Ο Χρήστος Τουλεκκής ζει ανάμεσα σε δύο εντελώς διαφορετικούς κόσμους: τη γη και τη θάλασσα. Από τη μια, αγρότης σε χωράφι, από την άλλη, ένας από τους ελάχιστους Κύπριους που ασχολούνται με την υποβρύχια συγκόλληση, ένα επάγγελμα ιδιαίτερα απαιτητικό και επικίνδυνο, που χρειάζεται εξειδικευμένες γνώσεις, εμπειρία στην κατάδυση και κυρίως απόλυτη ψυχραιμία.
Η πορεία του σε αυτόν τον τόσο ξεχωριστό χώρο δεν ήταν προγραμματισμένη. Ξεκίνησε σχεδόν τυχαία, όταν ένα βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τράβηξε την προσοχή του και τον ώθησε να το ψάξει περισσότερο. Εκείνη την περίοδο σπούδαζε τεχνικός εγκαταστάσεων φυσικού αερίου, χωρίς να φαντάζεται ότι σύντομα η επαγγελματική του ζωή θα αποκτούσε… βάθος.
«Εμείς στην Κύπρο, επειδή δεν ήξερα τότε τι ανάγκες έχουμε, έπιασα σε μια σχολή που κάμνει λίγο από όλα. Και σαν είσαι εκεί, επιλέγεις ένα επάγγελμα να προχωρήσεις. Ή inspection δύτες, ή welding, ή πρώτες βοήθειες. Εγώ επέλεξα τη συγκόλληση που ήταν πιο εύκολη για μένα, επειδή είχα από πριν ήδη κάποια εμπειρία. Επέλεξα το συγκολλητή. Η σχολή ήταν στη Νορβηγία.»
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Νέα ειδική επιχείρηση για τον 34χρονο δύτη στη Βουλιαγμένη
Υπάρχουν σχολές σε διάφορες χώρες του κόσμου που εξειδικεύονται στην υποβρύχια συγκόλληση, προσαρμόζοντας την εκπαίδευσή τους στις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες κάθε γεωγραφικής περιοχής. Έτσι, οι επαγγελματίες του κλάδου αποκτούν στοχευμένες γνώσεις και εμπειρία, ανάλογα με το περιβάλλον στο οποίο θα κληθούν να εργαστούν.
«Έχει χώρες, ας πούμε, η Νορβηγία είναι παραπάνω σε ιχθυοτροφεία. Υπάρχουν χώρες που χρειάζονται παραπάνω construction δύτες, που τους μαθαίνουν παραπάνω στο να χτίζουν με τσιμέντο, με σίδερα, πυλώνες γενικά. Υπάρχουν χώρες που θέλουν παραπάνω σε γέφυρες που έχουν βαθιές καταδύσεις.»
Η εκπαίδευση στις σχολές είναι υψηλού επιπέδου.
«Ένα αρκετό διάστημα, εντατικά μαθήματα, καθημερινά μαθήματα, έχει πίεση επειδή είναι θέμα και ασφάλειας, εντατικά μαθήματα σοβαρά όμως, δηλαδή δεν μπορείς να πας στην ταξη και να πεις «Α, άρχισα μισή ώρα με τον καφέ σου». Πρέπει να είσαι στην ώρα σου ένα λεπτό να αρκούσες, θυμούμαι μια θυμάμαι ένας καθηγητής ήταν πάντα στο κλειδί, αν δεν πήγαινες στην ώρα σου η ώρα 7, έκλεινε η πόρτα 7 και 1.»
Οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό ζητούν πάντα πιστοποιητικά προϋπηρεσίας και άριστης γνώσης του αντικειμένου λόγω των κινδύνων ασφαλείας και της τεχνικής πολυπλοκότητας. Ένα λάθος μπορεί να στοιχίσει ακριβά.
«Τώρα εν και μπορεί κάποιος να σε βάλει να κολλάς στα 20-30 μέτρα και να του πεις μαθαίνω τώρα, γιατί … άλλες ζωές επηρεάζονται από σένα. Αν δεν το κολλήσεις καλά μπορεί να πέσει στον επόμενο να του χτυπήσει. Άρα δεν κινδυνεύουν οι εταιρείες να πιάνουν δύτες που δεν έχουν εμπειρία.»
Στο εξωτερικό οι υποβρύχιοι συγκολλητές είναι περιζήτητοι και τα πρότζεκτ διαρκούν από μέρες μέχρι και μήνες.
