμόχωστο με τον Χρίστο Σενέκη, τη Λεμεσό τόσο με την Εύη Τσολάκη όσο και με τον Πανίκο Λεωνίδου και βεβαίως με το οργανωτικό όπλο που έχει στα χέρια του ο πρώην οργανωτικός του ΔΗΚΟ και νυν Διευθυντής του Γραφείου του Προέδρου Παναγιώτης Παλατές. Όμως από την εξίσωση ο Πρόεδρος φαίνεται να υποβάθμισε δύο σημαντικούς παράγοντες. Το πρώτο είναι η ενόχληση των δύο συγκυβερνώντων και πλέον εξωκοινοβουλευτικών κομμάτων ΔΗΠΑ-ΕΔΕΚ. Εκτός από την ΕΔΕΚ που έχει μείνει εκτός, και στην ΔΗΠΑ δηλώνουν ενοχλημένοι. Θεωρητικά η ΔΗΠΑ είναι ιδιαίτερα ευνοημένη αν ληφθεί υπόψη ότι παρά την ήττα της έχει την παρουσία δύο στελεχών της (Άμυνας-Εργασίας) στο υπουργικό συμβούλιο. Σύμφωνα όμως με στελέχη της ΔΗΠΑ οι Πάλμας και Μουσιούττας δεν αποτελούν μία καθαρόαιμη επιλογή της ΔΗΠΑ αλλά προσωπικές επιλογές του Προέδρου Χριστοδουλίδη. Αυτό μειώνει αναπόφευκτα την επιρροή του Μάριου Καρογιάν στην εξίσωση, ο οποίος δυσφορεί παράλληλα από την ενισχυμένη παρουσία του ΔΗΚΟ, στην κυβέρνηση.
Το δεύτερο ζήτημα που φαίνεται να υποβάθμισε ο Πρόεδρος είναι την ενόχληση του Νικόλα Παπαδόπουλου από το γεγονός ότι τον παρέκαμψε όλο αυτό το διάστημα. Επεμβαίνοντας ξεκάθαρα στα εσωτερικά του κόμματος και αφήνοντας τον ίδιο εκτεθειμένο. Δεν είναι λίγοι εκείνοι εντός του ΔΗΚΟ που θεωρούν ότι ασχέτως του αν το κόμμα αποφασίσει να στηρίξει τον Νίκο Χριστοδουλίδη, ο ΔΗΚΟϊκός Πρόεδρος και το περιβάλλον του δεν θα δουλέψουν θερμά για την επανεκλογή του μετά και την ρήξη που είχαν εξαιτίας του ανασχηματισμού. Τον ίδιο βεβαίως τον ευνοεί να στηριχθεί η Αννίτα Δημητρίου για το 2028 γιατί με αυτό τον τρόπο ενδεχομένως να είναι ο επόμενος Πρόεδρος της Βουλής. Πόσο όμως εύκολο εγχείρημα θεωρείται η στήριξη του υποψηφίου του ΔΗΣΥ και μάλιστα της Αννίτας Δημητρίου; Δύο παράγοντες μπορούν να αποτελέσουν την αφορμή μη στήριξης του νυν Προέδρου:
- Διαφωνία με τους χειρισμούς στο κυπριακό
- Επίσημη στήριξη του Προέδρου από το ΕΛΑΜ που θεωρείται καταστροφικό για το κόμμα
Και οι δύο βεβαίως παράγοντες δεν θεωρούνται στέρεοι. Και αυτό γιατί αν το ΔΗΚΟ διαφωνεί με τον Νίκο Χριστοδουλίδη στο κυπριακό θα συμφωνήσει άραγε με την θέση του ΔΗΣΥ στο κυπριακό; Όμως και το ζήτημα του ΕΛΑΜ μπάζει νερά δεδομένου ότι λίγο καιρό πριν το ΔΗΚΟ δεν απέρριπτε συμμαχία με το ΕΛΑΜ για την Προεδρία της Βουλής.
