ALPHA της Κυριακής

Η συνάντηση Ερντογάν -Μητσοτάκη και ο ρόλος του κυπριακού

Τον Σεπτέμβριο του 2022 ο Ταγίπ Ερντογάν μιλώντας σε εκδήλωση στη Σαμψούντα δήλωνε πως «θα έρθουμε μια νύχτα ξαφνικά»  εξαπολύοντας με αυτό τον τρόπο ωμές απειλές κατά της Ελλάδας. Πριν από μόλις λίγες ημέρες ωστόσο, τον ακούσαμε να λέει ότι « ο Μητσοτάκης είναι πολύτιμος φίλος μου».

Διανύοντας μια απόσταση τεσσάρων χρόνων – με ενδιάμεσες συνεχιζόμενες τουρκικές προκλήσεις από αέρος, θαλάσσης και ακραίας ρητορικής – ο Τούρκος Πρόεδρος έδειξε να κάνει μια μεγάλη μεταστροφή. Από τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν δίδεται οι αίσθηση σε κάποιους ότι ο λύκος αποφάσισε να γίνει αρνάκι. Έστω και στιγμιαία, γιατί αυταπάτες δεν μπορούμε να έχουμε όταν μιλάμε για τον Τούρκο Πρόεδρο.

Η στιγμιαία λοιπόν μετάλλαξη του σουλτάνου στην ατζέντα του οποίου εξακολουθεί να επικρατεί το νέο-οθωμανικό ιδεολόγημα της Γαλάζιας Πατρίδας κρύβει σίγουρα κάτι άλλο. Απεγνωσμένες προσπάθειες για συμμετοχή στο αμυντικό ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE, ανάληψη ρόλου σταθεροποιητικού παράγοντα στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ακόμη και την εύνοια ίσως της Ουάσιγκτον έχοντας στο μυαλό του, τι άλλο, τα F35. Το κυπριακό όμως, δεν βρίσκεται πουθενά.

Χαρακτηριστικό του γεγονότος πως το κυπριακό δεν αποτελεί προτεραιότητά του, το ότι δεν αναφέρθηκε καθόλου σε αυτό κατά τις επίσημες δηλώσεις του μετά τη συνάντηση που είχε με τον Έλληνα Πρωθυπουργό. Ούτε και ανταπάντησε κάτι στην αναφορά του Κυριάκου Μητσοτάκη, αν και αυτή τοποθετήθηκε δεύτερη χρονικά στη σειρά.

Ο Τούρκος Πρόεδρος φαίνεται είτε να έχει ξεχάσει είτε να βάζει στο περιθώριο το κυπριακό – επειδή προφανώς δεν συγκαταλέγεται στα συμφέροντα του τη δεδομένη στιγμή. Δεν θα πρέπει ωστόσο να κάνουν το ίδιο και οι Ευρωπαίοι εταίροι μας. Η μεγάλη μπροστινή πόρτα για το αμυντικό ευρωπαϊκό οικοδόμημα μπορεί να κλείστηκε στην Τουρκία, λόγω βέτο από Ελλάδα και Κύπρο, ωστόσο ακόμη αναζητείται από κάποιες μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις, ένα παραθυράκι, για να μπορεί έστω και δια της πλαγίας η Άγκυρα να αποτελέσει μέρος του μεγάλου της πόθου που δεν είναι άλλος από το κτίσιμο της ευρωπαϊκής οχύρωσης. Με την ανοιχτή πληγή του κυπριακού – ζήτημα που αφορά  κράτος μέλος της Ε.Ε – δημιουργείται η αίσθηση πως κατά κάποιο τρόπο παραγκωνίζεται από τα μεγάλα συμφέροντα.

Επιστρέφοντας στην μεταλλαγμένη εικόνα του Ερντογάν, ο Τούρκος Πρόεδρος φάνηκε ήρεμος και πράος, κατά την πολύ φιλόξενη υποδοχή που επεφύλαξε στον Έλληνα Πρωθυπουργό. Από τις σπάνιες φορές που το πράττει, επικαλέστηκε και το διεθνές δίκαιο λέγοντας πως «αν και περίπλοκα, δεν είναι άλυτα (τα ελληνοτουρκικά) στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, εφόσον υπάρχει καλή θέληση, εποικοδομητικός διάλογος και βούληση επίλυσης».

Στην περίπτωση του κυπριακού πάντως, το οποίο παραμένει άλυτο για 51 χρόνια τώρα, το σύνολο των κανόνων της διεθνούς τάξης εξαφανίζεται για τον Πρόεδρο της Τουρκίας, το ίδιο και τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών μέσα από τα οποία απορρέει και το πλαίσιο λύσης. Πληροφορίες αναφέρουν πως όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης πήρε τη συζήτηση στο κυπριακό, αυτός επέμεινε στα δύο κράτη χωρίς να ασχοληθεί ιδιαίτερα με το ζήτημα.

Είναι ολοφάνερο πως το κυπριακό δεν είναι στις προτεραιότητες του Ταγίπ Ερντογάν. Η σιωπή  μπορεί να είναι και καλή, μπορεί να είναι και κακή. Το ερώτημα είναι πόσο δυνατή είναι αυτή η σιωπή για να επηρεάσει είτε θετικά είτε αρνητικά την προσπάθεια που επιχειρείται για επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων.