Του Γιώργου Φράγκου
- Προέδρου της Ένωσης Συντακτών Κύπρου
Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι το μοναδικό ευρωπαϊκό κράτος όπου μια υπηρεσία του κράτους και συγκεκριμένα το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών εκδίδει δημοσιογραφικές ταυτότητες. Σε όλη την υπόλοιπη Ευρώπη και σχεδόν σε όλο τον κόσμο δημοσιογραφικές ταυτότητες εκδίδουν μόνο οι δημοσιογραφικές ενώσεις και κανένας άλλος. Η Ένωση Συντακτών Κύπρου, κατά 15 μήνες αρχαιότερη της Κυπριακής Δημοκρατίας, έκτοτε -από τον Απρίλιο του 1959 και εντεύθεν δηλαδή- εκδίδει δημοσιογραφικές ταυτότητες οι οποίες αναγνωρίζονται διεθνώς και φυσικά αναγνωρίζονται και στον τόπο μας. Αυτό ίσχυε μέχρι την έναρξη της Κυπριακής Προεδρίας στην Ε.Ε. το πρώτο εξάμηνο του 2026. Τότε διαπιστώσαμε με έκπληξη ότι για σκοπούς διαπίστευσης των Κυπρίων δημοσιογράφων η Κυπριακή Προεδρία αναγνώριζε και έθετε ως προαπαιτούμενο τη δημοσιογραφική ταυτότητα που εκδίδει το Γ.Τ.Π., αποκλειστικά και μόνο.
Η σκανδαλώδης, βουλησιαρχική υποβάθμιση της ταυτότητας της ΕΣΚ από το ίδιο το κράτος παραβιάζει την κεφαλαιώδη αρχή της αυτορρύθμισης του δημοσιογραφικού κλάδου και ελλοχεύει τεράστιους κινδύνους για την ελευθερία έκφρασης και την ελευθεροτυπία. Θα ορίζει το κράτος ποιος είναι δημοσιογράφος και ποιος δεν είναι; Αυτά συμβαίνουν σε καθεστώτα με πασιφανή δημοκρατικά ελλείματα και δεν μπορούν να ισχύουν σ΄ ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος όπως η Κυπριακή Δημοκρατία.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Για 67 τόσα χρόνια οι δημοσιογραφικές ταυτότητες της ΕΣΚ και του ΓΤΠ συνυπήρχαν και τύγχαναν της ίδιας αντιμετώπισης και διαχείρισης. Ενόσω εκκρεμούσε και συνεχίζει να εκκρεμεί ο εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας περί Τύπου, αυτό ήταν κατανοητό. Μια ταυτότητα διεθνούς κύρους και αναγνωρισιμότητας, να συνυπάρχει με μια ταυτότητα – αποικιοκρατικό κατάλοιπο αλλοτινών εποχών. Αναγκαίο κακό μέχρι να επιλυθεί οριστικά το όλο ζήτημα. Σήμερα τι άλλαξε και δρομολογήθηκε αυτή η επαίσχυντη διαδικασία από -αναγνώρισης της δημοσιογραφικής ταυτότητας της ΕΣΚ;
Όλα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι τα νέα καταθλιπτικά δεδομένα δεν αποτελούν προϊόν τυπολατρικής προσέγγισης ή γραφειοκρατικής στρέβλωσης, αλλά προϊόν συνειδητής πολιτικής επιλογής. Ο Γ.Γ. της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων Ρικάρτο Γκουτιέρεζ προειδοποίησε τις κυπριακές αρχές: Η ταυτότητα της ΕΣΚ τυγχάνει αναγνώρισης και παρέχει διαπίστευση σε όλες τις χώρες του κόσμου και σε όλους τους διεθνείς οργανισμούς παγκοσμίως. Δεν μπορεί να μην αναγνωρίζεται στην ίδια τη χώρα όπου εκδίδεται. Και με λύπη σημειώνει: «Η Κύπρος αποτελεί μια ατυχή εξαίρεση εντός της Ε.Ε. ως το μόνο κράτος μέλος όπου μια δημόσια υπηρεσία εκδίδει δημοσιογραφικές ταυτότητες».
Με αυτή τη στάση οι κυπριακές αρχές παραβιάζουν τη Σύσταση του Συμβουλίου της Ευρώπης 2016(4) για την προστασία των δημοσιογράφων. Παραβιάζουν ακόμη την οδηγία της Ε.Ε. για την προστασία των δημοσιογράφων, πιο γνωστή ως EMFA, την οποία, ειρήσθω εν παρόδω, ακόμη δεν κύρωσαν, ως όφειλαν από τον Σεπτέμβριο του 2025.
Αυτός ο ετσιθελισμός που μας εκθέτει διεθνώς δεν θα περάσει. Ζητήσαμε ήδη τη συζήτηση του όλου θέματος στη Βουλή. Και θα αποταθούμε σε όλα τα ευρωπαϊκά και διεθνή βήματα προκειμένου αυτή η αυθαιρεσία να τερματιστεί. Η Ένωση Συντακτών Κύπρου δεν είναι μόνο το μοναδικό ανεξάρτητο, υπερκομματικό συνδικαλιστικό όργανο όλων των Κυπρίων δημοσιογράφων, είναι συνάμα και ο μοναδικός επαγγελματικός τους φορέας. Αυτή τη διττή αποστολή υπηρετεί η ΕΣΚ από την ίδρυση της μέχρι τις μέρες και θα συνεχίσει να το πράττει στο διηνεκές. Δεν έπρεπε να χρειάζεται να παλεύουμε για τα αυτονόητα, αλλά αφού χρειάζεται θα το πράττουμε. Η κρίση ταυτότητας μεταξύ δημοκρατίας και βουλησιαρχίας αφορά ίσως κάποιες δημόσιες αρχές, όχι τους δημοσιογράφους.
