Η σωστή διατροφή και η επαρκής ενυδάτωση αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την καλή λειτουργία του οργανισμού όλο τον χρόνο, ωστόσο αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία κατά τις περιόδους καύσωνα.
Οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες καταπονούν τον ανθρώπινο οργανισμό, καθώς η έντονη εφίδρωση οδηγεί σε αυξημένες απώλειες υγρών και ηλεκτρολυτών. Γι’ αυτό, πέρα από την αποφυγή της έκθεσης στον ήλιο και τον περιορισμό των άσκοπων μετακινήσεων τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει και η σωστή διατροφή.
Οι κατάλληλες διατροφικές επιλογές συμβάλλουν στη διατήρηση της ενυδάτωσης, βοηθούν τον οργανισμό να ρυθμίζει αποτελεσματικότερα τη θερμοκρασία του σώματος και περιορίζουν το αίσθημα της κόπωσης που προκαλεί η ζέστη.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Καρκίνος και διατροφή: Ποιες τροφές αυξάνουν τον κίνδυνο και τι πρέπει να καταναλώνουμε
Ο Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος (BSc, MSc), Μιχάλης Καλλή, μιλώντας στο AlphaNews.Live, εξηγεί τι πρέπει να περιλαμβάνει η διατροφή μας τις ημέρες του καύσωνα και δίνει χρήσιμες συμβουλές για να προστατεύσουμε τον οργανισμό μας από τις υψηλές θερμοκρασίες.
Τι πρέπει να καταναλώνουμε
Σύμφωνα με τον κ. Καλλή, η σωστή ενυδάτωση αποτελεί την πρώτη γραμμή άμυνας του οργανισμού απέναντι στις υψηλές θερμοκρασίες.
Όπως εξηγεί, είναι σημαντικό να αναπληρώνουμε τα υγρά που χάνονται μέσω της εφίδρωσης, καταναλώνοντας από οκτώ έως 12 ποτήρια νερού ημερησίως (περίπου 2-3 λίτρα συνολικά). Στην ποσότητα αυτή μπορούν να συνυπολογιστούν και άλλα υγρά, όπως τα ισοτονικά ποτά, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο.
Αναφερόμενος στον καφέ και το τσάι, σημειώνει ότι η μέτρια κατανάλωσή τους μπορεί να συμβάλει στην ημερήσια πρόσληψη υγρών, ωστόσο επισημαίνει πως η υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης ενδέχεται να ενισχύσει τη διουρητική δράση του οργανισμού.
Παράλληλα, συστήνει την κατανάλωση φρούτων με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό, όπως το καρπούζι, οι φράουλες, ο ανανάς και το ροδάκινο, καθώς συμβάλλουν σημαντικά στην ενυδάτωση.
Εξίσου σημαντική είναι και η καθημερινή κατανάλωση λαχανικών. Όπως αναφέρει, τα περισσότερα λαχανικά περιέχουν μεγάλες ποσότητες νερού, με το σέλινο, τα καρότα και τα παντζάρια, να αποτελούν ιδιαίτερα καλές επιλογές για την ενίσχυση της ενυδάτωσης του οργανισμού.
«Όταν ιδρώνουμε, χάνονται και ηλεκτρολύτες όπως το νάτριο, το κάλλιο, το ασβέστιο, το χλώριο και το μαγνήσιο. Τα συστατικά αυτά είναι απαραίτητα για την ισορροπία των υγρών, αλλά και τη μυϊκή και νευρική λειτουργία, οπότε είναι σημαντικό να αναπληρώνονται σε περιόδους καύσωνα».
Μιχάλης Καλλή, Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος (BSc, MSc)
Όπως ανέφερε ο κ. Καλλή, ένα ισορροπημένο πλάνο διατροφής πλούσιο σε λαχανικά και φρούτα, με τη συμπερίληψη άπαχων ή ημι-άπαχων γαλακτοκομικών προϊόντων πλούσια σε ηλεκτρολύτες, όπως το γιαούρτι και το γάλα, αλλά και ξηρών καρπών και σπόρων που περιέχουν μεταξύ άλλων σημαντικές ποσότητες μαγνησίου και «καλών» λιπαρών, προλαμβάνει οποιαδήποτε ανισορροπία υγρών και ηλεκτρολυτών που μπορεί να προκληθεί σε περιόδους καύσωνα.
Τι πρέπει να αποφεύγουμε
Ιδιαίτερη προσοχή, σύμφωνα με τον κ. Καλλή, πρέπει να δίνεται και στις τροφές που επιλέγουμε τις ημέρες του καύσωνα.
Όπως επισημαίνει, καλό είναι να αποφεύγονται τα γεύματα με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, όπως τα τηγανητά, τα κέικ, τα κρουασάν και τα αρτοσκευάσματα με σφολιάτα και βούτυρο, τα τρόφιμα που περιέχουν πλήρη κρέμα γάλακτος, καθώς και τα επεξεργασμένα κρέατα με υψηλή περιεκτικότητα σε λίπος, όπως τα burgers των ταχυφαγείων.
