Μία παράσταση που μπορεί να κλονίσει την βεβαιότητά σας ότι γνωρίζετε αυτή την ιστορία
Ξέρεις την αλήθεια πριν από τον ήρωα. Κι όμως, εύχεσαι να μην τη μάθει ποτέ. Παρακολούθησα τον «Οιδίποδα» του Robert Icke στο Λονδίνο και στην Αθήνα, με την αγγλική και την ελληνική διανομή. Τώρα που επιστρέφει στη Στέγη Ωνάση, σας προτείνω μια παράσταση που μπορεί να κλονίσει τη βεβαιότητά σας ότι γνωρίζετε αυτή την ιστορία.
Βραδιά εκλογών. Ένας χαρισματικός πολιτικός ετοιμάζεται για τον θρίαμβό του. Οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν συντριπτική νίκη, οι συνεργάτες του προσπαθούν να κρατήσουν τα πάντα υπό έλεγχο και ένα χρονόμετρο πάνω στη σκηνή μετρά αντίστροφα μέχρι την ανακοίνωση των exit polls. Στο εκλογικό επιτελείο συγκεντρώνονται η σύζυγός του και τα τρία παιδιά τους. Περιμένουν την αρχή μιας νέας ζωής.
Ο υποψήφιος έχει ήδη δεσμευτεί μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες να δημοσιοποιήσει το πιστοποιητικό γέννησής του, απαντώντας στις αμφισβητήσεις για την καταγωγή του. Θέλει διαφάνεια. Δεν έχει τίποτα να κρύψει. Τουλάχιστον, έτσι πιστεύει.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Το όνομά του είναι Οιδίποδας. Τη γυναίκα του τη λένε Ιοκάστη.
Στα χέρια του Icke, η τραγωδία του Σοφοκλή γίνεται ένα σύγχρονο πολιτικό και οικογενειακό θρίλερ. Ένας άνθρωπος διεκδικεί την εξουσία υποσχόμενος την αλήθεια, χωρίς να υποψιάζεται πόσο θα του κοστίσει η αναζήτησή της.
Και στις δύο διανομές, αυτό που με κέρδισε ήταν ο χρόνος που αφιερώνει ο σκηνοθέτης στην οικογένεια. Οι άνθρωποι αυτοί αστειεύονται, εκνευρίζονται, αγγίζονται, αγαπιούνται. Ο Οιδίποδας και η Ιοκάστη είναι ένα ζευγάρι με ερωτική επιθυμία· τα παιδιά τους διεκδικούν χώρο απέναντί τους. Γύρω από το τραπέζι υπάρχουν μικρές εντάσεις και στιγμές τρυφερότητας που αναγνωρίζουμε. Προλαβαίνουμε να πιστέψουμε στην ευτυχία τους. Γι’ αυτό και κάθε αποκάλυψη που ακολουθεί έχει βάρος: απειλεί σχέσεις για τις οποίες έχουμε αρχίσει να νοιαζόμαστε.
Εδώ βρίσκεται και η ερώτηση που κρατώ από την παράσταση: πόση αλήθεια μπορούμε να αντέξουμε όταν κινδυνεύει η ζωή που έχουμε χτίσει; Ο Οιδίποδας απαιτεί απαντήσεις με την αυτοπεποίθηση ενός ανθρώπου που έχει μάθει να προχωρά μπροστά. Η επιμονή του μοιάζει αρχικά με αρετή. Σταδιακά, όμως, γίνεται τρομακτική. Κι εμείς, που υπερασπιζόμαστε τόσο εύκολα τη διαφάνεια ως αρχή, αρχίζουμε να φοβόμαστε τις συνέπειές της.
Ο Icke έχει την ικανότητα να μας φέρνει σε αυτή τη δύσκολη θέση χωρίς να υπαγορεύει τι πρέπει να σκεφτούμε. Από την «Ορέστεια» και τον «Άμλετ» μέχρι το «The Doctor», δουλεύει πάνω στα κείμενα με επιμονή, αναζητώντας συγκρούσεις που παραμένουν ανοιχτές. Η ακρίβεια στον ρυθμό και η λεπτομερής δουλειά με τους ηθοποιούς δίνουν χώρο στις αντιφάσεις των χαρακτήρων. Μπορείς να κατανοείς έναν άνθρωπο και ταυτόχρονα να τρομάζεις με τις επιλογές του. Αυτή η ικανότητα εξηγεί, για μένα, τη θέση του ανάμεσα στους σημαντικότερους θεατρικούς σκηνοθέτες της γενιάς του διεθνώς.
Η διαδρομή του συγκεκριμένου «Οιδίποδα» ξεκίνησε από το Άμστερνταμ το 2018, με τους Hans Kesting και Marieke Heebink. Ακολούθησε το Λονδίνο το 2024, με τους Mark Strong και Lesley Manville, και το Broadway το 2025. Την ίδια χρονιά η παράσταση έφτασε στη Στέγη Ωνάση, με τον Νίκο Κουρή και την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη. Η ίδια σκηνοθετική σύλληψη πέρασε από τα ολλανδικά στα αγγλικά και στα ελληνικά, αποκτώντας μέσα από κάθε διανομή διαφορετικές αποχρώσεις.
Οι διακρίσεις ακολούθησαν αυτή τη διεθνή πορεία. Στο Λονδίνο, η παράσταση κέρδισε δύο Olivier —καλύτερης αναβίωσης και γυναικείας ερμηνείας για τη Manville— και τρία βραβεία του Κύκλου Κριτικών, για τη σκηνοθεσία του Icke και τις ερμηνείες των δύο πρωταγωνιστών. Στη Νέα Υόρκη απέσπασε τέσσερα Drama Desk, ενώ η Manville τιμήθηκε με το Tony γυναικείας ερμηνείας σε θεατρικό έργο και με Theatre World Award.
Η κριτικός, Arifa Akbar, στον Guardian στάθηκε στην ένταση που διατηρεί η παράσταση από την αρχή μέχρι το τέλος και στη δύναμη των ερμηνειών. Η κριτικός, Sarah Hemming, στους Financial Times επισήμανε πώς η πολιτική της αφετηρία οδηγεί σε κάτι βαθιά προσωπικό: στον φόβο μιας αποκάλυψης που μπορεί να ανατρέψει την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας.
Το ενδιαφέρον μου για τη δουλειά του σκηνοθέτη Robert Icke συνεχίζεται με τη θεατρική διασκευή της οσκαρικής ταινίας «Οι ζωές των άλλων», που παρουσιάζεται από τον Οκτώβριο στο Adelphi Theatre του Λονδίνου. Με τους Keira Knightley, Stephen Dillane και Luke Thompson και πρωτότυπη μουσική του Max Richter, είναι μια ακόμη συνάντηση του Icke με ζητήματα εξουσίας και ανθρώπινης συνείδησης, την οποία ανυπομονώ να παρακολουθήσω.
Στην Αθήνα, ο «Οιδίποδας» επιστρέφει από τις 12 Νοεμβρίου έως τις 13 Δεκεμβρίου 2026. Ο Νίκος Κουρής παραμένει στον ομώνυμο ρόλο, ενώ η Μαρία Κεχαγιόγλου αναλαμβάνει αυτή τη φορά την Ιοκάστη.
Οιδίποδας | Robert Icke
Με τους Νίκο Κουρή και Μαρία Κεχαγιόγλου
12 Νοεμβρίου – 13 Δεκεμβρίου 2026
Κεντρική Σκηνή, Στέγη Ωνάση