Η κύρια αίσθηση ωστόσο είναι πως ο Νικόλας Παπαδόπουλος θέλει με την εναλλακτική της Αννίτας Δημητρίου να ασκεί πίεση προς τον Πρόεδρο ούτως ώστε να μην θεωρεί δεδομένο το κόμμα. Θέλει παράλληλα να έχει εναλλακτικές το κόμμα μπροστά του. Στελέχη του ΔΗΚΟ άλλωστε θεωρούν εξαιρετικά δύσκολο το εγχείρημα αλλαγής στρατοπέδου και μάλιστα στήριξης της Αννίτας Δημητρίου για τους εξής λόγους:
- Θα αποτελέσει αυτοακύρωση του έργου των υπουργών και στελεχών του ΔΗΚΟ αν για την αποχώρηση καλλιεργηθεί ένα αφήγημα μη ικανοποίησης από το κυβερνητικό έργο
- Θα πρέπει να εξηγηθεί γιατί η Αννίτα Δημητρίου θεωρείται ικανότερη από τον υφιστάμενο Πρόεδρο τη στιγμή που και οι δύο τάσεις λένε πως εκπροσωπούν την Κεντροδεξιά και παραδέχονται πως δεν έχουν σαφείς διαφορές στα μεγάλα ζητήματα
- Δεν έχει καλλιεργηθεί η σχέση Αννίτας Δημητρίου-ΔΗΚΟϊκών στελεχών και βάσης, όπως έχει γίνει με τον Νίκο Χριστοδουλίδη
- Η εσωκομματική διαδικασία του ΔΗΣΥ που μπορεί να πάρει αρκετό χρόνο και να εντείνει την εσωστρέφεια δυσκολεύει το να καλλιεργηθεί το έδαφος στο ΔΗΚΟ για κάτι τέτοιο
Το μεγάλο ζήτημα πλέον για το πώς θα διαμορφωθούν οι δυναμικές είναι το τι θα εκτυλιχθεί στον ΔΗΣΥ. Η Αννίτα Δημητρίου διατηρεί χαμηλούς τόνους δημοσίως για το αν θα είναι υποψήφια ή όχι, όμως θεωρείται βέβαιο από τις βουλευτικές εκλογές και μετά ότι προετοιμάζεται για το 2028. Έχει άλλωστε δύο δυνατά διαπραγματευτικά χαρτιά που μπορούν να την βοηθήσουν στο ζήτημα των συμμαχιών. Kαι εντός ΔΗΣΥ και εκτός. Tην Προεδρία της Βουλής και την Προεδρία του κόμματος. Ενώ σημαντικό ατού θεωρείται η υψηλή δημοτικότητα που απολαμβάνει και φροντίζει να την εμπεδώσει για να κερδίσει την παράσταση νίκης, μέσω διαρροών δημοσκοπήσεων. Με δεδομένη την Προεδρία της Βουλής, ελπίζει στην στήριξη του ΔΗΚΟ με το οποίο είχαν έρθει κοντά προεκλογικά. Καθόλου τυχαίο ότι οι δύο πλευρές μιλούν για μία Κεντροδεξιά Συμμαχία. Την συμμαχία αυτή στηρίζει πρώτος από όλους -θεωρείται και πατέρας της ιδέας- ο Χάρης Γεωργιάδης αλλά και ο Ονούφριος Κουλά αν ληφθεί υπόψη ότι κατά την διάρκεια της Προεδρίας της Βουλής έκανε στο παρασκήνιο συζητήσεις προς αυτή την κατεύθυνση. Αν και θεωρείται πως σε ένα τέτοιο σενάριο ο Νικόλας Παπαδόπουλος θα έχει ρόλο συγκυβερνήτη, επί του παρόντος είναι δύσκολο να επιτευχθεί, τουλάχιστον από τον πρώτο γύρο. Ήδη στο ΔΗΚΟ δεν βλέπουν θετικά τις εσωκομματικές εκλογές του κόμματος. Αφενός γιατί θα θεωρούνται πλήρως εξαρτημένοι από τις αποφάσεις του ΔΗΣΥ αντί να αποτελεί μία διαδικασία συνδιαβούλευσης και αφετέρου γιατί εκτιμούν πως η εσωκομματική διαμάχη θα προκαλέσει τριβές και εσωστρέφεια. Όμως και το χαρτί της Προεδρίας του κόμματος έχει την δική του σημασία. Όπως και στην περίπτωση του Αβέρωφ Νεοφύτου το 2023, έτσι και σήμερα στελέχη μπορεί να συσπειρωθούν γύρω από την κα Δημητρίου για τρεις λόγους. Ο πρώτος αφορά την κομματική πειθαρχία την οποία υπέδειξε μέσω της συνέντευξής του ο Ιωάννης Κασουλίδης. Ο δεύτερος έχει να κάνει με τους δελφίνους. Αυτή τη στιγμή έχουν δείξει -με τις κινήσεις τους- πρόθεση διεκδίκησης της Προεδρίας του κόμματος οι Ευθύμιος Δίπλαρος, Γιάννης Καρούσος και Μιχάλης Χατζηπαντέλα. Ενώ από ένα τέτοιο σενάριο δεν πρέπει να διαγράφεται, ούτε ο Δημήτρης Δημητρίου, ούτε όμως και ο Γιώργος Παμπορίδης. Το ενδεχόμενο υποψηφιότητάς της συνεπώς και εκλογής της στη συνέχεια, ανοίγει τον δρόμο για την Προεδρία του κόμματος προς τους ενδιαφερόμενους. Ο τρίτος έχει να κάνει με τις δημοσκοπήσεις και την παράσταση νίκης.
