ALPHA της Κυριακής

Ο διάδρομος IMEC, η περίπτωση της Κύπρου και ο παράγοντας Ινδία

Ο οικονομικός διάδρομος IMEC, που φιλοδοξεί να ενώσει Ινδία, Μέση Ανατολή και Ευρώπη, όπως ανακοινώθηκε το 2023 στη σύνοδο των G20 στο Νέο Δελχί, εκ πρώτης δεν περιελάβανε την Κύπρο. Και ενώ η υλοποίηση αυτού του μεγαλεπήβολου έργου, τίθετο από πολλούς υπό αμφισβήτηση, φαίνεται πως οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι αναταράξεις στην εφοδιαστική και ενεργειακή αλυσίδα και ο παράγοντας της οικονομικής υπερδύναμης Κίνα, ανέδειξαν την ανάγκη, αυτός ο διάδρομος να μετουσιωθεί από σκέψη σε πράξη. Το ερώτημα, είναι κατά πόσο η Κύπρος θα μπορούσε να είναι μέρος σε ένα τέτοιο έργο και τι τελικά ήταν το αποτέλεσμα από την παρουσία Χριστοδουλίδη στην Ινδία; 

Από την ιδέα σε μια προσπάθεια υλοποίησης 

Στα μέσα Μαΐου, στην Αθήνα είχε πραγματοποιηθεί το Mare MED III, στο πλαίσιο του οποίου η εταιρεία Λιμένων Ισραήλ ( Israel Ports Company) αποκάλυψε πως έχει ήδη προσχωρήσει στον σχεδιασμό υποδομών λιμένων και εφοδιαστικών αλυσίδων που απαιτούνται, ώστε ο IMEC, να λειτουργήσει ως πραγματική εναλλακτική για τη διώρυγα του Σουέζ. Ο πρόεδρος της εταιρείας Hezi Halavia, αποκάλυψε στην ελληνική ιστοσελίδα “Newmoney” πως οι σχεδιασμοί αφορούν αρχικά τη δημιουργία μεγάλου «χερσαίου λιμανιού», κοντά στα σύνορα με την Ιορδανία. Έστειλε μάλιστα προς την Αθήνα μήνυμα πως θα πρέπει να κινηθεί πιο γρήγορα εάν θέλει να εξασφαλίσει ρόλο στον διάδρομο, λέγοντας πως Ιταλία ήδη προχωρά ταχύτερα με πρακτικά βήματα και αποτελεί άμεσο ανταγωνιστή της Ελλάδας.  

Βέβαια, φιλοσοφία του IMEC, όπως προαναφέρθηκε είναι και ο περιορισμός της υπερδύναμης Κίνα. Στον «νέο διάδρομο του Μεταξιού», ο οποίος αφορά θαλάσσιες διαδρομές που ενώνουν την Κίνα με τη Νοτιοανατολική Ασία, την Αφρική και την Ευρώπη (One Belt, One Road – OBOR), σημαντικό μέρος είναι το λιμάνι του Πειραιά.  

Η χρυσή εποχή για την Ινδία και η ευκαιρία της Κύπρου 

Η Ινδία την δεδομένη στιγμή αναζητεί όσο ποτέ άλλοτε συμμαχίες, που θα της επιτρέψουν μέσω της συνδεσιμότητας, να καταφέρει να αναπτυχθεί και προς την Ευρώπη ως την καλύτερη εναλλακτική λύση έναντι της Κίνας. Σε αυτή την προσπάθεια αναζήτησης συμμάχων, φαίνεται πως βρήκε την Κύπρο, η οποία αναζητούσε τρόπους, να μην μείνει στην απέξω, από τον διάδρομο IMEC. Η συνάντηση Χριστοδουλίδη – Μόντι στην Ινδία, φαίνεται να έστρωσε τον δρόμο για μια νέα προοπτική συνεργασίας των δύο χωρών. 

Στις 22 Μαΐου, ο πρωθυπουργός της Ινδίας Ναρέντρα Μόντι, δηλώνει μετά την συνάντησή του με τον Νίκο Χριστοδουλίδη, πως οι σχέσεις Ινδίας Ευρώπης εισέρχονται σε μια νέα χρυσή εποχή και η Κύπρος  αναδεικνύεται και μια σημαντική επενδυτική πύλη που συνδέει την Ινδία με όλη την Ευρώπη. 

