Πίσω από την παγκόσμια πρωτιά σε κατά κεφαλήν έσοδα, η εγχώρια βιομηχανία βιντεοπαιχνιδιών φέρεται βρίσκεται αντιμέτωπη με τη δομική έλλειψη χορηγιών και το κανονιστικό ορόσημο της Μονάδας Διευκόλυνσης Επιχειρήσεων (Business Facilitation Unit – BFU) που απειλεί τη βιωσιμότητα των διεθνών στούντιο.
Η ανάγνωση της πρώτης ολοκληρωμένης έκθεσης του Συνδέσμου Δημιουργών Βιντεοπαιχνιδιών Κύπρου (CYGMA) αποκαλύπτει σημαντικά οικονομικά στοιχεία.
Πρόκειται για μια βιομηχανία με με ετήσια έσοδα άνω των €3,2 δισ. και συνεισφορά 3,3% στο εθνικό ΑΑΕΠΕΠ, η οποία έχει καταστήσει το νησί παγκόσμιο ηγέτη στην κατά κεφαλήν παραγωγή και τρίτη δύναμη διεθνώς σε λήψεις mobile παιχνιδιών.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Ωστόσο, τα αναλυτικά στοιχεία της έκθεσης σκιαγραφούν ένα έντονο δομικό παράδοξο. Η Κύπρος έχει εξελιχθεί σε μαγνήτη κεφαλαίων και κέντρο παγκόσμιων εξαγορών για ώριμες, κερδοφόρες επιχειρήσεις, την ίδια ώρα που στερείται μηχανισμών υποστήριξης των νεοφυών ομάδων ενώ πλησιάζει με ταχύτητα σε ένα κρίσιμο κανονιστικό ορόσημο χωρίς το απαραίτητο εγχώριο ανθρώπινο δυναμικό.
Το αποτύπωμα
Η επενδυτική δραστηριότητα στον κλάδο των ψηφιακών παιχνιδιών αποτελεί ίσως την πιο ισχυρή απόδειξη της ωρίμανσης του οικοσυστήματος. Την εξαετία 2020–2025, η κυπριακή αγορά προσέλκυσε 21 συμφωνίες συγχωνεύσεων και εξαγορών ελέγχου άνω των $10 εκατομμυρίων, συνολικής αξίας €2,76 δισεκατομμυρίων.
Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει το 4,4% του παγκόσμιου όγκου τέτοιων συναλλαγών, κατατάσσοντας την Κύπρο ανάμεσα στους πιο ενεργούς διαύλους συναλλαγών διεθνώς. Στην κορυφή αυτών των κινήσεων δεσπόζει η ιστορική εξαγορά της Easybrain από τη Miniclip το 2025 έναντι €1,06 δισ., η αναδιοργάνωση της MY.GAMES το 2022 ύψους €568 εκατ., καθώς και η προγενέστερη εξαγορά της Easybrain από τον όμιλο Embracer το 2021 έναντι €566 εκατ.
Παράλληλα, τα κυπριακά στούντιο άντλησαν €137 εκατ. σε μετοχικά κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών (equity venture capital) μέσα από 72 γύρους χρηματοδότησης, προσελκύοντας κολοσσούς όπως η Tencent, η Krafton και η Korea Investment Partners, μαζί με δραστήριους εγχώριους επενδυτές όπως η GEM Capital.
Η πραγματική ανατροπή στο χρηματοδοτικό τοπίο καταγράφηκε το 2025, με την εκρηκτική άνοδο των μη μετοχικών πιστωτικών διευκολύνσεων για την προσέλκυση χρηστών (User Acquisition Financing).
Σε ένα μόνο έτος, πέντε κυπριακά στούντιο εξασφάλισαν δεσμευμένες γραμμές χρηματοδότησης ύψους €128,3 εκατ., με επικεφαλής τη Malpa Games στα €88,5 εκατ., ποσό που ισοδυναμεί σχεδόν με το σύνολο όλων των παραδοσιακών κεφαλαίων VC που αντλήθηκαν στην Κύπρο ολόκληρη την προηγούμενη εξαετία.
Η εξέλιξη αναδεικνύει ότι τα διαθέσιμα κεφάλαια κατευθύνονται σχεδόν αποκλειστικά σε τίτλους που έχουν ήδη αποδείξει την εμπορική τους αξία.
Ελκυστικό για κολοσσούς, ανεπαρκές για startups
Το κυπριακό οικονομικό μοντέλο έχει στηθεί με τρόπο που επιβραβεύει κυρίως όσους καταγράφουν ήδη κέρδη. Μέσω του καθεστώτος IP Box, το 80% των κερδών από πνευματική ιδιοκτησία και κώδικα παιχνιδιών μένει αφορολόγητο, ρίχνοντας τον πραγματικό εταιρικό φόρο στο 3%, παρά την άνοδο του βασικού συντελεστή στο 15%.
Αν σε αυτό προστεθεί η υπερέκπτωση 120% στις δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης (R&D super-deduction), καθώς και το «πακέτο» προσωπικών φοροαπαλλαγών για στελέχη από το εξωτερικό (όπως η 17ετής έκπτωση 50% στον φόρο εισοδήματος για μισθούς άνω των €55.000 και το καθεστώς Non-Dom), η Κύπρος αποτελεί ιδανική βάση για ήδη εδραιωμένα στούντιο.
