Λάπηθος, 7 Αυγούστου του 1974, Λεωφόρος Πραξάνδρου, Ακτή Κανάρη, περιοχή Ασπρόβρυσες»… μια ώρα προ του τελευταίου φωτός. Τέσσερις άνδρες βλέπουν για τελευταία φορά το γαλάζιο του ουρανού και ακούν για τελευταία φορά τον μαγικό ήχο των καλοκαιρινών κυμάτων της Λαπηθιώτικης θάλασσας.
Στέλιος Χριστοφή Ονουφρίου, Ανδρέας Λοϊζίδης, Ξενοφών Πεττεμερίδης, Αλλαγιώτης.
Οι τέσσερις συλληφθέντες και μέχρι σήμερα αγνοούμενοι της Λαπήθου μπόρεσαν να ταυτοποιηθούν χάρη σε μια πολύχρονη και επίπονη έρευνα του ιστορικού ερευνητή, Οδυσσέα Χρίστου, ο οποίος ακολουθώντας τα ίχνη φωτογραφιών που ήρθαν στα χέρια του πριν μερικά χρόνια, μπόρεσε να φτάσει στην άκρη του νήματος και να αποκαλύψει τα γεγονότα που καθόρισαν τη τύχη τους.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Οι φωτογραφίες που επεξεργάστηκε, ανέλυσε και ερεύνησε ο κ. Χρίστου μπόρεσαν να συνθέσουν την πικρή ιστορία πίσω από τα γεγονότα της 7ης Αυγούστου 1974 όταν η Λάπηθος είχε ήδη καταληφθεί από τον τουρκικό στρατό και οι τέσσερις άνδρες έχοντας κρυφτεί σε κάποια σπίτια επιχείρησαν, αλλάζοντας ρούχα και φορώντας πολιτικά, να κάνουν την μοιραία έξοδο.
Πρώτος στις φωτογραφίες διακρίνεται ο Αλλαγιώτης, εργαζόμενος τότε σε ξενοδοχείο της περιοχής. Φαίνεται όπως εκτιμά ο κ. Χρίστου, να θεώρησε ασφαλές να παραδοθεί εφόσον υπήρχε παρουσία Τούρκων δημοσιογράφων στο σημείο. Ακολουθεί ο Ανθυπολοχαγός Ανδρέας Λοϊζίδης και πίσω τελευταίος, ο έφεδρος στρατιώτης, Στέλιος Χριστοφή Ονουφρίου.
Ξαφνικά στο κάδρο των φωτογραφιών μπαίνει και ο Ξενοφών Πεττεμερίδης, ο οποίος όπως μας ανέφερε ο κ. Χρίστου, προφανώς δεν ήρθε μαζί με τους τρεις, αλλά από κάποιο άλλο σημείο, όπου και τραυματίστηκε, καθώς διακρίνεται στο αριστερό του χέρι ένα διαμπερές τραύμα από σφαίρα.
Ο Αλλαγιώτης κρατά μια πρόχειρη λευκή σημαία, φτιαγμένη από ένα καλάμι που στην άκρη του είναι δεμένο ένα λευκό εσώρουχο. Δίνουν στους Τούρκους να καταλάβουν ότι είναι άοπλοι.
Οι Τούρκοι τους ψάχνουν εξονυχιστικά και στη συνέχεια τους τοποθετούν στην άκρη του γκρεμού στη σειρά.
Στην περιοχή εκτός από φωτορεπόρτερ υπήρχε και κάμεραμαν, αφού όπως μας είπε ο κ. Χρίστου, μπόρεσε και εντόπισε ένα πλάνο μόλις τριών δευτερολέπτων που προβλήθηκε από τον Αλί Μπιράτ στην τουρκική τηλεόραση σ’ ένα ντοκιμαντέρ υπό τον τίτλο «Η 32η μέρα». Σε εκείνο το μικρό βίντεο, διακρίνεται στο τελευταίο πλάνο ένας από τους Τούρκους στρατιώτες να οπλίζει.
Ο Οδυσσέας Χρίστου από τα στοιχεία που ανέλυσε, εκτιμά πως πρώτος πρέπει να εκτελέστηκε ο Πεττεμερίδης, αφού σε μία από τις επόμενες φωτογραφίες διακρίνονται μόνο οι τρεις από τους τέσσερις.
