ALPHA της Κυριακής

Οι κομματικές διεργασίες για τις Προεδρικές και το διαφαινόμενο comeback

«Το ΑΚΕΛ καλείται, για ακόμη μια φορά στην ιστορία του, να αναλάβει ένα κρίσιμο καθήκον: το καθήκον της προοδευτικής αλλαγής. […] Πεποίθησή μας είναι ότι ενόψει των επόμενων προεδρικών εκλογών μπορεί να δημιουργηθεί ένα πλειοψηφικό κοινωνικό ρεύμα για να επιτύχουμε την προοδευτική αλλαγή. Για τη διαμόρφωση αυτού του πλειοψηφικού ρεύματος εργαζόμαστε». 

Με αυτόν τον τρόπο ο Στέφανος Στεφάνου έδινε από το βήμα της εκδήλωσης για τα 100 χρόνια από την ίδρυση του ΑΚΕΛ, το εναρκτήριο λάκτισμα των εσωκομματικών διεργασιών ενόψει 2028. 

Διεργασίες που πολλοί θεωρούν πως άργησαν. Όχι όμως η ηγεσία του κόμματος.

Εν αντιθέσει με τον Δημοκρατικό Συναγερμό, στην Εζεκία Παπαϊωάννου το κεφάλαιο «προεδρικές» δεν έχει ακόμη ανοίξει επίσημα στα συλλογικά όργανα. Αυτό όχι ως αποτέλεσμα αδράνειας, αλλά ξεκάθαρη επιλογή στρατηγικής. 

Τα σύννεφα εμφυλίου πάνω από την Πινδάρου και η εικόνα μιας πολυκερματισμένης δεξιάς, αξιολογείται από το ΑΚΕΛ ως στρατηγικό πλεονέκτημα, καθώς του προσφέρει το χρόνο για προσεκτική αξιολόγηση του πολιτικού σκηνικού. Η σε βάθος μελέτη όλων των δεδομένων και παραμέτρων δίνει στο ΑΚΕΛ την ευκαιρία να αποφύγει τη λήψη βεβιασμένων αποφάσεων, όπως αυτές που στο παρελθόν φαίνεται να κόστισαν στο κόμμα.

Στόχος ο… λόφος

Στην ομιλία του την περασμένη Τετάρτη, ο Στέφανος Στεφάνου έθεσε το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα πρέπει να κινείται ο εκλεκτός της Αριστεράς. Σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέατου ΑΚΕΛ, για το κόμμα δεν αποτελεί επιλογή μια υποψηφιότητα που ΔΕΝ θα:

– προτεραιοποιεί τη λύση του Κυπριακού στη βάση της ΔΔΟ,
– υπηρετεί το σημερινό μοντέλο διακυβέρνησης, και
– εξυπηρετεί τα συμφέροντα των λίγων, συντηρώντας τις σκιές διαφθοράς και διαπλοκής που στιγμάτισαν τις διακυβερνήσεις Αναστασιάδη – Συναγερμού – Χριστοδουλίδη.

Διακηρυγμένος στόχος της Εζεκία Παπαϊωάννου είναι η επιστροφή στην εξουσία, δύο δεκαετίες μετά την οδυνηρή – εκ του αποτελέσματος – για το κόμμα διακυβέρνηση Χριστόφια. Όπως ηγετικό στέλεχος του ΑΚΕΛ δήλωσε στον «Alpha της Κυριακής», «οι διεργασίες όλες θα περιστραφούν γύρω από την επιλογή ενός υποψηφίου νίκης. Δεν μας παίρνει άλλο, ούτε τον τόπο, ούτε το κόμμα, να βρεθούμε για 4η πενταετία στην αντιπολίτευση».

Αυτός εξάλλου θα πρέπει να θεωρείται και προσωπικός στόχος και του Στέφανου Στεφάνου. Με δεδομένο ότι το 2030 συνταξιοδοτείται και αποχωρεί από τη θέση του Γενικού Γραμματέα, επιθυμεί να παραδώσει ένα ΑΚΕΛ ισχυρό, πρωταγωνιστικό και – κυρίως – ξανά σε θέση εξουσίας.