Εκεί όμως που το νησί προσφέρει ένα από τα πιο ανταγωνιστικά φορολογικά καθεστώτα στην Ευρώπη για τις ώριμες επιχειρήσεις, υστερεί δραματικά στη στήριξη των νέων δημιουργών. Ενώ η Γερμανία χρηματοδοτεί τη βιομηχανία με €125 εκατ. ετησίως μέσω ειδικού κρατικού ταμείου, το Ηνωμένο Βασίλειο επιστρέφει το 34% του κόστους παραγωγής, η Τουρκία επιδοτεί μισθούς, διαφήμιση και ενοίκια στα τεχνολογικά της πάρκα και το Abu Dhabi χρηματοδοτεί απευθείας το οικοσύστημα, η Κύπρος δεν διαθέτει κανένα εξειδικευμένο κρατικό ταμείο για τη δημιουργία video games.
Στην πράξη, το φορολογικό πλαίσιο ανταμείβει την κερδοφορία, αλλά δεν βοηθά μια νέα ομάδα να φτάσει μέχρι εκεί. Τα γενικά προγράμματα του Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας (ΙδΕΚ), παρότι ανοιχτά στον κλάδο, απαιτούν συνήθως έτοιμα πρωτότυπα και συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών, αφήνοντας τις εγχώριες ομάδες ακάλυπτες στο πιο επικίνδυνο, αρχικό στάδιο του πειραματισμού. Η έναρξη του επιταχυντή Plug&Play εντός του 2026 αποτελεί ένα πρώτο βήμα, όμως χωρίς απευθείας κρατικές επιχορηγήσεις εκκίνησης (seed grants), οι περισσότερες νέες κυπριακές προσπάθειες δυσκολεύονται απλώς να επιβιώσουν μέχρι να δουν τα οφέλη του IP Box.
Το «αγκάθι» του 2027
Η μεγαλύτερη ωστόσο πρόκληση για τις περισσότερες από 400 εταιρείες του κλάδου δεν είναι οικονομική, αλλά κανονιστική. Βάσει των όρων της BFU, οι εταιρείες ξένων συμφερόντων που εγκαταστάθηκαν στο νησί οφείλουν εντός πενταετίας να καλύπτουν τουλάχιστον το 30% του προσωπικού τους με Κύπριους ή Ευρωπαίους πολίτες.
Για όσες εντάχθηκαν στο καθεστώς με την εκκίνησή του τον Ιανουάριο του 2022, η κλεψύδρα αδειάζει στις 2 Ιανουαρίου 2027. Αν στον έλεγχο δεν πιάσουν το ποσοστό, κινδυνεύουν με διοικητικές κυρώσεις και μπλοκάρισμα των νέων αδειών εργασίας για στελέχη εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εκεί ακριβώς ξεκινά το λειτουργικό αδιέξοδο. Παρότι η Κύπρος αριθμεί σχεδόν 58.000 φοιτητές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, τα κυπριακά πανεπιστήμια βγάζουν μόλις 290 έως 385 αποφοίτους τον χρόνο από ευρύτερους κλάδους πληροφορικής και πολυμέσων. Το ακόμη πιο αποκαλυπτικό στοιχείο είναι ότι οι απόφοιτοι από αμιγώς εξειδικευμένα προγράμματα ανάπτυξης βιντεοπαιχνιδιών μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού, δηλαδή μόλις τρεις έως έξι ετησίως.
Ακόμη όμως και αυτή η περιορισμένη δεξαμενή σπάνια καταλήγει στα κυπριακά στούντιο. Τα τοπικά game studios καταφέρνουν να απορροφήσουν μόλις 10 με 40 junior αποφοίτους τον χρόνο. Η συντριπτική πλειονότητα του διαθέσιμου τεχνολογικού ταλέντου απορροφάται από τον πανίσχυρο τομέα Fintech και Forex που απασχολούν 7.000 με 8.000 εργαζομένους προσφέροντας συχνά υψηλότερους πρώτους μισθούς, ή στρέφεται στην εξ αποστάσεως εργασία για εταιρείες του εξωτερικού και στη φυγή εκτός συνόρων.
Την ίδια στιγμή, οι πραγματικές ετήσιες ανάγκες των στούντιο υπολογίζονται σε 100 έως 300 θέσεις εργασίας, διαμορφώνοντας ένα δυσαναπλήρωτο χάσμα που απειλεί άμεσα την ομαλή λειτουργία των διεθνών εταιρειών στη χώρα.
Άμεση γεφύρωση
Η εικόνα που προκύπτει καταδεικνύει ότι η κυπριακή βιομηχανία gaming δεν μπορεί πλέον να στηρίζεται αποκλειστικά στη φορολογική της ελκυστικότητα και στην εισαγωγή ξένων στελεχών.
Το οικοσύστημα έχει αποδείξει την ικανότητά του να παράγει δισεκατομμύρια, να προσελκύει διεθνείς εκδότες και να πρωταγωνιστεί σε συμφωνίες παγκόσμιου βεληνεκούς.
Ωστόσο, χωρίς την άμεση εισαγωγή εξειδικευμένων κατευθύνσεων game development στα δημόσια και ιδιωτικά πανεπιστήμια, η οποία, σύμφωνα με τη CYGMA, θα μπορούσε να προσθέσει 45 έως 85 καταρτισμένους αποφοίτους ετησίως, και χωρίς μηχανισμούς απευθείας στήριξης των πρώιμων σταδίων, το ορόσημο του 2027 κινδυνεύει να μετατραπεί σε κανονιστικό τροχοπέδη για τον πιο δυναμικό τεχνολογικό κλάδο της χώρας.