Και πόσο συχνά φεύγεις στο εξωτερικό;
Τούτο δεν μπορεί να σου το πει κάποιος λόγω του ότι ανάλογα κάποιος θέλει να χτίσει κάτι να σε πιάνει εκείνη την ώρα και μπορεί να μεν ξανά σου χτυπήσουν για δύο χρόνια όπως που έγινε και στον κορωνοϊό δύο χρόνια δεν είχαμε δουλειά. Αλλά συνήθως μια φορά το χρόνο έρχεται κάτι μεγάλο σε 15 μέρες, σε ένα μήνα αλλά δεν είσαι σίγουρος αν θα έρθει.
Κατά μέσο όρο ο Χρήστος ταξιδεύει μια φορά τον μήνα για εργασία στο εξωτερικό.
«Η κύρια δουλειά μου είναι στο εξωτερικό τώρα, που δεν έχει να κάνει με το νερό. Αλλά είναι η ίδια θεματολογία που είσαι υπό πίεση στα τρυπάνια που τρυπάς. Για να τα διορθώσεις, επειδή μπροστά στο τρυπάνι υπάρχει χώμα που έχει νερό, γιατί είσαι σε βάθος Πιέζουν το. Είναι σαν πως είσαι μέσα στο νερό, αλλά χωρίς να έχει νερό. Απλά έχεις την πίεση του αέρα μέσα σου. Και κυρίως δουλεύω στο εξωτερικό. Η ορολογία του είναι TBM.»
Το επάγγελμα του συγκολλητή δύτη προσφέρει υψηλές απολαβές, κυρίως επειδή πολλά έργα πραγματοποιούνται στο εξωτερικό, αλλά η φύση της δουλειάς απαιτεί και οικονομική διαχείριση. Οι επαγγελματίες του κλάδου εργάζονται συνήθως ως αυτοεργοδοτούμενοι, χωρίς σταθερό εργοδότη, και όπως λέει ο ίδιος:
«Αξίζει αν μπορείς να τα φυλάξεις γιατί δεν προβλέπεις το μέλλον. Δηλαδή, οι παραπάνω που σταματούν το επάγγελμα είναι ότι πιάνουν έναν ποσό και πιστεύουν ότι θα το έχουν κάθε μήνα και δεν το φυλάγουν. Και την ώρα που μπορεί να έρθουν να τους πουν ότι έχουν μια δουλειά μακριά που πρέπει να πιάνουν μια στολή που είναι πολύ ακριβή μπορεί να είναι 4-5 χιλιάδες ευρώ μια στολή ακόμα και πιο φθηνή να είναι, δεν έχουν το ποσό.»
Στην Κύπρο ο Χρήστος Τουλεκκής συνεργάζεται με εταιρεία εξειδικευμένων υποθαλάσσιων εργασιών με έδρα τη Λεμεσό.
«Δηλαδή που τον πρώτον πόντο κάτω από το νερό κάνουν τα πάντα. Που πετρέλαια, που ελέγχουν τα πετρέλαια, ελέγχουν τα πλοία, δηλαδή τα κρουαζιερόπλοια που έρχονται το καλοκαίρι στην Κύπρο, έχουν ειδικό κατάλογο που τους λέει κάθε ένα ταξίδι, δύο ταξίδια θέλουμε να ελέγξουμε αν είναι χτυπημένο που κάτω, γιατί δεν μπορούν να κινδυνεύσουν 1000 ζωές. Πρέπει να τα ελέγχουν κάθε τόσο. Εμείς ελέγχουμε τα ανάλογος τι πρόβλημα έχει. Βασικά οτιδήποτε υπάρχει που construction ακόμα και τσιμέντο, αφαλατώσεις που ελέγχουμε, που πλένουμε.»
Οι κανόνες ασφαλείας πρέπει να τηρούνται κατά γράμμα για ελαχιστοποίηση των κινδύνων εργασίας κάτω από το νερό. Πολύ τακτικά πραγματοποιούνται και ασκήσεις διάσωσης εργαζομένων εντός του νερού.
«Αλλά, ειδικά στην Κύπρο, η ασφάλεια πάρα πολύ. Ο ιδιοκτήτης της εταιρείας, επειδή ήταν δύτης ο ίδιος, γνωρίζει πιο καλά από όλους τι έπρεπε να κάνουμε. Ήταν πάντα ασφάλειά. Εννοείται μπορεί να υπάρξει κάτι μικρό, τώρα να σχίσεις λίγο το χέρι σου που δεν είναι κάτι. Αλλά για κίνδυνος ζωής δεν υπήρξε κάτι σοβαρό ποτέ.»
