ALPHA της Κυριακής

Το παρασκήνιο που εκτυλίχθηκε ώστε από τις διαβεβαιώσεις να φτάσουμε στην αγωνιώδη προσπάθεια για ανακοινώσεις

Αποχωρώντας από την Κύπρο, το πιθανότερο είναι πως ακόμη και ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, θα σκέφτηκε πως ίσως η επίσκεψη του να μην ήταν αναγκαία. Γιατί επί της ουσίας, αναδείχθηκε αυτό που όλοι έβλεπαν, αλλά κανείς δεν ήθελε να παραδεχθεί.

Πως από τις προσωπικές διαβεβαιώσεις του Ερντογάν τον περασμένο Μάρτιο, ότι θα κάνει ανοίγματα στο Κυπριακό και την εξαγγελία  της Μαρίας Ολγκίν πριν από ενάμιση μόλις μήνα, ότι θα γίνει πενταμερής και απλά αναζητούνται ημερομηνίες, φτάσαμε σε ένα σημείο που ο ίδιος ο Γραμματέας, έδινε αγωνιώδη μάχη, για να προβεί έστω και σε μία ανακοίνωση από την Λευκωσία, με δείκτη προς τα εμπρός.

Παρά την προσπάθεια όλων -ακόμη και της Κυβέρνησης- να δουν το ποτήρι μισογεμάτο, ο καθένας για τους δικούς του λόγους, τα πράγματα είναι απλά.

Ο Ερντογάν δεν είναι διατεθειμένος, να θυσιάσει την Κύπρο, για τα Ευρωτουρκικά. Θέλει μόνο να πάρει, ο,τι μπορεί, από τις Βρυξέλλες, χωρίς να δώσει κάτι, πέραν από μια άνευ ουσίας διάθεση για διάλογο, βασισμένο στις θέσεις για δύο κράτη. Και εύλογα κάποιος  μπορεί να διερωτηθεί το εξής:  Ο Γκουτέρες δεν το γνώριζε αυτό προτού έρθει;

 Η υστεροφημία και η απέλπιδα προσπάθεια

Η απάντηση, όπως έλεγαν πηγές των Ηνωμένων Εθνών στον «Alpha της Κυριακής», είναι πως, φυσικά και το γνώριζε.

Ωστόσο, ήλπιζε πως την ύστατη ώρα, η εκτίμηση του Ερντογάν προς τον ίδιο προσωπικά, για διάφορους λόγους, όπως η παραλαβή του βραβείου Κεμάλ Ατατούρκ, η υποστήριξη προς τους Παλαιστινίους κατά του Νετανιάχου, αλλά και η συνεργασία που είχαν οι δύο πλευρές, στην ιστορική συμφωνία για την Μαύρη Θάλασσα((Black Sea Grain Initiative), θα άλλαζε τα δεδομένα.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Alpha της Κυριακής», ο Γκουτέρες πήρε τηλέφωνο τον Χακάν Φιντάν, το βράδυ της Κυριακής, λίγο προτού φθάσει στην Κύπρο.

Είχε θορυβηθεί από την αναφορά της προσωπικής του απεσταλμένης Μαρίας Ολγκίν- η οποία λίγες ώρες νωρίτερα είχε συναντήσει η ίδια τον Φιντάν στην ‘Αγκυρα- πως η πενταμερής, δεν ήταν εξασφαλισμένη.

Γεγονός, που θα εξευτέλιζε τον ίδιο, καθώς δεν θα είχε κάτι να ανακοινώσει, από την Λευκωσία.

Στο τηλεφώνημα, ο Φιντάν, είπε στον Γενικό Γραμματέα, πως χάρη στην προσωπική εκτίμηση που του είχε ο Ερντογάν, μπορούσε να ανακοινώσει, την σύγκληση της διάσκεψης.

Του ξεκαθάρισε ωστόσο, πως δεν ήταν σύμφωνος με την ανακοίνωση ημερομηνιών, και πως επί της ουσίας, η Άγκυρα, συμφωνούσε πλήρως με την θέση του Τουρκοκύπριου ηγέτη, πως δεν υπήρξε ούτε η απαραίτητη πρόοδος, ούτε η κατάλληλη προετοιμασία, για μια πενταμερή διάσκεψη.

Ο δρόμος είχε την δική του ιστορία

Η απάντηση Φιντάν, δεν ικανοποίησε τον Γενικό Γραμματέα. Δεν είχε όμως άλλη επιλογή. Ωστόσο, πέρασε από το μυαλό του μια ιδέα. Αντιλαμβανόμενος πως κάθε άλλο παρά αρκετή για να δοθεί ώθηση στην διαδικασία, θα ήταν μια ξερή ανακοίνωση για πενταμερή, σκέφτηκε πως θα μπορούσε να συνδυασθεί με την συμφωνία για ένα ΜΟΕ.

Σύμφωνα με πληροφορίες πήρε το ρίσκο προτείνοντας μια άλλη εκδοχή, μια διαφορετική διαδρομή, της ήδη γνωστής πρότασης του που υπεβλήθη στην Νέα Υορκη, για ταυτόχρονη διάνοιξη οδοφραγμάτων στην Μια Μηλιά και την Αθηαίνου.

