Με την έναρξη της θερινής τουριστικής περιόδου στην Κύπρο, χιλιάδες πολίτες και επισκέπτες θα απολαύσουν και φέτος τις θάλασσες και τις ακτές του νησιού μας. Η θάλασσα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της φυσικής και πολιτιστικής μας κληρονομιάς, αλλά και πολύτιμο οικοσύστημα που φιλοξενεί μοναδικά είδη θαλάσσιας ζωής της Μεσογείου.
Καθώς οι ανθρώπινες δραστηριότητες στη θάλασσα αυξάνονται τους καλοκαιρινούς μήνες, η ενημέρωση και η υπεύθυνη συμπεριφορά καθίστανται πιο σημαντικές από ποτέ. Η προστασία της θαλάσσιας ζωής και ο σεβασμός των ευαίσθητων οικοτόπων αποτελούν βασική προϋπόθεση ώστε και οι επόμενες γενιές να συνεχίσουν να απολαμβάνουν υγιείς και ζωντανές θάλασσες.
Ανάμεσα στα είδη που εξαρτώνται από τις κυπριακές θάλασσες βρίσκεται και η απειλούμενη Μεσογειακή φώκια (Monachus monachus), ένα από τα σπανιότερα θαλάσσια θηλαστικά στον κόσμο. Παρότι τα τελευταία χρόνια καταγράφονται ενθαρρυντικά σημάδια ανάκαμψης του πληθυσμού της στην Κύπρο, το είδος εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα ευάλωτο στην ανθρώπινη όχληση και ιδιαίτερα στην αυξημένη θαλάσσια κυκλοφορία και τις παράκτιες δραστηριότητες.
Στο πλαίσιο προώθησης της αρμονικής συνύπαρξης ανθρώπου και θαλάσσιας ζωής, το Εναλία Φύσις Περιβαλλοντικό Κέντρο Ερευνών μαζί με το SPOT Marine Life και το IUCN Centre for Mediterranean Cooperation δημοσίευσαν φέτος το «Εγχειρίδιο βέλτιστων πρακτικών για την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στα θαλάσσια θηλαστικά και τις θαλάσσιες χελώνες στη Μεσόγειο Θάλασσα», με την οικονομική στήριξη του Monk Seal Alliance.
Ο οδηγός περιλαμβάνει πρακτικές κατευθυντήριες γραμμές για επαγγελματίες του θαλάσσιου τουρισμού, ιδιοκτήτες σκαφών, ψαράδες, δύτες και γενικότερα όλους τους χρήστες της θάλασσας, με στόχο τη μείωση της όχλησης προς τα θαλάσσια θηλαστικά και τις θαλάσσιες χελώνες στην Μεσόγειο Θάλασσα. Μεταξύ άλλων, προτείνονται τα εξής:
- Διατήρηση ελάχιστης απόστασης 100 μέτρων από θαλάσσια θηλαστικά και χελώνες.
- Αργή πλεύση (έως 5–6 κόμβους) σε απόσταση 300 μέτρων από τα ζώα.
- Αποφυγή καταδίωξης, περικύκλωσης, επαφής ή κολύμβησης μαζί τους.
- Μη είσοδος και μη παρεμπόδιση θαλάσσιων σπηλιών, που αποτελούν κρίσιμους βιότοπους για τη Μεσογειακή φώκια.
- Μείωση θορύβου και διατήρηση των μηχανών στο νεκρό όταν τα ζώα πλησιάζουν.
- Αποφυγή απόρριψης απορριμμάτων ή ελαιωδών αποβλήτων στη θάλασσα.
Ο οδηγός ενθαρρύνει επίσης τους πολίτες και τους χρήστες της θάλασσας να αναφέρουν υπεύθυνα περιστατικά και παρατηρήσεις, παρέχοντας πληροφορίες όπως τοποθεσία, είδος ζώου, συμπεριφορά, φωτογραφίες και πιθανό τραυματισμό ή εμπλοκή.
Η προστασία της Μεσογειακής φώκιας και όλης της θαλάσσιας ζωής δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντική υποχρέωση αλλά και συλλογική ευθύνη όλων όσων απολαμβάνουν τη θάλασσα της Κύπρου. Η υιοθέτηση υπεύθυνων πρακτικών στη θάλασσα μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση της όχλησης και στη μακροπρόθεσμη επιβίωση αυτού του εμβληματικού είδους στην Ανατολική Μεσόγειο.



