Πώς προέκυψε η συζήτηση περί πρωτοβουλίας Γκουτέρες στο κυπριακό
Όταν το πρωινό της 23ης Μαρτίου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποδεχόταν τους πολιτικούς αρχηγούς για την συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου, κανείς δεν ανέμενε ότι θα είχε κάτι σημαντικό να τους πει, από την συνάντηση τα αμέσως προηγούμενα 24ωρα, με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, στις Βρυξέλλες. Και καθόλου αδίκως, καθώς η εικόνα που είχαν, ήταν περισσότερο από ξεκάθαρη.
Μετρημένες στο δάκτυλο του ενός χεριού, συναντήσεις με τον νέο ηγέτη της τ/κ κοινότητας, με μηδαμινό σχεδόν αποτέλεσμα. Αδυναμία να καταγραφεί πρόοδος ακόμα και σε δευτερεύουσας σημασίας Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Απουσία κοινού ανακοινωθέντος στις τελευταίες συναντήσεις. Καθημερινό -σχεδόν- blame game, για μια σειρά θεμάτων. Από τον συνωστισμό στρατιωτικών δυνάμεων στο νησί και τις συζητήσεις για τις Βρετανικές Βάσεις, μέχρι τον αφθώδη πυρετό και το σχολείο στο Ριζοκάρπασο. Και αναμφίβολα την οικειοθελή αποχώρηση της Μαρίας Ολγκίν. Της ίδιας της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα, η οποία εγκατέλειψε την διαδικασία, καθώς δεν έβλεπε ίχνος προόδου, ειδικά, όπως η ίδια έγραψε, όσο υφίσταται η Κυπριακή Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και όσο πάμε προς τις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου.
Εύλογα λοιπόν, αιφνιδιάστηκαν, όταν ο Πρόεδρος λίγο πολύ τους ανακοίνωσε πως ο Αντόνιο Γκουτέρες, του εκμυστηρεύτηκε πως είναι έτοιμος να προβεί σε μια νέα πρωτοβουλία στο Κυπριακό.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Το νέο πλαίσιο
«’Έχει ιδέες για το πως μπορούμε να προχωρήσουμε. Θέλει, αλλά διστάζει λόγω και της κατάστασης με τον πόλεμο» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Νίκος Χριστοδουλίδης, όπως ο «Αlpha της Κυριακής» έμαθε από μέλος του Εθνικού Συμβουλίου.
Τονίζοντας πως «αυτό που μου είπε ο Γκουτέρες, είναι πως σκέφτεται να καταθέσει ένα νέο πλαίσιο λύσης. Όχι το δικό του, αλλά κάτι που να έχει κοινά στοιχεία με το δικό του».
Ο Γενικός Γραμματέας, σύμφωνα πάντα με τον Πρόεδρο, του ανέφερε πως σε αυτό το έγγραφο, θα καταγράφονται ξεκάθαρα, στοιχεία όπως, η μία ιθαγένεια, μία κυριαρχία και μία διεθνής προσωπικότητα. Θα περιλαμβάνονται επίσης οι αρμοδιότητες της Κεντρικής Κυβέρνησης, και κυρίως σαφής πρόνοια αποχώρησης στρατευμάτων από το νησί.
Μάλιστα, εμφανίστηκε αποφασισμένος, όπως είπε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, να προχωρήσει στην κίνηση αυτή, ακόμη και χωρίς την συγκατάθεση της Τουρκίας.
Αφήνοντας κάτι σαν κληρονομιά, στο πρόσωπο που θα τον διαδεχθεί, από την πρώτη του νέου χρόνου, στην θέση του Γενικού Γραμματέα.
Τέλος, ο Πρόεδρος ανέφερε ότι ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, του αποκάλυψε ότι διαπίστωσε μια διάθεση από πλευράς της Τουρκίας, για ανοίγματα στο Κυπριακό, κατά το πολύ πρόσφατο ταξίδι του στην Άγκυρα. Ανοίγματα, με αντάλλαγμα τα ευρωτουρκικά.
Δυσπιστία
Τα νέα, αν και ακούστηκαν ευχάριστα στα αυτιά των πολιτικών αρχηγών, αντιμετωπίστηκαν σε κάποιο βαθμό με δυσπιστία. «Μα καλά, πότε πρόλαβαν να τα πουν όλα αυτά μέσα σε 25 λεπτά;» ήταν η αντίδραση στον «Αlpha της Κυριακής», πολιτικού αρχηγού που συμμετείχε στη συνεδρία.
Και η αλήθεια είναι ότι 25 λεπτά κράτησε η συνάντηση στο Διεθνές Κέντρο Τύπου Residents Palace των Βρυξελλών, το βράδυ της Τετάρτης 18 Μαρτίου.
Ο Αντόνιο Γκουτέρες βρέθηκε στον χώρο ακριβώς στις 19.00 όταν θα πραγματοποιείτο η συνάντηση με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη να ακολουθεί στις 19.15.Πέρασαν και μερικά λεπτά για τα διαδικαστικά(χειραψίες με τον Γενικό Γραμματέα-παρουσίαση αντιπροσωπείας κλπ.) Στις 19.50 ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ αποχώρησε. Στις 19.55 ο Πρόεδρος άρχισε να κάνει δηλώσεις.