Κυβερνητικές πηγές έλεγαν στον «Alpha της Κυριακής», πως ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, δέχθηκε από την πρώτη στιγμή. Ωστόσο, ο Τ/κ ηγέτης Τουφάν ‘Ερχιουρμαν ήταν αρνητικός, δηλώνοντας πως η πρόταση δεν ανταποκρινόταν στα αιτήματα της τ/κ πλευράς.

Με αυτό τον τρόπο συνεπώς, ο Γκουτέρες περιορίστηκε στην εξαγγελία της διάσκεψης, η οποία μάλιστα, όπως διευκρίνισε, δεν πρόκειται να γίνει τον Σεπτέμβριο, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Κυβερνητικοί κύκλοι σημείωναν πάντως στον «Alpha της Κυριακής», πως η πραγματικότητα είναι ότι αυτό, δεν θα ήταν και τόσο καλή ιδέα, καθώς το πρόγραμμα του Γενικού Γραμματέα εκείνη την περίοδο, (πάνω από 20 συναντήσεις την ημέρα), δεν θα επέτρεπε ουσιαστικές συζητήσεις.

Βουνό ερωτημάτων

Η ιστορική επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, δείχνει να αφήνει πίσω της περισσότερα ερωτήματα, από ότι απαντήσεις.

-Τι άλλαξε και από την δεδομένη σύγκλιση πενταμερούς, καταλήξαμε σε μια αγχώδη ανακοίνωση της τελευταίας στιγμής;

-Πότε θα γίνει η πενταμερής;

-Θα είναι εφικτό να πραγματοποιηθεί στους ελάχιστους μήνες που απέμειναν για να ολοκληρωθεί η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες;

-Γιατί δεν έβαλε έστω ένα άτυχο χρονοδιάγραμμα, ο επικεφαλής του Οργανισμού, ώστε να ασκηθεί μια πίεση στις πλευρές;

Πως είναι δυνατόν ο γ.γ των Ηνωμένων Εθνών να έθεσε ως προϋπόθεση για την πενταμερή, τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, γνωρίζοντας πως δεν υπάρχει καμία πρόοδος, και αποτυγχάνοντας μάλιστα και ο ίδιος στην διάνοιξη ενός οδοφράγματος;

Γιατί αναφέρθηκε ως προϋπόθεση και η μεθοδολογία; Ξέρει ότι υπάρχουν διαφωνίες και ότι οι 4 προϋποθέσεις που θέτει ο Τ/κ ηγέτης, δεν μπορούν γίνουν όλες αποδεκτές. Γιατί ταυτίστηκε πλήρως με την θέση ‘Ερχιουρμαν, ο οποίος δικαιολογημένα πανηγυρίζει;

Ποια είναι τα επόμενα βήματα; Όπως ο «Alpha της Κυριακής» έμαθε, δεν υπάρχει τίποτα συγκεκριμένο, την ώρα μάλιστα που η κλεψύδρα έχει σχεδόν αδειάσει για τον Γκουτέρες. Πηγή πολύ κοντά στις συνομιλίες, αποκάλυψε μάλιστα πως η Ολγκίν, έφυγε ξανά για την Κολομβία.

Όλοι ευχαριστημένοι..

 Το παράδοξο της επίσκεψης Γκουτέρες, είναι πως όλοι δηλώνουν ευχαριστημένοι με το αποτέλεσμα. Και ακόμη πιο παράδοξο είναι ότι ευχαριστημένη δηλώνει και η Κυβέρνηση. Αξιωματούχοι έσπευσαν να υπενθυμίσουν πως η προσπάθεια του Προέδρου Χριστοδουλίδη, ξεκίνησε από το μηδέν, λόγω Ερσίν Τατάρ, και φτάσαμε στο σημείο, να έρχεται στην Κύπρο, ο Αντόνιο Γκουτέρες και ο Ραφαέλε Φίτο.

Παράλληλα υπέδειξαν πως ο Γκουτέρες έδειξε ξεκάθαρα πως η μπάλα τώρα, βρίσκεται στην άλλη πλευρά, ενώ κάθε άλλο παρά ασήμαντη, κρίνεται η αναφορά του σε παραμέτρους και συγκλίσεις.

Ωστόσο, αναμφίβολα η συντήρηση του Κυπριακού, αποτελεί και ένα μεγάλο, ίσως το μεγαλύτερο όπλο για τον Νίκο Χριστοδουλίδη, για τις Προεδρικές του 2028.

Ικανοποιημένος και ο Ερχιουρμαν, που είδε τον Γκουτέρες να τον δικαιώνει για τις προτάσεις του, και τα κριτήρια που πρέπει να εφαρμοσθούν, για να προχωρήσει η διαδικασία.

Επίσης βολεύεται, καθώς προσπερνά τα κρίσιμα διλήμματα και αποφάσεις, ενόψει λεγόμενων κομματικών εκλογών στα κατεχόμενα.

Και φυσικά, η Τουρκία, που θεωρεί πως απέδειξε σε όλους, ότι είναι έτοιμη για διάλογο, ανοίγοντας την πόρτα στον Γενικό Γραμματέα για πενταμερή και καμουφλάροντας την πάγια θέση για δύο κράτη, μέσα από αναφορές σε όρους όπως κυριαρχική ισότητα.