Το καμπανάκι της ελεγκτικής υπηρεσίας και οι συμπληγάδες από τις οποίες πρέπει να περάσει το έργο, αν καταφέρει να ολοκληρωθεί
Στην ταραχώδη πορεία που χάραξε ευθύς εξ αρχής συνεχίζεται η οδύσσεια του έργου κατασκευής τερματικού φυσικού αερίου στο Βασιλικό. Η τελευταία από μία σειρά θυελλωδών συνεδριών της Επιτροπής Ενέργειας της Βουλής για το θέμα, αποτύπωσε για άλλη μια φορά το φιάσκο γύρω από το πολύπαθο έργο. Ενάμιση χρόνο μετά τη διακοπή εργασιών και συμβολαίου με την κινεζική κοινοπραξία, οι μοναδικές εξελίξεις που σημειώθηκαν είναι η επιστροφή των €67 εκατομμυρίων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ολοκλήρωση της εξιδεικευμένης gap analysis και η πρώτη ανακοίνωση για τα επόμενα βήματα. Κάθε μία από αυτές τις εξελίξεις με ένα περίβλημα επιπτώσεων, αντιφάσεων και αβεβαιότητας. Και όλα αυτά ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη οι έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τις συνθήκες κατακύρωσης του διαγωνισμού στην κινεζική κοινοπραξία.
Δεν ικανοποίησαν οι απαντήσεις των υπουργών
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Την περασμένη Τρίτη, αποκαλύφθηκε ότι ταυτόχρονα με την συνεδρία της Επιτροπής Ενέργειας της Βουλής, λειτουργοί της Ελεγκτικής Υπηρεσίας βρίσκονταν στα γραφεία της ΔΕΦΑ, στο πλαίσιο ελέγχου που διεξάγει η Υπηρεσία σχετικά με το τερματικό στο Βασιλικό. Έλεγχος ο οποίος τρέχει εδώ και κάποιες εβδομάδες, με αφορμή τα όσα βλέπουν το φως της δημοσιότητας και αφορούν το έργο. Όπως ενημέρωσε την Επιτροπή εκπρόσωπος της Υπηρεσίας, είχαν ζητηθεί διά αλληλογραφίας, τόσο από τον τέως, όσο και από τον νυν Υπουργό Ενέργειας, επίσημες πολιτικές θέσεις για το μέλλον του έργου, «αλλά δεν μας είχε ικανοποιήσει η απάντησή τους, οπότε στείλαμε καινούργιαεπιστολή τον Ιανουάριο».
Καμπανάκι από την ελεγκτική υπηρεσία
Όπως είναι σε θέση να γνωρίζει ο «ALPHA της Κυριακής», οι νέες επιστολές στάλθηκαν στις 28 Ιανουαρίου. Πρόκειται για μία επιστολή προς τον αρμόδιο Υπουργό, όπου ο Γενικός Ελεγκτής εκφράζει την ανησυχία του για τους «σημαντικούς κινδύνους» που προκαλεί για τον προγραμματισμό, τη διαχείριση οικονομικών πόρων και την επίτευξη των ενεργειακών στόχων της χώρας. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ανδρέας Παπακωνσταντίνου αναμένει την απάντηση του Υπουργού, ως προς το ποια είναι η επίσημη πολιτική θέση του Υπουργείου και κατ’ επέκταση της κυβέρνησης για το έργο. Συγκεκριμένα, τις στρατηγικές προτεραιότητες, τα χρονοδιαγράμματα ολοκλήρωσης και τις προγραμματισμένες ενέργειες για την επανεκκίνησή του.
Την ίδια ημέρα, επιστολή έλαβε και η ΕτΥΦΑ, όπου ο Γενικός Ελεγκτής ζητά λεπτομερή ενημέρωση που αφορά την εγκατάσταση των εξαρτημάτων στο πλοίο FSRU «Προμηθέας» και το κόστος αυτών. Ομοίως, ζητεί όπως ενημερωθεί για τα σχετικά που αφορούν τις πιστοποιήσεις, την πλοήγηση, ελλιμενισμό και συντήρηση του πλοίου, αντίγραφα της μελέτης ανάλυσης κενών που αποκάλυψε τον περασμένο μήνα ο «ALPHA», καθώς και τις συμβάσεις παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών για το έργο.
Την ίδια ώρα που ασκεί έλεγχο στην ΕτΥΦΑ η Ελεγκτική Υπηρεσία, εδώ και μήνες η δημόσια εταιρεία βρίσκεται κάτω από το μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας η οποία σύμφωνα με πληροφορίες του «ALPHA της Κυριακής», σε συνεργασία με κλιμάκιο της αστυνομίας στην Κύπρο φαίνεται αποφασισμένη να κάνει «φύλλο και φτερό» οτιδήποτε αφορά τις συνθήκες κατακύρωσης του έργου.
Σαν να μην έφταναν αυτά, θα πρέπει κανείς να θυμηθεί ότι το εγχείρημα του τερματικού καλείται να χειριστεί για να ολοκληρωθεί μία εταιρεία το έμμισθο προσωπικό της οποίας αριθμεί δώδεκα άτομα. Τα οποία θα πλαισιωθούν, με τις γνωστές βραδείς διαδικασίες του δημοσίου, με άλλα 36 άτομα. Μόλις πρόσφατα έληξε η προθεσμία υποβολής των αιτήσεων, και εντός ημερών αναμένεται να ξεκινήσει η διαδικασία συνεντεύξεων και ακολούθως των προσλήψεων, με ορίζοντα τις αρχές του καλοκαιριού. Με τον Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕτΥΦΑ να «καρφώνει» την πολιτεία – η οποία ειρήσθω εν παρόδω περίμενε την παράδοση έργου μισού δισεκατομμυρίου – ότι «για πολλά χρόνια, και οι προηγούμενες Κυβερνήσεις άφησαν τούτο τον οργανισμό με δύο λειτουργούς». Μάλιστα, όπως αποκάλυψε, πλείστοι των αιτούντων είναι νεαροί πρόσφατοι απόφοιτοι πανεπιστημίων και άρα χωρίς την εμπειρία για το χειρισμό έργου αυτού του βεληνεκούς.