Πέραν του παράγοντα χρόνου, από το μυαλό κάποιων παρευρισκόμενων στην συνεδρία του Εθνικού, πέρασαν και άλλες σκέψεις και ηγέρθηκαν ερωτήματα. Γιατί τόσο καιρό δεν έδωσε κάποιες ενδείξεις για τις προθέσεις του ο Γκουτέρες; Αυτά που είπε στον Πρόεδρο, τα είπε ή όχι και στην ηγεσία της Τουρκίας, στην οποία βρέθηκε μόλις πριν από μερικές μέρες; Γιατί δεν είπε κάτι στον Τ/κ ηγέτη, κατά την συνάντηση τους, πριν από ενάμιση μήνα, στο κτίριο των Ηνωμένων Εθνών στην Νέα Υόρκη; Γιατί δεν απέτρεψε την Ολγκίν να εγκαταλείψει το Κυπριακό, αφού επιμένει να επενδύει σε αυτό; Και πως προτίθεται να πράξει τα όσα είπε στον Πρόεδρο, χωρίς την συγκατάθεση της Τουρκίας;
Έκπληκτοι οι Τ/κ
Τα όσα διέρρευσαν, δεν διαψεύστηκαν από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Αντιθέτως, ο Νίκος Χριστοδουλίδης, αμέσως άρχισε να μιλά για προσήλωση του Γενικού Γραμματέα και για νέα ευκαιρία στο Κυπριακό. «Αυτό αναδεικνύει πως η διαρροή έγινε από το στρατόπεδο του ίδιου του Χριστοδουλίδη» έγραψαν τα επόμενα 24ωρα Τουρκοκύπριοι αρθρογράφοι, προβάλλοντας και δηλώσεις του Τουφάν ‘Ερχιουρμαν πως ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, δεν του παρουσίασε, ούτε και του είπε οτιδήποτε για κανένα πλαίσιο.
Προσθέτοντας την δυσπιστία του, πως δεν γίνεται κάτι που δεν ειπώθηκε σε αυτόν πριν ενάμιση μήνα, να αναλύθηκε μέσα σε 25 λεπτά στον Χριστοδουλίδη.
Το μεγάλο κέρδος
Αυτό που είναι σαφές, είναι πως η όλη εξέλιξη, παρέχει σημαντικό πολιτικό κέρδος στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Πρώτον, επιβεβαιώνεται πως το Κυπριακό, είναι ζωντανό, την ώρα που επικρίνεται από το ΑΚΕΛ και μερίδα του ΔΗΣΥ, πως οι χειρισμοί του κινδυνεύουν να τον καταστήσουν τον Πρόεδρο της διχοτόμησης.
Δεύτερον, απαλλάσσεται των όποιων ευθυνών, πήγαν να του χρεώσουν με την ηχηρή αποχώρηση της Ολγκίν. Στέλνοντας το μήνυμα πως ο Γενικός Γραμματέας, ουσιαστικά διαφωνεί με την προσέγγιση της απεσταλμένης του.
Τρίτον, ξεφορτώνεται το βαρίδιο του πλαισίου Γκουτέρες, το οποίο αν και από κάποιους θεωρείται το καλύτερο έγγραφο που πήραμε ποτέ ως ε/κ πλευρά, κάποιοι άλλοι, και μάλιστα σύμμαχοι στην διακυβέρνηση του, το αναθεματίζουν. Ο Πρόεδρος είπε πως ο Γκουτέρες, ετοιμάζει νέο πλαίσιο λύσης, οδηγώντας συνεπώς στο συμπέρασμα, πως το προηγούμενο, μπαίνει στο περιθώριο.
Τέταρτον, στοχοποιεί και πάλι την Τουρκία, η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, αν δεν συναινέσει στο νέο πλαίσιο λύσης, αναλαμβάνει και την πλήρη ευθύνη για το αδιέξοδο. Ασχέτως εάν ο ίδιος και ο Τουφάν Έρχιουρμαν, δεν κατάφεραν να βρουν σημείο συνάντησης και κατάληξης έστω και για ένα οδόφραγμα.
Η συνάντηση της Δευτέρας
Την Δευτέρα, στις 4.30 το απόγευμα, οι δυο ηγέτες θα τα πουν ξανά, καθώς ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, θέλει να θέσει στον Τουφάν ‘Ερχιουρμαν, τα όσα του είπε ο Γκουτέρες. Το πιθανότερο σενάριο, είναι πως ούτε και αυτή την φορά, θα υπάρξει κάποια συμφωνία σε οτιδήποτε. Ούτε και γνωρίζει κάποιος άλλωστε πότε και εάν θα επιστρέψει η Ολγκίν.
Το μόνο σίγουρο, (για το οποίο αναμφίβολα χαίρεται η ε/κ πλευρά,) είναι πως την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, η Κολομβιανή δεν είχε βάλει υποψηφιότητα για την θέση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, όπως κάποιοι ψιθύριζαν, χάνοντας τον πρώτο κύκλο υποβολής.