Μικρή λίστα

Στην Εζεκία Παπαϊωάννου η ονοματολογία θεωρείται ανάθεμα, εξ ου και τα στελέχη του ΑΚΕΛ κρατούν ερμητικά κλειστά τα χαρτιά τους, αναμένοντας να καταθέσουν τις εισηγήσεις τους ενώπιον των συλλογικών οργάνων όταν ανοίξουν και επίσημα το κεφάλαιο «προεδρικές». 

Τη δεδομένη στιγμή, ωστόσο, δύο είναι τα ονόματα που θεωρούνται ως οι βασικές επιλογές για το χρίσμα του ΑΚΕΛ. Οι Στέφανος Στεφάνου και Ανδρέας Μαυρογιάννης. Ο μεν πρώτος ως επικεφαλής του κόμματος. Ο δε δεύτερος ως μια δοκιμασμένη επιλογή που υπό τις περιστάσεις και κόντρα στις δημοσκοπήσεις πέτυχε το 2023 ένα εξαιρετικό αποτέλεσμα. Ως εκ τούτου, για πολλούς αποτελεί την πλέον ασφαλή επιλογή, κάτι που τον καθιστά πλέον το απόλυτο φαβορί για εξασφάλιση του χρίσματος.

Το αμέσως επόμενο διάστημα, κατά τη διάρκεια του διαλόγου με τη βάση του κόμματος, στο κάδρο των υποψηφίων δεν αποκλείεται να μπουν και άλλα πρόσωπα. Στα πηγαδάκια πάντως κατά διαστήματα συζητείται και το όνομα του Δημάρχου Λευκωσίας Χαράλαμπου Προύντζου, ενδεχομένως συνειρμικά λόγω και της νικηφόρας συνεργασίας του με το ΑΚΕΛ στις εκλογές τοπικής αυτοδιοίκησης. Πληροφορίες του «Alpha της Κυριακής» από την Εζεκία Παπαϊωάννου θεωρούν πάντως ένα τέτοιο σενάριο απομακρυσμένο.

Σαν έτοιμος από καιρό

Το γεύμα Στέφανου Στεφάνου και Ανδρέα Μαυρογιάννη σε γνωστό εστιατόριο της Λευκωσίας στα τέλη Αυγούστου, δεν περιορίστηκε μονάχα στις εξελίξεις του Κυπριακού και θέματα επικαιρότητας. 

Η παρουσία στο τραπέζι και του Πανίκου Παπανικολάου, εκ των στενότερων συνεργατών του Ανδρέα Μαυρογιάννη και διευθυντή του  επιτελείου στη μάχη του 2023, υποδηλώνει πως στο κυρίως μενού βρέθηκαν και οι Προεδρικές.

Ο Ανδρέας Μαυρογιάννης ουδέποτε απέκρυψε το ενδιαφέρον του για επαναδιεκδίκηση της Προεδρίας της Δημοκρατίας, κάτι εξάλλου που τους τελευταίους μήνες εξέφραζε σε δημόσιες δηλώσεις του. 

Μιλώντας στον Ευάγγελο Αγαπίου του Alpha την περασμένη Τετάρτη, ο κ. Μαυρογιάννης δήλωσε: «Πιστεύω ότι οι συνθήκες σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο νίκης στις εκλογές, είναι καλές. Νιώθω ότι η απόφασή μου πρέπει να ληφθεί σύντομα με την έννοια του ότι υπάρχουν προσδοκίες από ανθρώπους». Επιβεβαιώνοντας – εμμέσως πλην σαφώς – τα δημοσιεύματα που τον θέλουν να προσανατολίζεται σε εξαγγελία της ανεξάρτητης υποψηφιότητας του πριν ακόμη το τέλος του 2026. 