Το γεγονός ότι ο Χρήστος Τουλεκκής είχε γνώσεις και εμπειρία στη συγκόλληση τον βοήθησε πολύ, στην αρχή της καριέρας του. Γνώσεις τις οποίες απέκτησε από τις σπουδές του, κατά τη φοίτηση του στην Τεχνική Σχολή, αλλά και από τις γεωργικές και άλλες εργασίες που αναλάμβανε.
Και προτείνει στους νέους που θέλουν να ασχοληθούν να εκπαιδευτούν αρχικά σε πρακτικά επαγγέλματα.
«Ο λόγος που είναι πολλά δύσκολο είναι, γιατί πρέπει να μάθουν χωρίς να είναι κάποιος δίπλα τους. Δηλαδή στο νερό, άμα είσαι στα 10-20 μέτρα, 30, και εξηγήσεις σου κάποιος να βάλεις μια βίδα κάπου, αν δεν το έβαλες πριν έξω στο νερό, μέσα στο νερό, δεν μπορεί ο άλλος που το μικρόφωνο, που τα ακουστικά, να σου εξηγήσει πώς να το κάνεις.»
Ο δύτης ακολουθεί πιστά τις οδηγίες του supervisor, ο οποίος είναι ο πιο έμπειρος δύτης της ομάδας. Οι εργασίες πρέπει να ολοκληρώνονται εντός χρονοδιαγραμμάτων.
«Ο εξοπλισμός ανάλογα με το μοντέλο που υπάρχει. Τα σκάφαντρα δηλαδή τα κράνη που φορούμε ξεκινούν που 12 κιλά με 16. Ανάλογα πόσες κάμερες έχουν, πόσα φώτα έχουν. Ανάλογα και το τι υλικό είναι.»
Το συνολικό βάρος του εξοπλισμού ξεπερνά τα 30 κιλά. Πέρα από τα κράνη, στο άθροισμα προστίθενται η μάσκα, η μπουκάλα οξυγόνου, η στολή, τα πέδιλα, τα αντικείμενα Επικοινωνίας & Ασφαλείας και τα εργαλεία εργασίας. Η χρήση βαριού καταδυτικού εξοπλισμού σε συνδυασμό με τον εξοπλισμό συγκόλλησης περιορίζει την ευελιξία κινήσεων.
Ποια είναι η ορατότητα μέσα στη θάλασσα;
«Στην Κύπρο ευτυχώς έχουμε πολλά καλή ορατότητα. Ξεκινά από 3-4 μέτρα μέχρι και 20 μέτρα. Στο εξωτερικό που 0 πόντους μέχρι 40 πόντους. Γιατί υπάρχει περίπτωση να σε βάλουν και μέσα λήμματα που καταλαβαίνεις είναι μηδέν. Άρα ανάλογα τα project που πηγαίνεις εσύ.»
Μεγαλώνοντας οι προτεραιότητες του Χρήστου αλλάζουν, και σιγά – σιγά ο κύκλος του υποβρύχιου συγκολλητή θα ολοκληρωθεί για να αφοσιωθεί επαγγελματικά στη γεωργία.
«Τα μειονεκτήματα είναι ότι λείπεις πολύ χρόνο από σπίτι, είτε δουλεύεις στην Κύπρο είτε στο εξωτερικό, λείπεις πάρα πολύ καιρό. Είτε στην Κύπρο γιατί είσαι στη θάλασσα και πρέπει να πάεις με πλοίο να έρθεις έξω. Είτε στο εξωτερικό που πρέπει να ταξιδέψεις. Ελπίζω κάποτε να καταφέρω, γι` αυτό που προσπαθώ με τα γεωργικά, να καταφέρω να σταματήσω τα καταδυτικά.»
Η απουσία του από πολλές σημαντικές οικογενειακές στιγμές φαίνεται να είναι ο πιο κρίσιμος παράγοντας που θα επηρεάσει την απόφασή του να εγκαταλείψει το απαιτητικό επάγγελμα του υποβρύχιου συγκολλητή, παρά την αγάπη και την αδρεναλίνη που του προσφέρει η δουλειά του.
Δείτε το ρεπορτάζ της Όλγας Κωνσταντίνου:
