Σε προσωρινή συμφωνία για δύο νομοθετήματα που αφορούν τις εμπορικές δεσμεύσεις μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών κατέληξαν την Τετάρτη το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, στο πλαίσιο της κοινής δήλωσης ΕΕ-ΗΠΑ του Αυγούστου 2025.
Η συμφωνία ενισχύει αρκετά σημεία των προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με στόχο μεγαλύτερη σταθερότητα και προβλεψιμότητα στις διατλαντικές εμπορικές σχέσεις.
Λήξη του κανονισμού το 2029
Σύμφωνα με τη συμφωνία, ο βασικός κανονισμός που αφορά βιομηχανικά και αγροδιατροφικά προϊόντα θα λήξει στις 31 Δεκεμβρίου 2029. Πριν από την ημερομηνία αυτή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πραγματοποιήσει συνολική αξιολόγηση των επιπτώσεων της συμφωνίας στη βιομηχανία, τη γεωργία και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις της ΕΕ, καθώς και στις εμπορικές σχέσεις με τρίτες χώρες.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Με βάση τα αποτελέσματα της αξιολόγησης, η Επιτροπή θα μπορεί να προτείνει παράταση της ισχύος του κανονισμού.
Πιέσεις για χάλυβα και αλουμίνιο
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στους δασμούς των ΗΠΑ σε προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασε ανησυχία για την απόφαση των ΗΠΑ να προσθέσουν εκατοντάδες νέες κατηγορίες προϊόντων στους σχετικούς δασμούς, εκτιμώντας ότι αυτό εντείνει την αβεβαιότητα στο εμπόριο.
Η συμφωνία προβλέπει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορεί να αναστείλει τις δασμολογικές προτιμήσεις προς τις ΗΠΑ, εάν μέχρι το τέλος του 2026 οι αμερικανικοί δασμοί σε παράγωγα προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου παραμείνουν πάνω από το 15%.
Παράλληλα, η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει σχετική έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έως την 1η Δεκεμβρίου 2026.
Μηχανισμός προστασίας της ευρωπαϊκής αγοράς
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν επίσης στη δημιουργία μηχανισμού προστασίας σε περίπτωση που οι εμπορικές διευκολύνσεις προς τις ΗΠΑ οδηγήσουν σε αύξηση εισαγωγών που ενδέχεται να προκαλέσουν σοβαρή ζημιά στη βιομηχανία ή στον αγροτικό τομέα της ΕΕ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορεί να ξεκινά σχετικές έρευνες είτε με δική της πρωτοβουλία είτε έπειτα από αίτημα κρατών μελών ή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Παράταση αδασμολόγητων εισαγωγών αστακού
Η συμφωνία καλύπτει και τις εισαγωγές αστακού από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο συμφώνησαν στην παράταση για ακόμη πέντε χρόνια του καθεστώτος αδασμολόγητων εισαγωγών, έως τις 31 Ιουλίου 2030, με αναδρομική ισχύ από την 1η Αυγούστου 2025.
«Βήμα προς μεγαλύτερη προβλεψιμότητα»
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Bernd Lange, δήλωσε ότι η συμφωνία αποτελεί «σημαντικό βήμα προς μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στις διατλαντικές εμπορικές σχέσεις».
Όπως ανέφερε, το Κοινοβούλιο ενίσχυσε την αρχική πρόταση της Επιτροπής μέσω της εισαγωγής ρήτρας λήξης, ισχυρότερων μηχανισμών αναστολής και αυξημένου δημοκρατικού ελέγχου, υπογραμμίζοντας ότι μια σταθερή διατλαντική συνεργασία μπορεί να λειτουργήσει μόνο «με αξιοπιστία, αυτοσυγκράτηση και αμοιβαία εμπιστοσύνη».
Το πρόγραμμα «EP: Your Voice, Your Future» συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του προγράμματος επιχορηγήσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στον τομέα της επικοινωνίας. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν συμμετείχε στην προετοιμασία του και δεν φέρει καμία ευθύνη, ούτε και συνδέεται με κάποιο τρόπο με τις πληροφορίες ή τις απόψεις που διατυπώνονται στο πλαίσιο του προγράμματος, για το οποίο οι μόνοι υπεύθυνοι είναι οι συντάκτες, οι ερωτηθέντες, οι εκδότες ή οι φορείς αναμετάδοσης του προγράμματος, σύμφωνα με το ισχύον δίκαιο. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν φέρει επίσης καμία ευθύνη για τυχόν βλάβες, άμεσες ή έμμεσες, που ενδέχεται να προκύψουν από την υλοποίηση του προγράμματος.