Οι σχέσεις του Ανδρέα Μαυρογιάννη με την Εζεκία Παπαϊωάννου χαρακτηρίζονται ως εξαιρετικές. Η δημόσια στήριξη του προς το ΑΚΕΛ στις βουλευτικές εκλογές, η στήριξη της υποψηφιότητας Άντρης Χατζηανδρέου για την Αντιδημαρχία Αγλαντζιάς, αλλά και η συνεπής παρουσία σε εκδηλώσεις και πρωτοβουλίες του κόμματος, ενίσχυσαν περαιτέρω την εκτίμηση του κόσμου της Αριστεράς προς το πρόσωπό του.

Το σκεπτικό Μαυρογιάννη

Αυτό που φαίνεται να ωθεί τον Ανδρέα Μαυρογιάννη σε ένα δυναμικό comeback, δεν είναι άλλο από τις δημοσκοπήσεις. Η αποδοχή του στους κόλπους της Αριστεράς, η στήριξή του από προσωπικότητες του προοδευτικού χώρου, καθώς και η διείσδυσή του ακόμη και στο ακροατήριο της κεντροδεξιάς, δίνουν την αίσθηση πως υπό προϋποθέσεις μια υποψηφιότητα Μαυρογιάννη θα μπορούσε να έχει νικηφόρο αποτέλεσμα.

Για αυτόν ακριβώς το λόγο, ο τέως διαπραγματευτής για το κυπριακό φαίνεται να βρίσκεται σε τροχιά εξαγγελίας, προτού το ΑΚΕΛ ολοκληρώσει τις εσωκομματικές του διεργασίες. Με αυτόν τον τρόπο θα τονίσει τον ανεξάρτητο χαρακτήρα της υποψηφιότητάς του, κάτι που, σύμφωνα με εκτιμήσεις, θα μπορούσε να καταστήσει ευκολότερη τη σύμπλευση ορισμένων κύκλων μαζί του.

Μια τέτοια κίνηση κρίνεται από πολλούς ως μια προσπάθεια να προκαταλάβει τις αποφάσεις της Αριστεράς, δεσμεύοντάς την στην υποψηφιότητά του. Εκτός και αν οι όποιες σκέψεις και κινήσεις του αυτή τη στιγμή, βρίσκονται σε πλήρη συνεννόηση με το ΑΚΕΛ, κάτι που πολλοί αφήνουν να νοηθεί.

Οι τελικές αποφάσεις του Ανδρέα Μαυρογιάννη αναμένεται να ληφθούν από κοινού με τους στενούς του συνεργάτες, το αμέσως επόμενο διάστημα με την επάνοδό του στην Κύπρο από τη Νέα Υόρκη όπου βρίσκεται λόγω των υποχρεώσεων του στον ΟΗΕ.

Μακρά διαδικασία

Ανεξαρτήτως των κινήσεων Μαυρογιάννη, στο ΑΚΕΛ η συζήτηση για τις εκλογές αναμένεται να αρχίσει πολύ σύντομα. Ο οδικός χάρτης που θα χαραχθεί από τα συλλογικά όργανα, θα οδηγήσει στην εκλογική συνδιάσκεψη εντός Μαρτίου, όπου οι περίπου 1000 αντιπρόσωποι θα αποφασίσουν με μυστική ψηφοφορία τον υποψήφιο του κόμματος. 

Ο δρόμος μέχρι την σύγκληση της εκλογικής συνδιάσκεψης αναμένεται μακρύς λόγω της… γραφειοκρατικής διαδικασίας που ακολουθεί το κόμμα της Αριστεράς βάσει καταστατικού.

Πρώτα η Κεντρική Επιτροπή χαράσσει το πλαίσιο, ακολουθεί η συζήτηση στις ΚΟΒ και μετά οι διερευνητικές επαφές με κόμματα, οργανωμένα σύνολα και προσωπικότητες. Πρώτα, δηλαδή, μετρούν συμμαχίες και διαθέσεις και μετά ανοίγουν τα χαρτιά.

