Ο ιός που δεν έφυγε ποτέ: Η Εβδομάδα Δράσης για τον Έρπητα Ζωστήρα καλεί τους Κύπριους ενήλικες να δράσουν

Έρευνα που διεξήχθη στην Κύπρο μεταξύ Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου 2025 δείχνει ότι η πλειονότητα των ερωτηθέντων έχει υψηλή γενική ευαισθητοποίηση για τον έρπητα ζωστήρα: το 81% λέει ότι έχει ακούσει για τον έρπητα ζωστήρα.¹ Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να μην συνειδητοποιούν ότι θα μπορούσαν να διατρέχουν προσωπικό κίνδυνο: το 21% συμφωνεί ότι κινδυνεύουν να εμφανίσουν έρπητα ζωστήρα τον επόμενο χρόνο.¹ Αν και ο έρπητας ζωστήρας επηρεάζει περίπου 1 στους 3 ανθρώπους στη διάρκεια της ζωής τους,² μόνο το 22% των ερωτηθέντων συμφωνεί με αυτή τη δήλωση.¹

Σε αυτό το πλαίσιο, η Εβδομάδα Δράσης για τον Έρπητα Ζωστήρα (23 Φεβρουαρίου – 1 Μαρτίου) – μια παγκόσμια πρωτοβουλία που υπογραμμίζει τον αντίκτυπο του έρπητα ζωστήρα – φτάνει σε μια κομβική στιγμή. Με την ευαισθητοποίηση να αυξάνεται, η εστίαση μετατοπίζεται πλέον από την ευαισθητοποίηση στη δράση, επαναπροσδιορίζοντας τον έρπητα ζωστήρα ως ουσιαστική προτεραιότητα υγείας για τους ηλικιωμένους και όσους ζουν με ορισμένες χρόνιες παθήσεις υγείας. Με βάση την Παγκύπρια εκστρατεία της GSK για την ευαισθητοποίηση για τις ασθένειες, η οποία διεξάγεται στην Κύπρο από τον Ιούνιο του 2025, η φετινή Εβδομάδα Δράσης για τον Έρπητα Ζωστήρα στοχεύει να καλύψει τα εναπομείναντα κενά γνώσης, να τονίσει την αναστάτωση που μπορεί να προκαλέσει ο έρπητας ζωστήρας στην καθημερινή ζωή και να ενθαρρύνει τους ενήλικες να κάνουν το επόμενο βήμα – λαμβάνοντας υπόψη τη δική τους ευπάθεια, σκεπτόμενοι τι θα μπορούσε να σημαίνει ο έρπητας ζωστήρας για αυτούς προσωπικά και συζητώντας τυχόν ανησυχίες με έναν επαγγελματία υγείας.

«Πολλοί άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν πόσο επώδυνος και ενοχλητικός μπορεί να είναι ο έρπητας ζωστήρας μέχρι να είναι πολύ αργά. Όσο περισσότερο μιλάμε ανοιχτά για αυτό, τόσο περισσότερο ενδυναμώνουμε τα άτομα – ειδικά αυτά άνω των 60 ετών – να δράσουν και να προστατεύσουν την υγεία τους.” – Ανδρέας Χριστοδούλου, Διευθυντής Λειτουργίας, Κυπριακή Ομοσπονδία Συνδέσμων Ασθενών.

Ο έρπητας ζωστήρας προκαλείται από την επανενεργοποίηση του ιού της ανεμευλογιάς-ζωστήρα (VZV), του ίδιου ιού που προκαλεί την ανεμοβλογιά.^2,3 Αφού παραμείνει αδρανής στο σώμα από την παιδική ηλικία, ο ιός μπορεί να επανενεργοποιηθεί αργότερα στη ζωή – αυτό συμβαίνει επειδή καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν σε ηλικία, η ισχύς της απόκρισης του ανοσοποιητικού συστήματος στη μόλυνση μειώνεται, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης έρπητα ζωστήρα^2,3 – μια επώδυνη ασθένεια που μπορεί να έχει σοβαρές και μακροχρόνιες επιπλοκές.²

