Γράφειο ο Ανδρέας Ιωσήφ
- Δημοσιογράφος
- Τέως Διευθυντής Γραφείου Τύπου Προέδρου της Δημοκρατίας
- Κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου στο Δίκαιο της Ε.Ε
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί την Κύπρο και άλλα 15 κράτη μέλη να μεταφέρουν πλήρως στο εθνικό τους δίκαιο την Οδηγία σχετικά με τις συμβάσεις πίστωσης για καταναλωτές, διαβάσαμε τις προηγούμενες μέρες στις ειδήσεις. Δεν είναι η πρώτη φορά που τα κράτη μέλη κινδυνεύουν να βρεθούν ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το λόγο ότι είτε δεν έχουν, είτε έχουν καθυστερήσει να εντάξουν στο εσωτερικό δίκαιο τους Οδηγία της Ένωσης για θέματα που λήφθηκαν αποφάσεις στις Βρυξέλλες και τα κράτη μέλη έχουν υποχρέωση να τις εντάξουν στο εσωτερικό τους δίκαιο και να τις εφαρμόσουν στην επικράτεια τους.
Ισχυρισμός από τα κράτη μέλη ότι πράξη της Ένωσης αντιβαίνει του εσωτερικού τους δικαίου δεν γίνεται αποδεκτός και απορρίπτεται ασυζητητί αφού το Ευρωπαϊκό δίκαιο υπερισχύει της όποιας εσωτερικής νομοθεσίας των κρατών. Οι Οδηγίες αποτελούν ιδιαίτερο γνώρισμα του δικαίου της Ένωσης. Μπορούν να έχουν ως αποδέκτη ένα κράτος μέλος, περισσότερα ή και όλα τα κράτη μέλη της Ένωσης. Η Οδηγία έχει δεσμευτικό χαρακτήρα για όλους τους αποδέκτες της. Εξίσου δεσμευτική προς το αποτέλεσμα είναι η προθεσμία μεταφοράς της στο εθνικό δίκαιο των αποδεκτών της. Η προθεσμία που παραχωρείται στα κράτη μέλη, αφορά το χρονικό διάστημα προκειμένου να τα διευκολύνει να προετοιμάσουν καλύτερα τη μεταφορά της Οδηγίας στο εσωτερικό τους δίκαιο. Η προθεσμία μεταφοράς μιας Οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών, συνήθως αποφασίζεται ενιαία για όλα τα κράτη μέλη. Μπορούν ωστόσο να υπάρξουν και εξαιρέσεις, οπότε συμφωνείται να παραχωρηθεί μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε κάποιο ή κάποια κράτη μέλη, όταν αναμένονται δυσκολίες στο εσωτερικό τους κατά τη μεταφορά της Οδηγίας.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Από τη στιγμή που η Οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη από αυτά αναμένεται και η συμμόρφωση προς τον επιδιωκόμενο από την Οδηγία σκοπό και μάλιστα εντός της προθεσμίας που ρητά προβλέπεται στο κείμενο της. Η υλοποίηση του δεσμευτικού αποτελέσματος μιας Οδηγίας δεν αφορά τη νομοθετική ή την εκτελεστική ή τη δικαστική εξουσία ενός κράτους, αλλά το κράτος μέλος ως σύνολο υποχρεούται να σέβεται το δίκαιο της Ένωσης.
Η νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπει ότι τα κράτη μέλη είναι υποχρεωμένα τόσο από το άρθρο 288 της Συνθήκης Λειτουργίας της Ε.Ε. όσο και από την εκάστοτε Οδηγία, να επιλέγουν εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας τον τύπο και τα μέσα τα οποία θα διασφαλίσουν με τον καλύτερο τρόπο την πρακτική αποτελεσματικότητας της Οδηγίας.
Το αποτέλεσμα μιας Οδηγίας δεν επιτυγχάνεται μόνο μέσω της κανονικής μεταφοράς της στην εσωτερική νομοθεσία. Χρειάζεται στη συνέχεια και η ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας αυτής, ιδίως εκ μέρους της εθνικής διοίκησης.
Επισημαίνεται ότι δεν επιτρέπεται ούτε έλεγχος της συνταγματικότητας των πράξεων μεταφοράς της Οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο κάθε χώρας, εάν ο έλεγχος αυτός πρόκειται να οδηγήσει εξ αντανακλάσεως σε αμφισβήτηση της ίδιας της Οδηγίας και του επιδιωκόμενου από αυτή αποτελέσματος. Η παράλειψη των κρατών μελών να συμμορφωθούν εμπρόθεσμα και κανονικά προς το δεσμευτικό περιεχόμενο των Οδηγιών, αποτελεί τη συνηθέστερη παράβαση του δικαίου της Ένωσης. Η μη μεταφορά της Οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο ενός κράτους μέλους προκαλεί ανομοιομορφία στην εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης και οι πολίτες της ή τα νομικά πρόσωπα δεν έχουν την ίδια μεταχείριση. Το βάρος της απόδειξης για τα γεγονότα που θεμελιώνουν την αντίθεση στο ενωσιακό δίκαιο, φέρει κατά κύριο λόγο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή , ενώ το κράτος μέλος προβάλλει και αποδεικνύει τους ισχυρισμούς του οι οποίοι έχουν ως στόχο την αμφισβήτηση της παράβασης.
Η προσφυγή δεν θεωρείται παραδεκτή αν δεν υπάρχουν τρία διαφορετικά στάδια που ξεκινούν με το έγγραφο όχλησης, το στάδιο της αιτιολογημένης γνώμης και τέλος καταλήγουν στο στάδιο της προσφυγής.
Η αιτιολογημένη γνώμη που στάλθηκε από την Επιτροπή στην προκειμένη περίπτωση δίδει νέα παράταση στην Κύπρο, δυο μήνες, προκειμένου να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα και να αποκατασταθεί η νομιμότητα. Διαφορετικά, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να παραπέμψει τις υποθέσεις στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να ζητήσει την επιβολή οικονομικών κυρώσεων. Συμμόρφωση του κράτους μέλους μετά την εκπνοή της προθεσμίας που όρισε η Επιτροπή δεν επηρεάζει την πορεία της προσφυγής της. Η Οδηγία διαφέρει από τον Κανονισμό όσον αφορά τη δεσμευτικότητα της. Ο Κανονισμός είναι στο σύνολο του περιεχομένου του δεσμευτικός, ενώ η Οδηγία δεσμεύει τα κράτη μέλη μόνο όσον αφορά το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα της.