Σε μία από τις φωτογραφίες που ακολούθησαν, άλλος Τούρκος στρατιώτης ακουμπά το όπλο του στο στήθος του Στέλιου Ονουφρίου, ο οποίος πρέπει να ακολούθησε την ίδια μοίρα με τον Πεττεμερίδη, και στη συνέχεια να εκτελέστηκαν και οι Λοϊζίδης και Αλλαγιώτης.
«Εδώ και μέρες πολλές, κοιτάζω τις φωτογραφίες σας, μαζεύω μαρτυρίες και πληροφορίες και προσπαθώ … ούτε ξέρω τι προσπαθώ και γιατί…
Στην αρχή σας καταχώρησα στους «Αιχμάλωτους Πολέμου», και περίμενα ότι κάποιος θα αναγνώριζε τον εαυτό του και θα έπαιρνε τηλέφωνο. Θα μου έλεγε την περιπέτεια του και η κουβέντα θα πήγαινε στα παιδιά και τα εγγόνια του, την δουλειά του, δηλαδή πράγματα που κατάφερε στην ζωή του και ήταν περήφανος για αυτά.
Οι μέρες περνούσαν, οι φωτογραφίες ήταν πολύ καλές και ευδιάκριτα τα πρόσωπα.
Δεν γίνεται κάποιος θα αναγνώριζε τον εαυτό του, τον φίλο του, τον συμπολεμιστή του.
Θα λείπουν διακοπές έλεγα και έμοιαζε μια λογική εξήγηση.
Μια φωτογραφία ήταν το κλειδί, φεύγουν ή πάνε προς το εκτελεστικό απόσπασμα;
δεν φύγανε ποτέ…
πίσω από το περίπτερο του Ερμή,
επί της Λεωφόρου Πραξάνδρου,
στην ακτή Κανάρη,
στην περιοχή Ασπρόβρυσες,
στην Λάπηθο,
εκεί εκτελέστηκαν οι Λεβέντες της Λάπηθου.
7 Αυγούστου 1974, μια ώρα, προ του τελευταίου φωτός»
Με αυτές τις σκέψεις το 2022, ο Οδυσσέας Χρίστου είχε πλέον καταλάβει ότι οι φωτογραφίες που είχε δώσει στη δημοσιότητα, σε μία προσπάθεια οι τέσσερις λεβέντες της Λαπήθου να αναγνωρίσουν το εαυτό τους και να επικοινωνήσουν, θα αποκάλυπτε τη φρικτή πραγματικότητα που βαθιά μέσα του όσο κι αν δεν ήθελε να πιστέψει, ήξερε. Τα ονόματα των τεσσάρων ανδρών παραμένουν στον μακρύ κατάλογο των αγνοουμένων αφού δεν μπόρεσαν μέχρι σήμερα να εντοπιστούν.
Η ιστορία των τεσσάρων αγνοουμένων της Λαπήθου ήταν ανάμεσα σε αυτές που αναδείχθηκαν από τον κ. Χρίστου στην εκδήλωση “ΝΕΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΓΝΟΟΥΜΕΝΟΥΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ“, που διεξήχθη με πρωτοβουλία του Ευρωβουλευτή κ. Κώστα Μαυρίδη τον περασμένο Ιούνιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες.
Στην παρέμβαση του ο κ. Χρίστου στο πλαίσιο της εκδήλωσης, και αναφερόμενος στην έρευνά του, στάθηκε στο ιερό χρέος του σεβασμού που άνθρωπος οφείλει απέναντι στον νεκρό, απ’ όποια πλευρά κι αν προέρχεται και σε όποιον θεό κι αν πιστεύει. Ανατρέχοντας στο ομηρικό αριστούργημα της Ιλιάδας, ο ιστορικός ερευνητής, ως άλλος Πρίαμος, απευθύνθηκε στην Τουρκία και σε όποιον γνωρίζει κάτι για την τύχη των αγνοουμένων, να μιλήσει τώρα για να δοθεί επιτέλους μια απάντηση στις οικογένειές τους που έμειναν πίσω.