Ο έρπητας ζωστήρας εμφανίζεται συνήθως ως εξάνθημα, με επώδυνες φουσκάλες στο στήθος, την κοιλιά ή το πρόσωπο.³ Ο πόνος περιγράφεται συχνά ως πόνος, κάψιμο, μαχαίρι ή σοκ.² Μετά το εξάνθημα, ένα άτομο μπορεί επίσης να εμφανίσει μεθερπητική νευραλγία (PHN), έναν μακροχρόνιο νευρικό πόνο που μπορεί να διαρκέσει εβδομάδες ή μήνες και μπορεί περιστασιακά να επιμείνει για αρκετά χρόνια.² Το PHN είναι η πιο συχνή επιπλοκή του έρπητα ζωστήρα, που εμφανίζεται στο 5-30% όλων των περιπτώσεων έρπητα ζωστήρα ανάλογα με την ηλικία του ατόμου.⁴ Ο έρπητας ζωστήρας μπορεί επίσης να επηρεάσει τα μάτια, με απώλεια όρασης να εμφανίζεται σε σπάνιες περιπτώσεις και μπορεί επίσης να συνδέεται με επικίνδυνες επιπλοκές όπως καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο.^2,5,6

Αν και το 58% των ερωτηθέντων αναγνωρίζει ότι ο έρπητας ζωστήρας μπορεί να είναι εξουθενωτικός και να δυσκολέψει τους ανθρώπους να ζήσουν όπως θέλουν,¹ μόνο 1 στους 5 πιστεύει ότι κινδυνεύει προσωπικά τους επόμενους 12 μήνες.¹ Αυτό υπογραμμίζει μια σαφή αποσύνδεση – οι άνθρωποι κατανοούν τον πιθανό αντίκτυπο του έρπητα ζωστήρα, αλλά συχνά υποθέτουν ότι θα επηρεάσει «άλλους ανθρώπους».

Επειδή ο έρπητας ζωστήρας δεν συνδέεται με τον τρόπο ζωής ή τη συμπεριφορά – αλλά με έναν ιό που υπάρχει ήδη στο σώμα μετά την παιδική ανεμοβλογιά² – πολλοί ενήλικες υποτιμούν τον δικό τους κίνδυνο. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην Κύπρο, όπου πολλοί ενήλικες στα 60 τους ζουν μια δραστήρια, υγιή ζωή και μπορεί να μην συνειδητοποιούν ότι ο κίνδυνος εμφάνισης έρπητα ζωστήρα αυξάνεται με την ηλικία. Η Εβδομάδα Δράσης για τον Έρπητα Ζωστήρα στοχεύει να συμβάλει στη γεφύρωση αυτού του χάσματος μεταξύ της ευαισθητοποίησης και της προσωπικής συσχέτισης, ενθαρρύνοντας τους ενήλικες να προβληματιστούν σχετικά με ερωτήματα όπως:

• Θα μπορούσε ο ιός που βρίσκεται ήδη στο σώμα μου να επανενεργοποιηθεί;
• Θα μπορούσα να είμαι ο 1 στους 3 που εμφανίζει έρπητα ζωστήρα στη διάρκεια της ζωής του;
• Πώς θα διαταράξει ο έρπητας ζωστήρας την καθημερινή μου ρουτίνα, τις ευθύνες ή τα σχέδιά μου;
• Εάν ο πόνος Εάν ο νευρικός πόνος επέμενε, θα επηρέαζε την εργασία, την οικογενειακή ζωή ή την ανεξαρτησία μου;
• Εάν ο έρπητας ζωστήρας μπορεί να εμφανιστεί απροσδόκητα, πρέπει να το συζητήσω προληπτικά με έναν επαγγελματία υγείας;

Στην Κύπρο, στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών του Υπουργείου Υγείας, συστήνεται και καλύπτεται μέσω του ΓΕΣΥ ο εμβολιασμός κατά του έρπητα ζωστήρα για:⁷

– Ενήλικες ηλικίας 60 ετών και άνω⁷

– Ενήλικες ηλικίας 18+ που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν έρπητα ζωστήρα⁷

Ο αντίκτυπος του έρπητα ζωστήρα στην υγεία δεν πρέπει να υποτιμάται. Η Εβδομάδα Δράσης για τον Έρπητα Ζωστήρα χρησιμεύει ως έγκαιρη υπενθύμιση για τους ενήλικες να αναλογιστούν τον δικό τους κίνδυνο και να αναζητήσουν καθοδήγηση για το πώς μπορούν να βοηθήσουν στην προστασία τους – είτε μιλώντας με το γιατρό τους είτε επισκεπτόμενοι την ιστοσελίδα erpitaszostiras.cy.