Στο «κόκκινο» η Ευρώπη: Ιστορικό ρεκόρ θερμοκρασίας στην Κύπρο

Ως το τρίτο θερμότερο έτος παγκοσμίως καταγράφεται το 2025 για την Ευρώπη σύμφωνα με την έκθεση European State of the Climate 2025 της Υπηρεσίας Κλιματικής Αλλαγής Copernicus (C3S) και του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO), με την ήπειρο να συνεχίζει να θερμαίνεται με ρυθμό διπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Η έκθεση καταγράφει παράλληλα τις ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες που καταγράφηκαν πέρυσι στην Κύπρο.

Η έκθεση αναφέρει επίσης ότι η περιοχή της Μεσογείου συγκαταλέγεται στα πιο ευάλωτα «hotspots» της κλιματικής αλλαγής. Σε δελτίο Τύπου του Τμήματος Μετεωρολογίας, αναφέρονται και στοιχεία για τις εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες, με τη μέγιστη τιμή να φτάνει τους 46,1°C στα Λεύκαρα στις 27 Ιουλίου. Στην Αθαλάσσα σημειώθηκε θερμοκρασία 44,7°C στις 24 Ιουλίου, που αποτελεί την υψηλότερη που έχει καταγραφεί για μήνα Ιούλιο από την έναρξη των μετρήσεων το 1983, προστίθεται.

Παράλληλα αναφέρεται ότι η Κύπρος βίωσε τον Ιούλιο του 2025 την πιο καταστροφική δασική πυρκαγιά που έχει καταγραφεί ποτέ στο νησί, στο πλαίσιο μιας ιδιαίτερα δύσκολης αντιπυρικής περιόδου για ολόκληρη τη νοτιοανατολική Ευρώπη.

Σύμφωνα με την έκθεση European State of the Climate 2025 της Υπηρεσίας Κλιματικής Αλλαγής Copernicus (C3S) και του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO) το 2025 καταγράφηκε ως το τρίτο θερμότερο έτος παγκοσμίως, επιβεβαιώνοντας ότι οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής γίνονται ολοένα και πιο αισθητές στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Η εικόνα για την Ευρώπη

Όπως αναφέρεται, στην Ευρώπη, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής είναι ήδη εμφανείς. Από τη δεκαετία του 1980, η ήπειρος θερμαίνεται με ρυθμό διπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο, καθιστώντας την την ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρο. Μάλιστα η Ευρώπη έχει θερμανθεί κατά περίπου 2,5°C σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, με ταχύτερη θέρμανση να παρατηρείται στην ανατολική και σε τμήματα της κεντρικής Ευρώπης, καθώς και στην ευρωπαϊκή Αρκτική.

Τα κύματα καύσωνα γίνονται πιο συχνά και εντονότερα, ενώ οι έντονες βροχοπτώσεις οδηγούν σε καταστροφικές πλημμύρες. Παράλληλα, οι παγετώνες συνεχίζουν να λιώνουν, ενώ η κλιματική αλλαγή επηρεάζει και τη βιοποικιλότητα, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για ένα βιώσιμο μέλλον.

Η έκθεση υπογραμμίζει επίσης ότι η περιοχή της Μεσογείου συγκαταλέγεται στα πιο ευάλωτα «hotspots» της κλιματικής αλλαγής, με τις προβλέψεις να δείχνουν ότι τα κύματα καύσωνα, οι τροπικές νύχτες και οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας θα συνεχίσουν να αυξάνονται τα επόμενα χρόνια.

Σύμφωνα με την έκθεση, το 2025 καταγράφηκε το δεύτερο πιο έντονο κύμα καύσωνα στην ιστορία της Ευρώπης, ενώ στην υποαρκτική περιοχή της Φενοσκανδιναβίας σημειώθηκε το μεγαλύτερης διάρκειας κύμα καύσωνα. Ο καύσωνας διήρκεσε 21 ημέρες, από τις 12 Ιουλίου έως την 1η Αυγούστου. Ήταν ο μεγαλύτερος και πιο σοβαρός που έχει καταγραφεί ποτέ, με θερμοκρασίες κοντά και μέσα στον Αρκτικό Κύκλο να φτάνουν τους 30°C.

Παράλληλα αναφέρεται ότι η νοτιοανατολική Ευρώπη βίωσε μια ιδιαίτερα έντονη περίοδο δασικών πυρκαγιών το 2025, με πολλές χώρες να καταγράφουν εκπομπές από τις πυρκαγιές πολύ πάνω από τον μέσο όρο, ενώ η Κύπρος βίωσε την πιο καταστροφική πυρκαγιά που έχει καταγραφεί ποτέ τον Ιούλιο. Πυρκαγιές εκδηλώθηκαν σε μεγάλο μέρος της περιοχής, μεταξύ άλλων στην Κύπρο, την Ελλάδα, την Κροατία, την Αλβανία, τη Βουλγαρία, τη Βόρεια Μακεδονία, την Ουκρανία, τη Ρουμανία, την Ιταλία, τη Συρία και την Τουρκία. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι απομακρύνθηκαν από τις εστίες τους, ενώ τουλάχιστον δέκα άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.

Φόβοι για θερμοκρασίες πάνω από το όριο της Συμφωνίας των Παρισίων

Επιπλέον σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έκθεσης European State of the Climate (ESOTC) 2025, το 2025 καταγράφηκε ως το τρίτο θερμότερο έτος στην ιστορία, σε παγκόσμιο επίπεδο.

Το επίπεδο της υπερθέρμανσης του πλανήτη για το 2025 εκτιμάται ότι βρίσκεται περίπου στους 1,4°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα. Αν η αύξηση της θερμοκρασίας συνεχιστεί με τον ίδιο ρυθμό, το όριο του 1,5°C που θέτει η Συμφωνία των Παρισίων ενδέχεται να ξεπεραστεί μέχρι το τέλος της δεκαετίας, δηλαδή περισσότερο από μία δεκαετία νωρίτερα από τις αρχικές προβλέψεις.

Οι επιστήμονες προβλέπουν επίσης ότι τα κύματα καύσωνα θα συνεχίσουν να γίνονται πιο συχνά και πιο έντονα στο μέλλον, ιδιαίτερα στη Μεσόγειο. Αυτό σημαίνει ότι χώρες όπως η Κύπρος θα συνεχίσουν να βιώνουν πιο θερμά καλοκαίρια και μεγαλύτερες περιόδους ξηρασίας. Η αύξηση των ημερών με θερμική καταπόνηση και των τροπικών νυχτών δείχνει ότι οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής γίνονται ολοένα και πιο αισθητές στην περιοχή της Μεσογείου. Στο μέλλον, η ανάπτυξη κατάλληλων στρατηγικών προσαρμογής θα είναι κρίσιμη για την προστασία της υγείας των πολιτών, της οικονομίας και του φυσικού περιβάλλοντος.

Επιπλέον αναφέρονται ανωμαλίες στον αριθμό των ημερών χιονιού κατά τη διάρκεια του χειμώνα του 2025, σε σχέση με τον μέσο όρο για την περίοδο αναφοράς 1991–2020. Ο χειμώνας καλύπτει την περίοδο από τον Δεκέμβριο του 2024 έως τον Φεβρουάριο του 2025.