Έντονες αντιδράσεις προκαλεί η εφαρμογή της πρόνοιας για διαγραφή των συσσωρευμένων κιλοβατωρών από οικιακά φωτοβολταϊκά συστήματα στην Κύπρο, με πολίτες να βλέπουν την πλεονάζουσα ενέργεια που συγκέντρωναν για χρόνια να μηδενίζεται.
Σύμφωνα με όσα συζητήθηκαν στην εκπομπή Alpha Καλημέρα, η διαγραφή βασίζεται σε απόφαση του Υπουργείου Ενέργειας, η οποία προβλέπει εκκαθάριση του πλεονάσματος κάθε 36 μήνες για τα συστήματα net metering που εντάχθηκαν σε συγκεκριμένα σχέδια επιδότησης. Αυτό σημαίνει ότι όση ενέργεια δεν καταναλώθηκε εντός τριετίας διαγράφεται, χωρίς δυνατότητα μεταφοράς ή αποζημίωσης.
Η Εκπρόσωπος της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου Χριστίνα Παπαδοπούλου ξεκαθάρισε ότι εφαρμόζονται απλώς οι πρόνοιες των σχεδίων που καταρτίζει το αρμόδιο υπουργείο, σημειώνοντας πως η σχετική ρήτρα περιλαμβάνεται και στα συμβόλαια που υπέγραψαν οι καταναλωτές. Ωστόσο, όπως επισημάνθηκε, οι πολίτες δεν είχαν ουσιαστική εναλλακτική επιλογή εάν ήθελαν να εγκαταστήσουν νόμιμα φωτοβολταϊκό σύστημα.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
«Στο net metering η εκκαθάριση των πλεονασμάτων ηλεκτρικής ενέργειας, δηλαδή η διαγραφή τους χωρίς τη δυνατότητα για μελλοντική χρήση τους, γίνεται με βάση της πρόνοιας του σχεδίου για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ για ιδία κατανάλωση του Απριλίου του 2024 όπως έχει εκδοθεί από το Αρμόδιο Υπουργείο Ενέργειας προνοεί κάθε τριετία, δηλαδή κάθε 36 μήνες να γίνεται εκκαθάριση. Και πρώτη η εκκαθάριση για το 2026 θα γίνει εντός Φεβρουαρίου ή Μαρτίου ανάλογα από το πότε εκδίδεται ο λογαριασμός του καταναλωτή.Για το Net Billing η εκκαθάριση είναι κάθε χρόνο κάθε 12 μήνες, δηλαδή και αυτό γίνεται κάθε Οκτώβριο ή Νοέμβριο. Να θυμίσω τα προηγούμενα χρόνια γινόταν κάθε χρόνο αυτή η εκκαθάριση, αλλά ανάλογα με τα σχέδια που εκδίδει το Υπουργείο Ενέργειας η ΑΗΚ οφείλει να εφαρμόζει τις πρόνοιες του σχεδίου αυτού. Περιλαμβάνονται βέβαια και στο που καλείται ο καταναλωτή να υπογράψει.»
Κριτική ασκήθηκε και για τη φιλοσοφία του μέτρου, καθώς, όπως αναφέρθηκε, αντί να ενθαρρύνεται η εξοικονόμηση ενέργειας, το υφιστάμενο πλαίσιο ωθεί σε αυξημένη κατανάλωση, ώστε να μη χαθεί το αποθηκευμένο πλεόνασμα. Σύμφωνα με τον Χρίστο Τσίγκη, Σύμβουλο Επιχειρήσεων Τομέα ΑΠΕ θα μπορούσαν να υιοθετηθούν εναλλακτικές λύσεις, όπως η δυνατότητα πώλησης της πλεονάζουσας ενέργειας, η μεταφορά της σε άλλα υποστατικά του ίδιου καταναλωτή ή η αποζημίωση της σε χαμηλή τιμή, αντί της πλήρους διαγραφής.
Την ίδια στιγμή, επισημαίνεται κενό πολιτικής για νέα φωτοβολταϊκά συστήματα, καθώς σύμφωνα με καταγγελίες δεν υπάρχει σαφές νέο πλαίσιο από τις αρχές του 2026. Αυτό δημιουργεί αβεβαιότητα σε όσους έχουν ήδη εξασφαλίσει όρους σύνδεσης αλλά δεν μπορούν να προχωρήσουν σε σύμβαση προμήθειας.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται και το ζήτημα των περικοπών παραγωγής (curtailments), οι οποίες αυξάνονται λόγω της υψηλής διείσδυσης φωτοβολταϊκών και της περιορισμένης δυνατότητας αποθήκευσης ενέργειας στο ηλεκτρικό σύστημα της Κύπρου. Αν και βρίσκονται σε εξέλιξη έργα αποθήκευσης, εκτιμάται ότι θα χρειαστούν μήνες μέχρι να τεθούν σε λειτουργία.
Από την πλευρά της η Χαρά Koυσιάππα, Εκπρόσωπος Τύπου Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς ανέφερε ότι όσο αυξάνονται τα φωτοβολταϊκά συστήματα που είναι συνδεδεμένα στο σύστημα, είναι φυσικό, αφού η ζήτηση παραμένει περίπου στα ίδια επίπεδα να γίνονται περικοπές.
«Είμαστε ένα μικρό απομονωμένο κράτος. Δεν υπάρχει κάποιος άλλος τρόπος που στο παρόν να διαχειριστεί οποιαδήποτε επιπλέον ενέργεια με οποιανδήποτε τρόπο οπόταν και οι περικοπές θα αυξάνονται.»
Επιπλέον, η κ. Παπαδοπούλου ανέφερε ότι έχουν storage heater στα υποστατικά τους μπορούν, με μία απλή αίτηση να μεταφέρουν την περίσσια τους ενέργεια που έχουν πιστωμένη από το φωτοβολταϊκό τους σύστημα και να πάει έναντι της κατανάλωσης του storage heater τους.
Το Υπουργείο Ενέργειας αναμένεται να παρουσιάσει νέο σχέδιο που θα δίνει έμφαση στην αυτοκατανάλωση αντί στη συσσώρευση πλεονάσματος. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα, με τους καταναλωτές να ζητούν άμεσες λύσεις και πιο δίκαιη διαχείριση της παραγόμενης ενέργειας.
