Για πρώτη φορά, η Κύπρος αποκτά τη δυνατότητα να παρακολουθεί συστηματικά τις μετακινήσεις του εδάφους σε ολόκληρη την επικράτειά της, ενισχύοντας την πρόληψη και την αντιμετώπιση κατολισθήσεων, καθιζήσεων και άλλων γεωκινδύνων που μπορούν να επηρεάσουν πολίτες και κρίσιμες υποδομές.
Η νέα Κυπριακή Υπηρεσία Εδαφικών Μετακινήσεων (CyGMS), η οποία αναπτύχθηκε με συντονιστή το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΤΕΠΑΚ), μετατρέπει την επιστημονική γνώση και τη δορυφορική τεχνολογία σε ένα μόνιμο εργαλείο υποστήριξης της Πολιτείας και της κοινωνίας.
Η υπηρεσία παρέχει συνεχώς επικαιροποιούμενα προϊόντα εδαφικής μετακίνησης και ταχύτητας, αξιοποιώντας δορυφορικές και επίγειες παρατηρήσεις για την έγκαιρη ανίχνευση και παρακολούθηση κατολισθήσεων, καθιζήσεων, παραμορφώσεων τεχνικών έργων και άλλων γεωκινδύνων. Τα προϊόντα της υποστηρίζουν τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων από κυβερνητικές υπηρεσίες, διαχειριστές κρίσιμων υποδομών, οργανισμούς κοινής ωφέλειας, ιδιωτικούς φορείς, ερευνητές και επαγγελματίες.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η υπηρεσία είναι διαθέσιμη μέσω της διαδικτυακής πύλης cygms.cut.ac.cy, παρέχοντας πρόσβαση στα προϊόντα εδαφικής μετακίνησης για το σύνολο της κυπριακής επικράτειας.
«Η υπηρεσία CyGMS αποτελεί έμπρακτη απόδειξη ότι η μακροπρόθεσμη επένδυση σε επιστημονικές υποδομές μπορεί να μετατραπεί σε υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας για την Πολιτεία και την κοινωνία», δήλωσε ο Αναπληρωτής Καθηγητής Χριστόδουλος Δανέζης, Συντονιστής του Κυπριακού Παρατηρητηρίου Γεωκινδύνων (CyGOS) και Διευθυντής του Εργαστηρίου Γεωδαισίας του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου.
«Για πρώτη φορά, η Κύπρος διαθέτει μια αξιόπιστη και επιστημονικά τεκμηριωμένη εικόνα των εδαφικών μετακινήσεων σε εθνική κλίμακα. Η πληροφορία αυτή δημιουργεί τις προϋποθέσεις για αποτελεσματικότερη προστασία των πολιτών, καλύτερη παρακολούθηση κρίσιμων υποδομών και τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων στον σχεδιασμό και τη διαχείριση γεωκινδύνων».
Τι προσφέρει το CyGMS
Το CyGMS μετατρέπει συνεχείς παρατηρήσεις από το εθνικό δίκτυο σταθμών GPS/GNSS και δορυφορικά δεδομένα ραντάρ συνθετικού ανοίγματος (SAR) σε προϊόντα εδαφικής μετακίνησης υψηλής ακρίβειας. Τα προϊόντα αυτά διατίθενται σε τρία επίπεδα επεξεργασίας, πλήρως ευθυγραμμισμένα με τα πρότυπα της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εδαφικών Μετακινήσεων (EGMS): βασικά προϊόντα εδαφικής μετακίνησης και ταχύτητας κατά τη διεύθυνση της δορυφορικής παρατήρησης, βαθμονομημένα προϊόντα μέσω ενσωμάτωσης του εθνικού πεδίου ταχυτήτων GPS/GNSS και ορθοκανονικά προϊόντα που αποδίδουν τις μετακινήσεις κατά την κατακόρυφη διεύθυνση και τη διεύθυνση Ανατολής–Δύσης.
Το CyGMS λειτουργεί συμπληρωματικά προς την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εδαφικών Μετακινήσεων (EGMS), αξιοποιώντας την εθνική στρατηγική υποδομή CyCLOPS που έχει ήδη αναπτυχθεί στην Κύπρο. Ουσιαστικά, ενώ το EGMS βασίζεται σε περιορισμένο αριθμό σταθμών GPS/GNSS για τη βαθμονόμηση των δορυφορικών μετρήσεων στην κυπριακή επικράτεια, το CyGMS αξιοποιεί το πυκνό δίκτυο σταθμών GPS/GNSS του CyCLOPS, προσφέροντας υψηλότερη χωρική ανάλυση και ακρίβεια σε επίπεδο χώρας. Παράλληλα, συνδυάζει δύο συμπληρωματικές τεχνικές επεξεργασίας InSAR (Persistent Scatterer Interferometry και Small Baseline Subset), διευρύνοντας το φάσμα των φαινομένων που μπορούν να παρακολουθούνται, συμπεριλαμβανομένων ενεργών κατολισθήσεων και άλλων ταχέως εξελισσόμενων μετακινήσεων, οι οποίες δεν αποτελούν αντικείμενο της επιχειρησιακής σχεδίασης του EGMS.
Ποιοι ωφελούνται και πώς
Το CyGMS απευθύνεται σε ένα ευρύ φάσμα χρηστών του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Κυβερνητικές υπηρεσίες, η Πολιτική Άμυνα, οι υπηρεσίες πολιτικής προστασίας και οι τοπικές αρχές μπορούν να αξιοποιήσουν τα προϊόντα του για την παρακολούθηση γεωκινδύνων, την υποστήριξη του χωροταξικού σχεδιασμού, την εκτίμηση φυσικών κινδύνων και τη διαχείριση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.