Και όταν σημάνει η έναρξη της προεκλογικής περιόδου, η Κ.Ε. έχει δύο μήνες για να καταθέσει μία ή περισσότερες υποψηφιότητες στη βάση. Οι απόψεις επιστρέφουν στην Κ.Ε., η οποία διαμορφώνει την τελική πρόταση που θα λάβει τον δρόμο για τη συνδιάσκεψη.

Διάλογο με ποιους;

Τα περιθώρια συνεργασίας του ΑΚΕΛ με άλλες πολιτικές δυνάμεις, αυτή τη στιγμή μοιάζουν – για διαφορετικούς λόγους – περιορισμένες.

Δημοκρατικός Συναγερμός και ΕΛΑΜ τίθενται εξ αρχής εκτός διαλόγου. Την ίδια ώρα, η συμμετοχή του ΔΗΚΟ στην κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, καθώς και η τάση ορισμένων στελεχών για συνεργασία με τον ΔΗΣΥ, εξανεμίζουν κάθε ελπίδα συνεννόησης και συνεργασίας.

Το γεγονός πως σε ΕΔΕΚ και ΔΗΠΑ, οι φωνές υπέρ της εξόδου των κομμάτων τους από την κυβέρνηση ολοένα και δυναμώνουν, αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο διαλόγου. Αν και η διάσταση απόψεων τους σε σειρά ζητημάτων πολιτικής, περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια συνεργασίας. 

Από την άλλη, το ΑΛΜΑ, ξεκαθαρίζει πως ουδεμία περίπτωση υπάρχει για στήριξη είτε του Στέφανου Στεφάνου, είτε του Ανδρέα Μαυρογιάννη. Παρά το γεγονός πως ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης αναζητεί έναν ανεξάρτητο υποψήφιο χωρίς κανένα κομματικό στίγμα, οι ηγεσίες των δύο κομμάτων αναμένεται να συναντηθούν, αν και η προοπτική συνεργασίας τους μοιάζει τη δεδομένη στιγμή εξαιρετικά δύσκολη. 

Περιθώρια συνεργασίας διαφαίνονται ωστόσο με το – εκτός Βουλής – ΒΟΛΤ. Παρά τη διάσταση θέσεων κυρίως σε ζητήματα οικονομίας και ευρωπαϊκής προοπτικής, οι θέσεις των δύο κομμάτων στο Κυπριακό αλλά και σε ζητήματα κράτους δικαίου, παρουσιάζουν ταύτιση. Γεγονός που ενισχύει την πεποίθηση πως τα δύο κόμματα πιθανόν να πορευθούν μαζί στην κούρσα των Προεδρικών.

Αξιωματούχος της Εζεκία Παπαϊωάννου, μιλώντας στον «Alpha της Κυριακής» σημείωσε με νόημα πως «θα πρέπει τόσο εμείς, όσο και οι άλλοι να βάλουμε νερό στο κρασί, ώστε να καταλήξουμε σε συνεργασία με στόχο την αλλαγή που έχει ανάγκη ο τόπος». 

Η ώρα του ΑΚΕΛ;

Η αναμέτρηση του 2028 κρίνεται άκρως καθοριστική για την παραπέρα πορεία του ΑΚΕΛ. Έπειτα από 15 χρόνια στην αντιπολίτευση, το κόμμα της Αριστεράς καλείται να αποδείξει πως η ανάκαμψη που κατέγραψε στις πρόσφατες βουλευτικές δεν ήταν κρότου λάμψης. 

Να πείσει την κοινωνία πως είναι η μοναδική επιλογή που θα φέρει την προοδευτική αλλαγή απέναντι στην διακυβέρνηση της δεξιάς. Για να το πετύχει ωστόσο αυτό, δεν αρκεί ένας υποψήφιος με δυναμική. Χρειάζονται υπερβάσεις, συμμαχίες και αποδέσμευση του από αγκυλώσεις του παρελθόντος.

Πλέον το μεγάλο στοίχημα της Αριστεράς είναι ένα: μπορεί το ΑΚΕΛ να μετατρέψει την ανάκαμψη σε πλειοψηφικό ρεύμα εξουσίας; Αν όχι τώρα… πότε;