Του Δρα Μιχάλη Ιερείδη, Γενικού Γραμματέα CYMEPA

Αυτή την εβδομάδα θα παραδώσουμε στους εκπαιδευτικούς τα σακίδια με τον εξοπλισμό που θα χρησιμοποιήσουν για να εκπαιδεύσουν μαθητές που συμμετέχουν στο έργο FBI – Forest Bureau of Investigation. Για κάποιους, αυτή ίσως να μοιάζει με μια ακόμη οργανωτική λεπτομέρεια ενός εκπαιδευτικού προγράμματος. Για εμάς στην CYMEPA, όμως, η στιγμή αυτή έχει βαθύτερη σημασία: σηματοδοτεί τη μετάβαση από τη θεωρία στην πράξη, από τον σχεδιασμό στη ζωντανή εμπειρία μάθησης.

Το έργο FBI γεννήθηκε από μια απλή αλλά ουσιαστική διαπίστωση: δεν μπορούμε να μιλάμε στα παιδιά για προστασία του περιβάλλοντος, αν δεν τους δώσουμε πρώτα την ευκαιρία να το γνωρίσουν. Όχι μέσα από διαφάνειες και εγχειρίδια, αλλά μέσα από την άμεση επαφή με το δάσος, την παρατήρηση, την ανακάλυψη και –κυρίως– την περιέργεια.

Με σακίδια στο δάσος!

Όταν σχεδιάσαμε την πρόταση της CYMEPA, στόχος μας δεν ήταν απλώς να δημιουργήσουμε ένα «ελκυστικό» πρόγραμμα. Θέλαμε κάτι ουσιαστικό, βιωματικό και εφαρμόσιμο, που να μπορεί να ενσωματωθεί πραγματικά στη σχολική καθημερινότητα. Το γεγονός ότι το έργο διακρίθηκε διεθνώς στο πλαίσιο του LEAF Programme, ανάμεσα σε δεκάδες προτάσεις, μας επιβεβαίωσε ότι η κατεύθυνση αυτή ήταν σωστή.

Τα σακίδια που παραδίδουμε δεν είναι απλώς «εκπαιδευτικό υλικό». Είναι εργαλεία ενδυνάμωσης. Με αυτά, οι μαθητές μετατρέπονται σε μικρούς ερευνητές: παρατηρούν ίχνη, μελετούν τη βιοποικιλότητα, κατανοούν πώς συνδέονται τα δάση ή τα λιβάδια με την τροφή μας, την υγεία και την ποιότητα ζωής μας. Μαθαίνουν να κάνουν ερωτήσεις και να αναζητούν απαντήσεις – δεξιότητες πολύτιμες, πολύ πέρα από το περιβαλλοντικό πεδίο.

Κλειδί οι δάσκαλοι

Ιδιαίτερη σημασία δίνουμε και στον ρόλο των εκπαιδευτικών. Το FBI σχεδιάστηκε ώστε να τους στηρίζει ουσιαστικά, προσφέροντας δομημένα εργαλεία, σαφείς οδηγίες και ευελιξία. Δεν ζητούμε από τους δασκάλους να «προσθέσουν βάρος» στο πρόγραμμά τους, αλλά να αποκτήσουν ένα μέσο που θα εμπλουτίσει τη διδασκαλία τους.

Σε μια εποχή όπου οι περιβαλλοντικές κρίσεις μοιάζουν συχνά αφηρημένες ή μακρινές, πιστεύω βαθιά ότι η απάντηση βρίσκεται στην εκπαίδευση που ξεκινά νωρίς και βασίζεται στη βιωματική γνώση. Αν τα παιδιά μάθουν να αγαπούν και να κατανοούν το φυσικό περιβάλλον, τότε το προστατεύουν όχι επειδή «πρέπει», αλλά επειδή το νιώθουν δικό τους. Και αυτός είναι ο πραγματικός στόχος του FBI.

Στη βάση οι νέοι

Ως οργανισμός, στην πλειονότητα των δράσεών μας εμπλέκουμε συστηματικά τους νέους μαθητές και μαθήτριες σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας γιατί είμαστε πεπεισμένοι ότι η περιβαλλοντική συνείδηση δεν «καλλιεργείται» με διακηρύξεις, αλλά μέσα από τη σωστή εκπαίδευση και βιωματική εμπλοκή από μικρή ηλικία. Η δέσμευση αυτή δεν είναι καινούργια· αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της φιλοσοφίας μας από την αρχή της λειτουργίας μας. Ένα τρανό παράδειγμα είναι το πρόγραμμα Adopt a Ship («Υιοθεσία Πλοίου»), σε συνεργασία με το Κυπριακό Ναυτιλιακό Επιμελητήριο, το οποίο συμπληρώνει φέτος περίπου 20 χρόνια επιτυχούς εφαρμογής και έχει φέρει δεκάδες μαθητές σε άμεση επαφή με θέματα ναυτιλίας, ασφάλειας στη θάλασσα και προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος, μέσα από συνεργασίες με πλοία και επαγγελματίες της θάλασσας. Επίσης τους ανοίγει ορίζοντες εργοδότησης στα γαλάζια επαγγέλματα.

Μόνο όταν επενδύσουμε στη γνώση και στα βιώματα των νέων θα δούμε τις βαθιές αλλαγές που όλοι οραματιζόμαστε για το περιβάλλον μας και την αειφόρο ανάπτυξη. Και αυτό είναι ό,τι επιδιώκουμε με κάθε μας πρωτοβουλία.