«Aνάπτυξη χωρίς μνήμη δεν αποτελεί πρόοδο», αναφέρει στο ΚΥΠΕ η μελετήτρια της παράδοσης Άννα Τσέλεπου, η οποία μιλάει για το παγοποιείο της Πάφου και το ρόλο που διαδραμάτισε στην κοινωνική και οικονομική ζωή της πόλης και ασκεί κριτική για την «βιαστική», όπως την περιγράφει, κατεδάφιση του κτηρίου πριν από κάποια χρόνια. «Η Πάφος δεν έχει ανάγκη μόνο από νέες οικοδομές και σύγχρονους δρόμους. Έχει ανάγκη και από σεβασμό στη συλλογική της μνήμη», λέει.
Η μελετήτρια της παράδοσης υπενθυμίζει πως συχνά η ιστορία μιας πόλης δεν σώζεται μόνο μέσα από μεγάλα γεγονότα και επίσημα αρχεία, αλλά κυρίως μέσα από τα καθημερινά της σημάδια τα κτήρια, τα επαγγέλματα, τις συνήθειες και τις μνήμες των ανθρώπων της.
Μία από αυτές τις ξεχασμένες ιστορίες της παλιάς Πάφου είναι και το γνωστό παγοποιείο, λέει, «ένα μικρό αλλά σημαντικό κομμάτι της κοινωνικής και οικονομικής ζωής της πόλης κατά τη δεκαετία του 1950».
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Ανατρέχει σε αναφορά στο βιβλίο «Ζωή και μνήμαι από την Πάφον του χθες» του Πέτρου Γεωργίου στο οποίο αναφέρεται ότι «ελάχιστα μόνον μέτρα επί της αφετηρίας της οδού Νεάρχου Κληρίδη, όπισθεν πανύψηλων κυπαρισσόδεντρων, ατενίζομεν εν πεπαλαιωμένον κτήριον. Εντός εκείνου του κτηρίου, κατά τα πρώτα έτη της δεκαετίας του 1950, οι Κώστας Θεοδωσίου, Ιωάννης Αγρότης, Στυλιανός Καττιμέρης και οι αδελφοί Δημήτριος και Κυριάκος Παπαδημητρίου εσχημάτισαν μίαν πρωτότυπον εταιρείαν. Ίδρυσαν εκεί εν εργοστάσιον κατασκευάζον ευμεγέθεις κύβους πάγου. Είτε ακέραιοι οι κύβοι είτε κατεθραυσμένοι, ετίθεντο εντός αυτοσχέδιων ψυγείων».
«Σε μια εποχή όπου τα ηλεκτρικά ψυγεία ήταν πολυτέλεια για τους περισσότερους, το παγοποιείο αποτελούσε αναγκαιότητα», σημειώνει.
Οι μεγάλοι κύβοι πάγου, αναφέρει η κ.Τσέλεπου, εξυπηρετούσαν σπίτια, καταστήματα, καφενεία και μικρές επιχειρήσεις, κρατώντας τρόφιμα και ποτά δροσερά μέσα στους δύσκολους καλοκαιρινούς μήνες της Πάφου.
«Ήταν ένας τόπος δουλειάς, καθημερινής κίνησης και ανθρώπινης επαφής ένα ακόμη κύτταρο της παλιάς πόλης που σήμερα επιβιώνει μόνο στις μνήμες», προσθέτει.
Και όμως, συνεχίζει, «αυτό το κτήριο φορτωμένο με ιστορίες, ιδρώτα και αναμνήσεις κατεδαφίστηκε βιαστικά πριν από πέντε ή έξι χρόνια». Στη θέση του, λέει, «απέμεινε ένα άδειο χωράφι – πάρκινγκ, χωρίς ιδιαίτερο σχέδιο, χωρίς ταυτότητα, χωρίς συνέχεια με το παρελθόν».
Σύμφωνα με την κ. Τσέλεπου «ανάπτυξη χωρίς μνήμη δεν αποτελεί πρόοδο».
«Όταν οι πόλεις ισοπεδώνουν τα ίχνη τους, χάνουν σταδιακά και την ψυχή τους», προειδοποιεί.
Η Πάφος, αναφέρει, «δεν έχει ανάγκη μόνο από νέες οικοδομές και σύγχρονους δρόμους. Έχει ανάγκη και από σεβασμό στη συλλογική της μνήμη». «Διότι κάποιοι, με το σύνδρομο του “τα ξέρω όλα”, αλλοιώνουν την ιστορία της πόλης μας, ξεχνώντας πως οι επόμενες γενιές δικαιούνται να γνωρίζουν», καταλήγει η κ.Τσέλεπου.