Οι διαχειριστές κρίσιμων υποδομών και οργανισμοί κοινής ωφέλειας αποκτούν πρόσβαση σε αξιόπιστα δεδομένα παραμόρφωσης για την αξιολόγηση της κατάστασης και της ανθεκτικότητας υποδομών, όπως δρόμοι, γέφυρες, φράγματα, δίκτυα μεταφορών και άλλα τεχνικά έργα.
Παράλληλα, η ερευνητική και ακαδημαϊκή κοινότητα αποκτά πρόσβαση σε ένα ανοιχτό, βαθμονομημένο και εθνικής κλίμακας σύνολο δεδομένων που καλύπτει ολόκληρο το φάσμα των εδαφικών μετακινήσεων στην Κύπρο, από τις αργές τεκτονικές κινήσεις έως ενεργές κατολισθήσεις, όπως εκείνη του Πισσουρίου που παρακολουθείται συστηματικά από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου σε συνεργασία με το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης.
Από ερευνητική υποδομή σε επιχειρησιακή υπηρεσία
Το CyGMS αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου CyCLOPS+, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΙδΕΚ) με συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η υλοποίηση της υπηρεσίας πραγματοποιήθηκε από κοινοπραξία με συντονιστή το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου και εταίρους το Κέντρο Αριστείας ΕΡΑΤΟΣΘΕΝΗΣ, το Γερμανικό Κέντρο Αεροδιαστημικής (DLR) και την εταιρεία Geografica Ltd, συνδυάζοντας τεχνογνωσία στους τομείς της Γεωδαισίας, της δορυφορικής τηλεπισκόπησης, της γεωπληροφορικής και της ανάπτυξης επιχειρησιακών γεωχωρικών υπηρεσιών.
Σήμερα εξελίσσεται σε μόνιμη επιχειρησιακή υπηρεσία του Κυπριακού Παρατηρητηρίου Γεωκινδύνων (CyGOS), του διεθνώς αναγνωρισμένου κυπριακού παρατηρητηρίου γεωκινδύνων και Μόνιμου Supersite του διεθνούς δικτύου GEO-GSNL. Η λειτουργία του βασίζεται στην εθνική στρατηγική υποδομή CyCLOPS, την οποία αναπτύσσει και διαχειρίζεται το Εργαστήριο Γεωδαισίας του ΤεχνολογικούΠανεπιστημίου Κύπρου.
Η μετάβαση από ένα ερευνητικό έργο σε μια μόνιμη επιχειρησιακή υπηρεσία αποτελεί χαρακτηριστικόπαράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η δημόσια επένδυση στην έρευνα και την καινοτομία μπορεί ναμετασχηματιστεί σε διαρκείς υποδομές και υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας για τη χώρα. Το CyGMS αποτελεί την πρώτη επιχειρησιακή υπηρεσία του Κυπριακού Παρατηρητηρίου Γεωκινδύνων (CyGOS), σηματοδοτώντας την έναρξη της σταδιακής ανάπτυξης ενός ολοκληρωμένου εθνικού οικοσυστήματος υπηρεσιών για την παρακολούθηση, αξιολόγηση και διαχείριση των γεωκινδύνων στην Κύπρο.
Σχετικά με το CyGOS
Το CyGOS (Cyprus Geohazard Observatory Supersite) αποτελεί το εθνικό παρατηρητήριο γεωκινδύνω ντης Κύπρου και είναι αναγνωρισμένο ως Μόνιμο Supersite του διεθνούς δικτύου GEO-GSNL. Συντονίζεται από το Εργαστήριο Γεωδαισίας του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου και αναπτύσσεται ως η εθνική υποδομή ολοκληρωμένης παρακολούθησης γεωκινδύνων, αξιοποιώντας δορυφορικές και επίγειες τεχνολογίες παρατήρησης της Γης για την παρακολούθηση σεισμών, κατολισθήσεων, εδαφικών μετακινήσεων, παράκτιων μεταβολών και άλλων φυσικών κινδύνων. Στο πλαίσιο του CyGOS αναπτύσσονται σταδιακά επιχειρησιακές υπηρεσίες που μετατρέπουν δεδομένα παρατήρησης της Γης σε επιχειρησιακή γεωχωρική πληροφορία για την υποστήριξη της Πολιτείας, των διαχειριστών κρίσιμων υποδομών, της επιστημονικής κοινότητας και της κοινωνίας.
Περισσότερες πληροφορίες, φωτογραφικό υλικό και πρόσβαση σε δεδομένα: cyclops.cy |cygms.cut.ac.cy · Επικοινωνία με ΜΜΕ: Αναπ. Καθ. Χριστόδουλος Δανέζης, Συντονιστής Κυπριακού Παρατηρητηρίου Γεωκινδύνων (CyGOS) Εργαστήριο Γεωδαισίας, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών & Μηχανικών Γεωπληροφορικής, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου [email protected] · +357-2500-2352
Αναγνώριση χρηματοδότησης:
Το έργο CyCLOPS+ (Cyprus Ground Motion Service, SMALL SCALE INFRASTRUCTURES/1222/0082) υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος ΘΑΛΕΙΑ 2021–2027 του Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας(ΙδΕΚ), με συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το έργο CyCLOPS (Cyprus Continuously Operating Natural Hazards Monitoring and Prevention System, INFRASTRUCTURES/1216/0050) συγχρηματοδοτήθηκε από την Κυπριακή Δημοκρατία και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης μέσω του Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας (ΙδΕΚ) στο πλαίσιο του προγράμματος RESTART 2016 – 2020.