Στις Βρυξέλλες ο κ. Μαυρίδης με μια ξεκάθαρη και δυναμική τοποθέτηση έθεσε το ζήτημα των αγνοουμένων της Κύπρου στην πραγματική του βάση: «… ως ένα αδιαπραγμάτευτο ανθρωπιστικό δικαίωμα στην αλήθεια για κάθε Ευρωπαίο πολίτη. Ο χρόνος τελειώνει, καθώς οι μάρτυρες και οι συγγενείς δυστυχώς φεύγουν από τη ζωή χωρίς να πάρουν μια απάντηση. Όλοι οι Κύπριοι έχουν το δικαίωμα να γνωρίζουν την τύχη των συγγενών τους – και επαναλαμβάνω, όλοι οι Κύπριοι. Εάν μας επιτρέψουν να έχουμε πρόσβαση σε όλα αυτά τα έγγραφα, έχουμε την προσδοκία ότι πολλοί από τους αγνοούμενους μπορούν να βρεθούν ή να μάθουμε για την τύχη τους.»
Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης στις Βρυξέλλες, μετά την εναρκτήρια εισήγηση του Κύπριου Ευρωβουλευτή υπήρξε παρέμβαση από τον Μόνιμο Εισηγητή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το ζήτημα των αγνοουμένων, τον Γάλλο Ευρωβουλευτή François-Xavier Bellamy. Με μια ηχηρή και συγκινητική παρέμβαση, ο κ. Bellamy, έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα προς την Τουρκία και την Ευρωπαϊκή Ένωση πως το ζήτημα των αγνοουμένων δεν είναι κυπριακό, αλλά ευρωπαϊκό ζήτημα και θα πρέπει να αποτελεί για όλα τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα το πρώτο στοιχείο κάθε πιθανής συζήτησης με την Τουρκία για οποιοδήποτε άλλο θέμα.
Αυτοί που έμειναν πίσω
Ο κ. Ευρυπίδης Ονουφρίου Χριστοφή με καταγωγή από το Καλό Χωριό Λεύκας ήταν 17 χρονών όταν o μεγάλος του αδελφός Στέλιος εξαφανίστηκε μετά την κατάληψη της Λαπήθου. Τον αναγνώρισε όταν ο ερευνητής Οδυσσέας Χρίστου ανήρτησε τη φωτογραφία του. Άλλωστε η ομοιότητά τους ήταν τέτοια που ο γιός του κ. Ευρυπίδη που πρώτος είδε την ανάρτηση, νόμιζε ότι ήταν ο πατέρας του.
Ο κ. Ονουφρίου μιλώντας στο Alpha News.Live είπε πως η μόνη τους επιθυμία τώρα είναι να βρεθεί, να πάρουν επιτέλους μία απάντηση, όσο ακόμα βρίσκονται στη ζωή. Να δοθεί ένα τέλος στον εφιάλτη και την αγωνία της οικογένειας.
Η κ. Μερόπη Πεττεμερίδου από τον Ξυλιάτο δεν γνώρισε τον πατέρα της. Όταν χάθηκε στην εισβολή η ίδια ήταν βρέφος.
Όταν είδε τη φωτογραφία του στην ανάρτηση του κ. Χρίστου τον πήρε τηλέφωνο. Η πρώτη της κουβέντα ήταν: «Πού είναι ο παπάς μου;».
Η κ. Πεττεμερίδου μιλώντας στο AlphaNews.Live απηύθυνε έκκληση σε όσους ξέρουν να μιλήσουν. Το μόνο που θέλουμε, είπε, είναι να μάθουμε πού βρίσκονται οι αγνοούμενοι μας.
«Η αδερφή μου ήταν επτά χρονών το 1974 και τον αναγνώρισε αμέσως, έπαθε μεγάλο σοκ. Τώρα απαιτούμε από την Τουρκία να μας πει την αλήθεια, πού βρίσκονται οι αγνοούμενοί μας όλοι», είπε.
Πηγή υλικού ιστορικής τεκμηρίωσης: Οδυσσέας Χρίστου
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Λίγο πριν αδειάσει η κλεψύδρα θέλουν μόνο μια απάντηση: Το δράμα των συγγενών αγνοουμένων του ’74 ζωντάνεψε στο Ευρωκοινοβούλιο | AlphaNews