Όπως πληροφορείται ο «Alpha της Κυριακής», στην συνάντηση που προηγήθηκε μεταξύ των δύο ηγετών ο Νίκος Χριστοδουλίδης έβαλε στο τραπέζι την εισήγηση, να δημιουργηθεί  ένας μηχανισμός – σχήμα, το οποίο να εμπνέεται από την ιδέα του IMEC, αλλά να αφορά Ινδία – Κύπρος – Ελλάδα – Ιταλία.  

Κάτι το οποίο φαίνεται να αναζητά η Ινδία  λόγω του ότι θα πρόκειται για ένα πιο μικρό και ευέλικτο έργο, το οποίο θα αρχίσει με συνέργειες, ώστε να δημιουργηθούν το δίκτυο και οι υποδομές και έπειτα αυτό να εξελιχθεί. Τα μνημόνια συνεργασίας που υπέγραψαν οι δύο χώρες τόσο στον τομέα της άμυνας , του εμπορίου και των επενδύσεων, ανοίγουν τον δρόμο για κάτι περισσότερο.  

Πηγές που μίλησαν στον «Alpha της Κυριακής» επεσήμαναν οι Ινδοί, ενδιαφέρονται για συνέργειες με την κυπριακή αμυντική βιομηχανία, με ενδεχόμενη προοπτική αξιοποίησης SAFE, κάτι που θα γίνει και με την ανάπτυξη υποδομών επί κυπριακού εδάφους. Στον τομέα του εμπορίου, δεν απέκλεισαν το ενδεχόμενο οι νέες αναπτύξεις στα κυπριακά λιμάνια να έχουν και ινδικό χρώμα. Ενώ, οι δύο ηγέτες στην κοινή διακήρυξη ενθάρρυναν την επιχειρηματική κοινότητα και στις δύο χώρες να διερευνήσει ενεργά εμπορικές και επενδυτικές ευκαιρίες σε τομείς προτεραιότητας, περιλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, της ναυτιλίας, της συνδεσιμότητας, των logistics, της καθαρής και πράσινης ενέργειας, της διαχείρισης αποβλήτων, του διαστήματος, της επιστήμης και τεχνολογίας, καθώς και της έρευνας και καινοτομίας.  

Το πλάνο Ινδία – Κύπρος – Ελλάδα – Ιταλία 

Η επίσκεψη της Ιταλίδας Πρωθυπουργού, Τζόρτζια Μελόνι, στην Κύπρο, η οποία είχε προγραμματιστεί για τις 17 Μαΐου 2026 και αναβλήθηκε την υστάτη, δεν ήταν τυχαία. Οι δύο ηγέτες θα έκαναν ιδιαίτερη αναφορά στην επιτυχημένη σύνδεση Ιταλίας – Κύπρου, μέσω της προσαιγιάλωσης του νέου υποθαλάσσιου καλωδίου BlueMed στον σταθμό της Cyta στη Γεροσκήπου, το οποίο αφορά μεταφορά δεδομένων διαδικτύου και αποτελεί μέρος του διεθνούς έργου Blue & Raman Submarine Cable Systems, όπου σε συνεργασία με την Google και διάφορους διεθνείς παρόχους, φτάνει μέχρι τη Μέση Ανατολή και την Ινδία. 

Πηγές, διευκρινίζουν στον «Alpha της Κυριακής» πως η εισήγηση για ένα σχεδιασμό μικρότερου βεληνεκούς, τύπου IMEC, έχει επικοινωνηθεί και στην ιταλική κυβέρνηση, 

Η τύχη του GSI και η προοπτική του IMEC 

Παρά τις όποιες προσπάθειες, δεν μπορεί να είναι τίποτα δεδομένο.  Αν και ο IMEC, αφορά ένα έργο με σημαντικές γεωπολιτικές και γεωστρατηγικές προεκτάσεις, παραμένει το ερώτημα εάν οι κυβερνήσεις και οι επενδυτές που θα συμβάλουν στη δημιουργία του θα επιλέξουν ως στρατηγικό σταθμό, μια Κύπρο διχοτομημένη, με σημαντικά πολιτικά ζητήματα ή δεν θα καταφύγουν σε ασφαλέστερες οδούς. Ο παράγοντας Τουρκία και η τύχη που είχε  Great Sea Interconnector, ενισχύει τις αμφιβολίες.