Η ευρωπαϊκή αγορά ναρκωτικών γίνεται ολοένα και πιο πολύπλοκη, με αυξημένη διαθεσιμότητα ουσιών, μεγαλύτερη ισχύ και διαφοροποίηση, καθώς και εντεινόμενη δραστηριότητα οργανωμένων εγκληματικών δικτύων, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Έκθεση για τα Ναρκωτικά 2026, η οποία παρουσιάστηκε την Τρίτη από τον Επίτροπο Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, Μάγκνους Μπρούνερ και τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ναρκωτικά (EUDA), με βάση στοιχεία από 29 χώρες (ΕΕ, Νορβηγία και Τουρκία).
Όπως αναφέρεται στην Έκθεση, η κάνναβη είναι το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο παράνομο ναρκωτικό στην Ευρώπη, με εθνικές έρευνες να δείχνουν ότι εκτιμάται πως το 8,7% των ενηλίκων στην Ευρώπη (25 εκατομμύρια άτομα ηλικίας 15 έως 64 ετών) έχουν κάνει χρήση της ουσίας τον τελευταίο χρόνο.
Επισημαίνεται ότι καθώς ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ τροποποιούν τη ρυθμιστική τους προσέγγιση απέναντι στην κάνναβη και καθώς οι αγορές κάνναβης και τα πρότυπα κατανάλωσης συνεχίζουν να εξελίσσονται, απαιτείται επαγρύπνηση για την κατανόηση πιθανών αλλαγών στις σχετικές βλάβες που προκαλούνται.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Σύμφωνα με την Έκθεση, η κοκαΐνη είναι το δεύτερο πιο συχνά χρησιμοποιούμενο παράνομο ναρκωτικό στην Ευρώπη, μετά την κάνναβη. Συνήθως διατίθεται με τη μορφή σκόνης κοκαΐνης (μορφή άλατος), ωστόσο μπορεί επίσης να είναι διαθέσιμη ως κρακ κοκαΐνη (μορφή ελεύθερης βάσης που μπορεί να καπνιστεί).
Αναφέρεται πως καθώς η διαθεσιμότητα της κοκαΐνης συνεχίζει να αυξάνεται, έχουν ενταθεί οι ανησυχίες ότι το κόστος της κοκαΐνης για την υγεία και την κοινωνία αυξάνεται σημαντικά.
Όπως σημειώνεται στην Έκθεση, έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε 26 κράτη μέλη της ΕΕ μεταξύ 2018 και 2024, δείχνουν ότι 1,4 εκατομμύρια νεαροί ενήλικες (ηλικίας 15 έως 34 ετών) έκαναν χρήση αμφεταμινών τον τελευταίο χρόνο (1,4% αυτής της ηλικιακής ομάδας).
Παράλληλα, σε 27 κράτη μέλη της ΕΕ μεταξύ 2015 και 2024 η Έκθεση αναφέρει ότι 2,4 εκατομμύρια νεαροί ενήλικες (15–34 ετών) έκαναν χρήση MDMA τον τελευταίο χρόνο (2,4% αυτής της ηλικιακής ομάδας), ενώ εκτιμάται ότι 2,1% (1,0 εκατομμύριο) των ατόμων ηλικίας 15–24 ετών έκαναν χρήση MDMA τον τελευταίο χρόνο.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η έκθεση καταγράφει τουλάχιστον 7.600 θανάτους από υπερβολική δόση το 2024, με τα οπιοειδή, συχνά σε συνδυασμό με άλλες ουσίες, να παραμένουν η κύρια αιτία θανατηφόρων περιστατικών. Η κοκαΐνη εμφανίζεται επίσης σε σημαντικό ποσοστό θανάτων, ενώ σε ορισμένα κράτη μέλη, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος, καταγράφεται ως ουσία που εμπλέκεται στην πλειονότητα των περιστατικών υπερδοσολογίας.
Σε ό,τι αφορά τις λοιμώξεις, τα νέα κρούσματα HIV που συνδέονται με ενέσιμη χρήση ναρκωτικών στην ΕΕ ανήλθαν σε 822 το 2024, παρουσιάζοντας μείωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ωστόσο, το ποσοστό παραμένει υψηλότερο από τους στόχους δημόσιας υγείας.
Ο Επίτροπος Μάγκνους Μπρούνερ, σε συνέντευξη Τύπου ανέφερε ότι η κοκαΐνη είναι σήμερα πιο διαθέσιμη από ποτέ στην Ευρώπη, ενώ ταυτόχρονα παρατηρείται μείωση της συνολικής ποσότητας που κατασχέθηκε κατά περισσότερο από 20% το 2024, παρά την αύξηση των κατασχέσεων σε περίπου 97.000 περιστατικά.
Ο ίδιος ανέφερε ότι η διακίνηση ναρκωτικών δεν αποτελεί πλέον μεμονωμένη εγκληματική δραστηριότητα, αλλά συνδέεται με ευρύτερα δίκτυα οργανωμένου εγκλήματος που εμπλέκονται σε ξέπλυμα χρήματος, διαφθορά, εμπορία ανθρώπων και βία. Όπως είπε, τα δίκτυα αυτά αξιοποιούν τεχνολογίες αιχμής, κρυπτογραφημένες επικοινωνίες και διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, ενώ παράλληλα εκμεταλλεύονται κοινωνικές ευαλωτότητες, όπως ο κοινωνικός αποκλεισμός και η ψυχολογική πίεση.
Ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του EUDA, Φραντς Πιτς, χαρακτήρισε την Έκθεση εργαλείο τεκμηριωμένης πολιτικής, το οποίο υποστηρίζει τη λήψη αποφάσεων από τα κράτη μέλη και τους αρμόδιους φορείς, με βάση επιστημονικά δεδομένα. Αντίστοιχα, η εκτελεστική διευθύντρια του EUDA, Λορέιν Νόλαν, σημείωσε ότι η ανάλυση βασίζεται σε περισσότερα από έξι εκατομμύρια δεδομένα που συλλέγονται από εθνικά δίκτυα και εξειδικευμένους φορείς σε όλη την Ευρώπη.
Σύμφωνα με την ίδια, πίσω από τα στατιστικά στοιχεία βρίσκονται χιλιάδες επαγγελματίες, από τομείς όπως η υγεία, η επιβολή του νόμου, η τοξικολογία και η έρευνα, οι οποίοι συμβάλλουν στη διαμόρφωση μιας κοινής εικόνας για την κατάσταση των ναρκωτικών στην Ευρώπη. Η Έκθεση αναφέρει ότι η αγορά ναρκωτικών εξελίσσεται ταχέως, με τις ουσίες να γίνονται ισχυρότερες και τα εγκληματικά δίκτυα πιο ευέλικτα και βίαια, ενώ η Ευρώπη διαδραματίζει πλέον σημαντικό ρόλο και στην παραγωγή συνθετικών ναρκωτικών.
Πηγή: ΚΥΠΕ
