Στο επίκεντρο εντατικών διαβουλεύσεων μεταξύ κυβέρνησης και κοινωνικών εταίρων βρίσκεται το νέο συνταξιοδοτικό πλαίσιο, με τις αλλαγές να στοχεύουν στην ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων με πολλά χρόνια εργασίας. Οι πολίτες μπορούν ήδη μέσω της πύλης Gov.cy να έχουν μια πρώτη εικόνα των μονάδων και της σύνταξής τους, ωστόσο το νέο τοπίο φέρνει ανακατατάξεις που θα ξεδιπλωθούν σταδιακά.
Ποιοι βλέπουν αυξήσεις έως και 50%
Η φιλοσοφία των αναλογιστών εστιάζει στην επιβράβευση της μακρόχρονης εργασίας σε συνδυασμό με τα χαμηλά εισοδήματα, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τα έτη πληρωμένων εισφορών όσο και τα επιδοτούμενα έτη (σπουδές, στρατιωτική θητεία).
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε, στόχος των αναλογιστών ήταν να πιστώσουν τα άτομα που εργάστηκαν πάρα πολλά χρόνια κατά τη διάρκεια της ζωής τους και να εστιάσουν σε αυτούς που είχαν χαμηλά εισοδήματα.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα εργαζομένου με 49 συνολικά έτη (42 πραγματικά και 7 πλασματικά), ο οποίος από τα 508 ευρώ της πλήρους βασικής σύνταξης θα δει αύξηση 50%, φτάνοντας στα 764 ευρώ.
Αντίστοιχα, στην ελάχιστη σύνταξη των 411 ευρώ με 37 συνολικά έτη, το ποσό αναμένεται να ανέλθει στα 655 ευρώ.
Σταδιακή καταβολή σε βάθος πενταετίας
Παρά τις προσδοκίες για άμεση ρευστότητα, οι αυξήσεις δεν θα φανούν αμέσως στους λογαριασμούς των δικαιούχων με την ψήφιση του νομοσχεδίου αλλά σε ένα βάθος πέντε χρόνων, καθώς προβλέπεται συγκεκριμένη κλιμακωτή φόρμουλα διανομής (40%, 60%, 70%, 80% και 100%).
Για παράδειγμα, σε μία αύξηση της τάξεως των 100 ευρώ, ο συνταξιούχος θα λάβει αρχικά τα 40 ευρώ τον πρώτο χρόνο (από τα τέλη Ιανουαρίου 2027 εφόσον ψηφιστεί), προσθέτοντας σταδιακά τα υπόλοιπα ποσά μέχρι την πλήρη απόδοση το 2031.
Το «μικρό τσεκ» και η φόρμουλα για το πέναλτι 12%
Σε ό,τι αφορά τη συμπληρωματική κοινωνική παροχή (το λεγόμενο «μικρό τσεκ»), το Υπουργείο Εργασίας προκρίνει το σενάριο όπου το ύψος της παροχής συνδέεται αντιστρόφως ανάλογα με το ύψος της σύνταξης και αναλογικά με τα χρόνια εργασίας δηλαδή όποιος παίρνει τα λιγότερα, να παίρνει τα περισσότερα ως ενίσχυση.
Παράλληλα, για την αναλογιστική μείωση (το γνωστό πέναλτι του 12% στην πρόωρη αφυπηρέτηση), προτείνεται μείωση στο 7,5%, η οποία ωστόσο θα εφαρμόζεται μόνο στο βασικό μέρος της σύνταξης και όχι στο σύνολό της, μια λύση που δεν φαίνεται να ικανοποιεί τις συντεχνίες.
Βιωσιμότητα του Ταμείου και εισφορές
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει η χρηματοδότηση του νέου σχεδίου και το κατά πόσο θα απαιτηθούν πρόσθετοι πόροι για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Ενώ οι κοινωνικοί εταίροι εκφράζουν προβληματισμό για το αν στο μέλλον θα προκύψει ανάγκη αύξησης των εισφορών, ο Υπουργός Εργασίας ξεκαθαρίζει πως «δεν θα υπάρξει οποιαδήποτε αύξηση», απορρίπτοντας ταυτόχρονα και τα σενάρια για μειώσεις στις συντάξεις κατά την πενταετή μεταβατική περίοδο.