Πέραν όμως της συζήτησης για την επόμενη μέρα, η θέση αυτή δίδει την ευχέρεια στην Αννίτα Δημητρίου να κτίσει μία καλή σχέση με την βάση και να στήσει την ομάδα της. Έχει ήδη επιχειρήσει να προσεγγίσει στελέχη που θεωρούνταν κατεξοχήν Αβερωφικά, όπως η περίπτωση του βουλευτή Νίκου Γεωργίου με τον οποίο εκτός του ότι έχουν κτίσει μία καλή σχέση, επέμεινε ούτως ώστε να πάρει ο κ. Γεωργίου την Προεδρία της Επιτροπής Νομικών. Έχει όμως κτίσει και σχέσεις με πρόσωπα που πρόσκειντο στον Γιώργο Παμπορίδη όπως η Αναστασία Ανθούση. Τα πρόσωπα για παράδειγμα που βρίσκονται στο πολυπληθές σκιώδες υπουργικό θεωρούνται αυτόματα και δικοί της υποστηρικτές. Στέλνοντάς τους το μήνυμα πως στο ενδεχόμενο εκλογής της, μαζί τους θα κυβερνήσει.
Το μεγάλο ερώτημα βεβαίως είναι πότε θα γίνει η εσωκομματική διαδικασία. Ήδη η Πρόεδρος του ΔΗΣΥ συνάντησε τον Αβέρωφ Νεοφύτου του οποίου ζήτησε συνάντηση εδώ και καιρό. Έγινε συζήτηση τόσο για τις εξελίξεις στο κυπριακό όσο και για την διαρροή των δημοσκοπήσεων που υπήρξε άλλωστε η αιτία της μεγάλης ρήξης. Με τον Γιώργο Παμπορίδη η συνάντηση έγινε σε γεύμα στην παρουσία του Ιωάννη Κασουλίδη. Δεν έχει αποφασιστεί επί του παρόντος πότε θα γίνουν οι εσωκομματικές εκλογές αν και στελέχη εκτιμούν ότι θα γίνουν τον Δεκέμβριο. Την Πρόεδρο του ΔΗΣΥ αναπόφευκτα απασχολεί και το τι προτίθεται να κάνει ο Αβέρωφ Νεοφύτου, ο οποίος δεν έχει ανοίξει τα χαρτιά του πέραν του ότι ενδιαφέρεται για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Οι επαναλαμβανόμενες δηλώσεις του πάντως, πως προτεραιότητα για τον ίδιο έχει το κυπριακό και πως στο ενδεχόμενο εξελίξεων θα στηρίξει τον Πρόεδρο εκλαμβάνονται με δύο τρόπους από κάποια κομματικά στελέχη. Είτε ότι είναι έτοιμος να διεκδικήσει εκτός κόμματος, είτε οτι μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά προς τον Νίκο Χριστοδουλίδη με το πρόσχημα του κυπριακού. Υπάρχουν ωστόσο και κομματικοί κύκλοι που απορρίπτουν είτε τη μία κίνηση είτε την άλλη εντάσσοντάς το στο πλαίσιο πίεσης από πλευράς του προς την Πινδάρου, καθώς θεωρούν απίθανο το σενάριο που θέλει τον κ. Νεοφύτου να ενεργεί εκτός κομματικής γραμμής. Το ποιοι θα σταθούν στο πλευρό του πάντως είναι ένα σενάριο ανοικτό στο ενδεχόμενο που διεκδικήσει απέναντι από την Αννίτα Δημητρίου. Έχει ήδη κτίσει έναν καλό πυρήνα στην δεύτερη και τρίτη γραμμή στελεχών ωστόσο ερώτημα είναι αν πρωτοκλασάτα στελέχη που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή το 2023 για να τον υποστηρίξουν θα το επαναλάβουν. Όπως ερώτημα είναι αν η κοινοβουλευτική ομάδα του ΔΗΣΥ θα πάρει θέση υπέρ κάποιου υποψηφίου ή αν θα επιλέξουν να κρατήσουν αμέτοχη στάση για να αποφύγουν την φθορά. Για τον κ. Νεοφύτου ατού θεωρείται το πολιτικό του βάρος και το γεγονός ότι έχει θέσεις που εκφράζει, το ότι μπορεί να αλιεύσει ψήφους από το προοδευτικό ακροατήριο που θέλει λύση, όμως αρκετά στελέχη που τον πιστώνουν με ικανότητα βλέπουν με δυσκολία την υποστήριξή του, εκτιμώντας πως ο ΔΗΣΥ θα πάει σε μία ακόμη χαμένη μάχη.