Ο λόγος είναι ότι οι λιπαρές τροφές απαιτούν περισσότερη ενέργεια για να χωνευτούν, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η μεταβολική παραγωγή θερμότητας και, κατ’ επέκταση, η θερμοκρασία του σώματος. Αντίθετα, τα ελαφριά γεύματα πέπτονται ευκολότερα, παράγουν λιγότερη θερμότητα κατά τη διαδικασία της πέψης και συχνά περιέχουν μεγαλύτερη ποσότητα νερού, συμβάλλοντας έτσι στην καλύτερη ενυδάτωση και στην αίσθηση δροσιάς.
Παράλληλα, ο κ. Καλλή συνιστά τον περιορισμό της κατανάλωσης αλκοόλ κατά τις περιόδους καύσωνα, καθώς, όπως εξηγεί, ενισχύει τις απώλειες υγρών από τον οργανισμό και αυξάνει τον κίνδυνο αφυδάτωσης.
Ο κίνδυνος από την αποθήκευση τροφίμων
Παράλληλα, ειδικοί προειδοποιούν ότι η κατανάλωση ακατάλληλων ή αλλοιωμένων τροφίμων, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, μπορεί να εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την υγεία.
Συγκεκριμένα, οι τροφιμογενείς λοιμώξεις δεν περιορίζονται μόνο στις πιο συνηθισμένες περιπτώσεις εμπύρετης γαστρεντερίτιδας, αλλά, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορούν να προκαλέσουν ακόμη και σοβαρές επιπλοκές, όπως μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα ή ηπατίτιδα, ανάλογα με το παθογόνο που ευθύνεται για τη μόλυνση.
Για τον λόγο αυτό, είναι σηαντικό να υπογραμμίσουμε τη σημασία της σωστής συντήρησης, αποθήκευσης και κατανάλωσης των τροφίμων, ιδιαίτερα όταν επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος τροφικής δηλητηρίασης και άλλων σοβαρών επιπλοκών.
Ποιος είναι ο σωστός τρόπος διαχείρισης τροφίμων
- Τα ευπαθή τρόφιμα (γαλακτοκομικά, κρέας, ψάρι, μαγειρεμένα τρόφιμα κ.α.) θα πρέπει να συντηρούνται στο ψυγείο, σε θερμοκρασία κάτω των 5 βαθμών Κελσίου.
- Δε θα πρέπει τα τρόφιμα να μένουν σε θερμοκρασία δωματίου για περισσότερες από δύο ώρες – γενικά – και περισσότερο από μία ώρα – ειδικά – όταν ο υδράργυρος βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα.
- Τα καταστήματα εστίασης θα πρέπει να επιβεβαιώνουν ότι τα θερμόμετρα τροφίμων λειτουργούν σωστά.
- Η εσωτερική θερμοκρασία των μαγειρεμένων τροφίμων θα πρέπει να ξεπερνά τους 75 βαθμούς Κελσίου.
- Θα πρέπει να αποφεύγουμε τα ωμά αβγά και τα μισοψημένα κρέατα.
- Κατά την αγορά των τροφίμων, τα ωμά θα πρέπει να διαχωρίζονται από τα υπόλοιπα στο καλάθι ή τη σακούλα.
- Χρησιμοποιούμε διαφορετικές επιφάνειες κοπής, όπως π.χ. πορτοκαλί για τις αμυλούχες τροφές και μωβ για τα κρεατικά.
Ποια τρόφιμα είναι πιο επικίνδυνο να αλλοιωθούν
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στην ασφάλεια των τροφίμων κατά τις ημέρες του καύσωνα, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν την αλλοίωσή τους και αυξάνουν τον κίνδυνο τροφικής δηλητηρίασης.
Μεγαλύτερη επικινδυνότητα παρουσιάζουν κυρίως τα γαλακτοκομικά προϊόντα, το βούτυρο, το γιαούρτι, τα παγωτά, τα προϊόντα ζωικής προέλευσης και γενικότερα τα τρόφιμα που χρειάζονται ψυγείο για τη σωστή συντήρησή τους.
Ιδιαίτερα επικίνδυνη θεωρείται η διαδικασία του επαναλαμβανόμενου παγώματος και ξεπαγώματος, καθώς σε τέτοιες συνθήκες οι μικροοργανισμοί μπορούν να πολλαπλασιαστούν ταχύτερα. Αντίθετα, μικρότερο κίνδυνο παρουσιάζουν τα τρόφιμα ξηρής αποθήκευσης, όπως τα παξιμάδια και τα δημητριακά.
Την ίδια ώρα, αυξημένη προσοχή χρειάζεται και στους μπουφέδες που βρίσκονται σε εξωτερικούς χώρους, ιδιαίτερα όταν επικρατούν πολύ υψηλές θερμοκρασίες, αφού τα τρόφιμα παραμένουν εκτός ψυγείου για μεγάλο χρονικό διάστημα και ενδέχεται να αλλοιωθούν.
*Η φωτογραφία δημιουργήθηκε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
