Όταν το βράδυ της Τετάρτης ανακοινωνόταν η απόφαση των εργοδοτικών οργανώσεων να μην κάνουν αποδεκτό το προσχέδιο της κυβέρνησης για το ζήτημα της ΑΤΑ, κάποιοι αιφνιδιάστηκαν όμως πολλοί ήταν εκείνοι που ανέμεναν εδώ και καιρό το πότε θα ανακοινωθεί το διπλωματικό ναυάγιο. Και αυτό γιατί η πολύμηνη διαπραγμάτευση, δεν έσυρε απλώς την όλη διαδικασία. Δημιούργησε πολλά επεισόδια, εντάσεις ενώ η κακή επικοινωνιακή διαχείριση κατά την διάρκεια της διαπραγμάτευσης οδήγησε στην έλλειψη εμπιστοσύνης  των συμβαλλόμενων μερών που σφράγισαν την σημερινή εργασιακή και πολιτική κρίση.

ΑΤΑ για όλους όπως φωτοβολταϊκά για όλους;

Η κίνηση της κυβέρνησης δια του υπουργού Εργασίας Γιάννη Παναγιώτου να δημοσιοποιήσει την απόφασή της να εφαρμόσει το προεκλογικό σύνθημα «ΑΤΑ για όλους» όχι μόνο αιφνιδίασε τις εργοδοτικές οργανώσεις, αλλά θεωρήθηκε από τις ίδιες, πως η κυβέρνηση που είχε ρόλο μεσολαβητή, έπαιρνε μέρος με αυτή την θέση του υπέρ της συντεχνιακής πλευράς. Αυτό σε συνδυασμό με το ότι οι συντεχνίες κατά την διάρκεια του διαλόγου, εκτίμησαν πως το «ΑΤΑ για όλους» είναι περισσότερο εύηχο σύνθημα με ουρά και υποσημειώσεις ήταν αρκετό για να ενισχυθεί η έλλειψη εμπιστοσύνης των συμβαλλόμενων μερών προς τον υπουργό Εργασίας Γιάννη Παναγιώτου. Σύμφωνα με πληροφορίες άλλωστε, τα συμβαλλόμενα μέρη είχαν προχωρήσει σε μεταξύ τους συναντήσεις όπου εκτίμησαν από την ανταλλαγή πληροφοριών πως ο υπουργός Εργασίας έλεγε άλλα στις δημόσιες συναντήσεις τους και άλλα κατ’ ιδίαν σε μία προσπάθεια είτε να ολοκληρωθεί η διαδικασία είτε να αποκομίσει η κυβέρνηση επικοινωνιακά οφέλη.

Persona non grata, η σφήνα Κεραυνού και η παρέμβαση του Προέδρου

Βεβαίως ο υπουργός Εργασίας, δεν λειτουργούσε από μόνος του για να θεωρηθεί persona non grata, καθώς είναι πολύ καλά γνωστό ότι η απόφαση «ΑΤΑ για όλους» λήφθηκε τον Σεπτέμβριο που πέρασε σε συνάντηση στην εξοχική κατοικία Τρόοδος με τη σύμφωνη γνώμη και του Προέδρου αλλά και των υπουργών. Η κρίση ωστόσο που προκλήθηκε από την έλλειψη εμπιστοσύνης, οδήγησε τον Πρόεδρο στην απόφαση να επιστρατεύσει και να εντάξει τελικά στην διαπραγματευτική διαδικασία και τον υπουργό Οικονομικών Μάκη Κεραυνό. Μία προσθήκη που αρχικά φέρεται να ικανοποίησε την εργοδοτική πλευρά λόγω των αρχικών επιφυλάξεων που είχε ο κ. Κεραυνός για την ΆΤΑ αλλά και μία προσθήκη που έστελνε το μήνυμα αδειάσματος του υπουργού εργασίας. Η δυσκολία ωστόσο κατάληξης σε μία απόφαση ακόμα και με την παρουσία δύο υπουργών στο τραπέζι των συνομιλιών οδήγησε στην παρέμβαση του Προέδρου. Κάλεσε εκτάκτως πρώτα την εργοδοτική πλευρά και στη συνέχεια της συντεχνίες στο Προεδρικό, με στόχο την σύντομη κατάληξη. Σύμφωνα πάντως με πληροφορίες, ο Πρόεδρος το τελευταίο 48ωρο φέρεται να μιλούσε ξεχωριστά με συγκεκριμένους εργοδότες που διαφωνούσαν με το υπό διαμόρφωση πλαίσιο με στόχο να τους πείσει να δεχτούν τις πρόνοιες της συμφωνίας.

Τα sms και το τέλος του διαλόγου

Το μεγάλο ερώτημα που εγείρεται είναι πως οδηγήθηκε η κατάσταση στην πλήρη ρήξη. Ενώ οι συντεχνίες στήριξαν πλήρως το πλαίσιο συμφωνίας ευχαριστώντας παράλληλα την κυβέρνηση για τις κινήσεις της, στη συνεδρία των εργοδοτικών οργανώσεων υπήρχε από την αρχή ιδιαίτερη ένταση. Υπήρξαν πρόσωπα που υποστήριξαν πως δέχτηκαν πιέσεις από τον Πρόεδρο, ακόμη και μηνύματα, κατά την διάρκεια της συζήτησης ενώ κάποιοι άφησαν να νοηθεί πως ο Πρόεδρος ήταν πλήρως ενήμερος για το τι έλεγαν στη συνεδρία. Η ρήξη ωστόσο επήλθε όταν ο Πρόεδρος της ΟΕΒ Γιώργος Παντελίδης ζήτησε από την κυβέρνηση να τους στείλουν γραπτώς το πλαίσιο και όχι προφορικά, ούτως ώστε να είναι βέβαιοι για το τι συζητούν. Το γεγονός ότι στο προσχέδιο παρουσιάστηκε πρόνοια με την οποία καλείται η εργοδοτική πλευρά να εξουσιοδοτήσει τους Υπουργούς Οικονομικών και Εργασίας να εφαρμόσουν μέτρα για επέκταση της ΑΤΑ σε περισσότερους δικαιούχους ήταν αρκετό για να οδηγήσει στο ναυάγιο. Οι εργοδοτικές οργανώσεις έκαναν λόγο για πρόσθεση πρόνοιας που δεν υπήρχε στην αρχική συμφωνία, με την κυβέρνηση να το διαψεύδει. Μάλιστα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σε αναφορά των εργοδοτικών οργανώσεων να συνεχίσει η συζήτηση, διαμήνυσε στις εργοδοτικές οργανώσεις ότι ο διάλογος τελείωσε και ρίχνοντας πάνω τους την ευθύνη για το ναυάγιο.

Το ερώτημα βεβαίως είναι ποια θα είναι η επόμενη μέρα δεδομένου ότι ο Πρόεδρος σε σημερινές ερωτήσεις ανέφερε πως υπάρχουν δεύτερες και τρίτες επιλογές. Δεν αποκλείεται να υπάρξει μία ακόμη προσπάθεια συζήτησης των εμπλεκόμενων μερών αν ληφθεί υπόψη ότι κανέναν δεν ευνοεί η εργασιακή κρίση. Δεν αποκλείεται παρά τις συζητήσεις περί αντισυνταγματικότητας ωστόσο να σταλεί η ΑΤΑ εν είδει νομοσχεδίου στην Βουλή, ρίχνοντας την μπάλα για την τελική απόφαση στα κοινοβουλευτικά κόμματα, εν τω μέσω της προεκλογικής περιόδου.