«Συνέχιση του έργου ως έχει» και αντιφάσεις
Κατά τη συνεδρία της 10ης Φεβρουαρίου, ο Μιχάλης Δαμιανός, ανακοίνωσε ενώπιον των μελών της Επιτροπής ότι «για την Κυβέρνηση προτεραιότητα είναι να τελειώσει το έργο όπως έχει ξεκινήσει και από το σημείο στο οποίο έχει σταματήσει». Μία δήλωση η οποία ναι μεν δίνει ένα στίγμα φωτός στην άκρη του τούνελ, ωστόσο, πέρα από την επιφάνεια, κυρίως γεννά ερωτήματα παρά να προσφέρει απάντηση για σπάσιμο του αδιεξόδου. Ερωτήματα τα οποία φυσιολογικά γεννιούνται τόσο λόγω της φύσεων των εμποδίων που υφίστανται, όσο και επειδή η δήλωση δεν συνοδεύτηκε από καμία εξήγηση για το πως και το πότε θα υλοποιηθεί.
Την δήλωση του Υπουργού ακολούθησε επιβεβαιωτική αναφορά από τον Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΗΚ, Γιώργο Πέτρου, ο οποίος σημείωσε ότι «οι μηχανικοί μας έχουν μελετήσει το gap analysis και είμαστε σε μια διαδικασία που πρέπει να πάρουμε τις τελικές μας αποφάσεις. Θα πρέπει να βγούμε σε προσφορές». Παρόλα αυτά, καμία διευκρίνιση δε δόθηκε από τους αρμόδιους ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα επιτευχθεί η ολοκλήρωση του έργου. Καμία αναφορά δεν έγινε από τους αρμόδιους για το τι θα συμβεί σε σχέση με τα υλικά και εξαρτήματα που παραμένουν χωρίς πιστοποίηση στο εργοτάξιο. Ούτε τι θα γίνει για να πιστοποιηθούν και εάν θα κληθούν οι προσφοροδότες να αναλάβουν το κόστος, ή αν αντιστοίχους θα κληθούν να αγοράσουν νέα. Όπως επίσης αρνητικές ήταν και οι απαντήσεις για το εάν υπάρχουν χρονοδιαγράμματα ολοκλήρωσης.
Η Gap Analysis και ο επιβλέπων μηχανικός
Θα πρέπει παράλληλα να σημειωθεί το γεγονός ότι παρά το ότι η μελέτη ανάλυσης κενών της Technip σημειώνει πως τα υλικά και εξαρτήματα που βρίσκονται στο εργοτάξιο, δεν έχουν πιστοποίηση και ενδέχεται να είναι αμφιβόλου ποιότητας, η εταιρεία- επιβλέπων μηχανικός του έργου, δήλωσε ότι από τον Ιούνιο του 2024, είχε εγγυηθεί ότι η ποιότητα του εξοπλισμού ήταν σωστή, δίνοντας μάλιστα χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης 20 με 24 μηνών.
Και ενώ ο επιβλέπων μηχανικός του έργου, που έλαβε εκατομμύρια ευρώ σε πληρωμές για την παροχή των υπηρεσιών του, δήλωσε αυτά ενώπιον της Επιτροπής Ενέργειας, αποκαλύπτοντας επίσης ότι μπορούσε να ολοκληρωθεί το έργο με τον υπεργολάβο σε συνδυασμό με fast track διαδικασίες για την εξεύρεση εργολάβου που θα προέβαινε στις χερσαίες εργασίες, ο συντονιστής του έργου που ανέλαβε λίγες εβδομάδες μετά, διαφώνησε με αυτά. Διαφωνία η οποία διατυπώθηκε και στην μελέτη ανάλυσης κενών που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με όσα ανέφερε ο επιβλέπων μηχανικός. Η Technip Energies, υπέδειξε μάλιστα ότι η επιλογή της απευθείας ανάθεσης ολοκλήρωσης της προβλήτας, εμπεριείχε μεγάλα ρίσκα, με αποτέλεσμα εν τέλει να εγκαταλειφθεί η ιδέα. Επίσης έχοντας ήδη λάβει πέραν του €1 εκ. και έχοντας να παίρνει πολύ περισσότερα ακόμη βάσει συμβολαίου.
Επιστέγασμα του φιάσκου του Βασιλικού είναι όσα επιβεβαιώθηκαν στη συνεδρία της Επιτροπής Ενέργειας, τη συμφωνία της Δημοκρατίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον τρόπο επιστροφής των €67 εκατομμυρίων της χορηγίας. Ένα μέρος του ποσού επιστράφηκε σε μετρητά, ενώ το υπόλοιπο θα επιστραφεί μέσω συμψηφισμού. Ήτοι, θα αφαιρεθούν από κονδύλια που κανονικά θα έπαιρνε το κράτος για άλλα έργα μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Με λίγα λόγια, δε φτάνει που για μια εθνική υποδομή που εξελίχθηκε σε φιάσκο εκατοντάδων εκατομμυρίων, θα την «πληρώσουν» και άλλα έργα στερούμενα ζωτικής σημασίας κονδύλια.
