Ανησυχία προκαλούν τα νέα ευρήματα του Κυπριακού Παρατηρητηρίου Υγείας και Περιβάλλοντος Παιδιών CHILDREN FIRST, αναφορικά με τον ψηφιακό εθισμό και τη χρήση των social media από παιδιά.
Με βάση τις απαντήσεις της πλειοψηφίας των παιδιών που συμμετείχαν σε πρόσφατη έρευνα, φαίνεται ότι υπερβαίνουν το όριο ασφαλούς χρήσης συσκευών με οθόνες που ανέρχεται στις 2 ώρες την ημέρα. Την ώρα, που οι οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας συνιστούν ότι o χρόνος που μπορούν να περνούν τα παιδιά ηλικίας 5- 13 ετών σε συσκευές με οθόνες, δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 2 ώρες τη μέρα.
Η προκαταρκτική ανάλυση των στοιχείων αναφορικά με τη συστηματική χρήση οθονών για ψυχαγωγική χρήση από παιδιά 6-7 ετών κατά τον ελεύθερο χρόνο τους που συμμετέχουν στο Παρατηρητήριο καταδεικνύουν τα ακόλουθα:
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
1. Η διάμεση διάρκεια χρήσης οθόνης για ταινίες, τηλεοπτικές εκπομπές, βίντεο κλιπ/ταινίες στο YouTube και ψυχαγωγικά προγράμματα ήταν 1,5 ώρες τη μέρα, τόσο τις καθημερινές, όσο και το Σαββατοκύριακο.
2. Η διάμεση διάρκεια χρήσης οθόνης για παιχνίδια (σε κινητό τηλέφωνο, τάμπλετ, κονσόλα παιχνιδιών, υπολογιστή) ήταν 45 λεπτά τις καθημερινές και 1,5 ώρες το Σαββατοκύριακο.
Σε ανακοίνωση, το Κυπριακό Παρατηρητήριο Υγείας και Περιβάλλοντος Παιδιών CHILDREN_FIRST αναφέρει ότι τα στοιχεία αναδεικνύουν την ανάγκη θεσμοθέτησης παρεμβατικών μέτρων αναχαίτισης του ψηφιακού εθισμού των παιδιών σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης (ΜΚΔ), αλλά και σε διαδικτυακά ηλεκτρονικά παιχνίδια μέσω έξυπνων συσκευών. Ήδη χώρες όπως η Γαλλία, Ισπανία, Αυστραλία απαγόρευσαν την πρόσβαση παιδιών σε ΜΚΔ και η Ελλάδα φέρνει σχετικό νόμο στη Βουλή σύντομα.
Η συστηματική και αυξημένη έκθεση παιδιών σε οθόνες αυξάνει τα φαινόμενα ψηφιακού εθισμού και τις σοβαρές αρνητικές προεκτάσεις τους σε θέματα ψυχοκοινωνικής και σωματικής υγείας. Όπως προκύπτει από την ευρωπαϊκή μελέτη IFamily (2012-2017), στην οποία συμμετείχαν και παιδιά της Κύπρου μέσω του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού, η συνολική χρήση διαδικτύου και πολυμέσων (υπολογιστές, smart phone, tablet, τηλεόραση) για πάνω από 2 ώρες τη μέρα, επηρεάζει αρνητικά την ψυχική και τη σωματική υγεία των παιδιών-εφήβων. Η ευρωπαϊκή μελέτη που έτρεξε σε 9 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ αυτών και η Κύπρος, κατέδειξε ότι η συστηματική και υπέρμετρη χρήση των οθονών για ψυχαγωγικό σκοπό μειώνει την ψυχική ευημερία, την αυτοεκτίμηση, φθείρει τις οικογενειακές σχέσεις, και συντείνει στην υιοθέτηση συμπεριφορών καθιστικής ζωής, με πιθανές προεκτάσεις αύξησης της υπερβαρότητας και παχυσαρκίας σε παιδιά.
Το Παρατηρητήριο CHILDREN_FIRST
Το Κυπριακό Παρατηρητήριο Υγείας και Περιβάλλοντος Παιδιών (Παρατηρητήριο) ιδρύθηκε το 2022 και συντονίζεται από το Διεθνές Ινστιτούτο Κύπρου για την Περιβαλλοντική και Δημόσια Υγεία στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου σε συνεργασία με το Κέντρο Αριστείας για Βιοτράπεζα και Βιοϊατρική Έρευνα του Πανεπιστημίου Κύπρου. Το Παρατηρητήριο έχει λάβει έγκριση από το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας και υποστηρίζεται από την Παιδιατρική Εταιρεία Κύπρου.
Το Παρατηρητήριο αποτελεί μέρος ενός διεθνούς δικτύου ερευνητικών οργανισμών που ασχολείται με τη συστηματική παρατήρηση δεικτών υγείας και περιβάλλοντος παιδιών σε 5 μεσογειακές χώρες. Εφαρμόζει ετησίως καινοτόμες υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας σε παιδιά του δημοτικού, ξεκινώντας από την Α’ τάξη.
Το Παρατηρητήριο CHILDREN_FIRST διενεργεί ετησίως σειρά προληπτικών εξετάσεων σε παιδιά δημοτικού (συμμετέχοντες του Παρατηρητηρίου) σχετικά με το περιβάλλον τους και θέματα υγείας. Το Παρατηρητήριο αριθμεί 350 ενεργά μέλη-παιδιά με τις οικογένειές τους από 22 σχολεία, τα οποία αντιπροσωπεύουν περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, από όλες τις επαρχίες και με διαφορετικούς βαθμούς αστικοποίησης (αστικές, περιαστικές και αγροτικές περιοχές). Το Παρατηρητήριο ενημερώνει και στέλνει με ασφαλή τρόπο τα εξατομικευμένα αποτελέσματα του παιδιού στον Γονέα/Κηδεμόνα, και ακολούθως ενημερώνει με τα συγκεντρωτικά αποτελέσματα τους αρμόδιους φορείς, την επιστημονική κοινότητα, κοινό και διεθνή βιβλιογραφία.
