Σε ένα πολυεπίπεδο αδιέξοδο, στρατιωτικό, διπλωματικό, πολιτικό και οικονομικό, έχει οδηγηθεί η κατάσταση γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ, εκτιμά ο διεθνολόγος Δημοσθένης Δημόπουλος, ο οποίος, μιλώντας στο ΚΥΠΕ, ανέφερε ότι, παρά τις αντικρουόμενες δηλώσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης περί ελέγχου των Στενών, στην πράξη το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει τη δυνατότητα να παρεμποδίζει τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Κληθείς να σχολιάσει τις τελευταίες εξελίξεις και ειδικότερα τις δηλώσεις τόσο των ΗΠΑ όσο και του Ιράν ότι ελέγχουν τα Στενά, ο κ. Δημόπουλος είπε ότι «αυτή τη στιγμή είμαστε σε ένα αδιέξοδο, το οποίο είναι τόσο στρατιωτικό όσο διπλωματικό, πολιτικό και οικονομικό. Είναι αδιέξοδο σε όλα τα επίπεδα».
Όπως ανέφερε, αυτό που είναι εμφανές είναι ότι τα ουσιαστικά εμπόδια στη διέλευση της διεθνούς ναυσιπλοΐας τίθενται από το Ιράν, το οποίο αξιοποιεί προς αυτή την κατεύθυνση τις στρατιωτικές του δυνατότητες.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Εάν οι ΗΠΑ είχαν στην πράξη τον έλεγχο των Στενών και μπορούσαν να διασφαλίσουν τον στόχο της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, ο αριθμός των πλοίων που θα διέρχονταν από αυτά θα ήταν πολύ μεγαλύτερος, πρόσθεσε.
«Δεν θα περνούσαν έξι ή εννέα πλοία, όπως πέρασαν από τα Στενά του Ορμούζ, αλλά θα περνούσαν κοντά στα 140, όπως περνούσαν ημερησίως πριν από τον πόλεμο», είπε.
Πρόσθεσε ότι το Ιράν είναι εκείνο που «ουσιαστικά εμποδίζει και παρακωλύει την παγκόσμια ναυσιπλοΐα και κρατά τα Στενά κλειστά», ενώ οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, μπορούν να παρεμποδίζουν τη διέλευση πλοίων ιρανικών συμφερόντων, χωρίς ωστόσο, κατά την εκτίμησή του, να έχουν καταφέρει να ανοίξουν τα Στενά και να επιβάλουν την ελεύθερη διέλευση.
Περιορισμένες οι στρατιωτικές επιλογές των ΗΠΑ
Αναφερόμενος στο πού μπορεί να οδηγηθεί η κατάσταση, ο κ. Δημόπουλος είπε ότι οι επιλογές που έχουν χρησιμοποιηθεί μέχρι στιγμής από τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ δεν φαίνεται να έχουν οδηγήσει στην επίτευξη των στόχων της Ουάσιγκτον.
Όπως εκτιμά, οι βομβαρδισμοί, οι επιχειρήσεις εναντίον Ιρανών αξιωματούχων και τα πλήγματα κατά στρατιωτικών, πολιτικών και οικονομικών εγκαταστάσεων στο εσωτερικό του Ιράν δεν έχουν αποφέρει το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.
Υποστήριξε ότι μια χερσαία επιχείρηση θα μπορούσε θεωρητικά να αυξήσει της πιθανότητες επίτευξης των αμερικανικών στρατιωτικών στόχων, ωστόσο και αυτές θα παρέμεναν ιδιαίτερα περιορισμένες.
«Αν πούμε ότι τώρα είχε 0% πιθανότητα να πετύχει με στρατιωτικά μέσα της στόχους του, μια τέτοια (χερσαία) επιχείρηση θα είχε ένα 5%-10% να πετύχει», ανέφερε, επισημαίνοντας παράλληλα ότι μια χερσαία επιχείρηση θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη και θα συνεπαγόταν πολύ μεγάλες απώλειες.
Το σημαντικότερο πρόβλημα για ένα τέτοιο ενδεχόμενο, συνέχισε, είναι η απροθυμία των χωρών της περιοχής να εμπλακούν. Σύμφωνα με τον κ. Δημόπουλο, ενδεχομένως μόνο το Ισραήλ θα ήταν πρόθυμο να συνδράμει της ΗΠΑ, ενώ ούτε οι Κούρδοι της Τουρκίας, ούτε οι χώρες του Κόλπου εμφανίζονται διατεθειμένοι να αναλάβουν το ρίσκο μιας χερσαίας επιχείρησης.
Φόβοι για πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές
Οι χώρες της περιοχής, είπε, φοβούνται ότι μια περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να προκαλέσει ιρανικά αντίποινα εναντίον κρίσιμων υποδομών, με ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες για τα κράτη του Κόλπου.
Αναφέρθηκε ειδικότερα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, υποδομές παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και εγκαταστάσεις αφαλάτωσης, οι οποίες είναι ζωτικής σημασίας για τις χώρες της περιοχής.
Για τον λόγο αυτό, σημείωσε, οι χώρες αυτές «δεν έχουν καμία διάθεση» να εμπλακούν σε μια χερσαία επιχείρηση κατά του Ιράν.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι το Ιράν έχει μέχρι στιγμής επιδείξει οικονομική αντοχή, ενώ σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο δεν εμφανίζεται στον βαθμό που θα αναμενόταν απομονωμένο ή πιεσμένο.
Παρότι, όπως είπε, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ προκαλεί σοβαρά προβλήματα στη διεθνή οικονομία και παρά τις επιθέσεις που έχει πραγματοποιήσει εναντίον γειτονικών κρατών, οι χώρες της περιοχής δεν έχουν στραφεί ουσιαστικά εναντίον της Τεχεράνης.
«Οπότε βλέπουμε ένα αδιέξοδο», σημείωσε.
Εσωτερική διαμάχη στο Ιράν
Ο κ. Δημόπουλος αναφέρθηκε και στην κατάσταση στο εσωτερικό του Ιράν, λέγοντας ότι καταγράφεται διχογνωμία ως προς τη συνέχιση του πολέμου και τις προϋποθέσεις μιας ενδεχόμενης συμφωνίας με τις ΗΠΑ.
Όπως είπε, υπάρχει μια πλευρά που επιθυμεί τον τερματισμό του πολέμου και εμφανίζεται θετική στην επίτευξη συμφωνίας με τους Αμερικανούς. Από την άλλη, υπάρχει η πιο σκληρή πτέρυγα, η οποία θεωρεί ότι το Ιράν πρέπει «να κερδίσει πάση θυσία με τα δικά του μέτρα» και να εξαναγκάσει τις ΗΠΑ να αποχωρήσουν από την περιοχή.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, οι σκληροπυρηνικές δυνάμεις φαίνεται αυτή τη στιγμή να ενισχύονται στην εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση στο Ιράν.
Το «ισχυρότερο όπλο» του Ιράν και η επόμενη ημέρα στα Στενά
Ο κ. Δημόπουλος χαρακτήρισε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ως το ισχυρότερο γεωπολιτικό όπλο που διαθέτει σήμερα το Ιράν, σημειώνοντας ωστόσο ότι η αποτελεσματικότητά του ενδέχεται να μειωθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια.
Κατά την άποψή του, από τη στιγμή που η Τεχεράνη επέλεξε να χρησιμοποιήσει αυτό το όπλο, οι υπόλοιπες χώρες έχουν πλέον ισχυρό κίνητρο να αναζητήσουν τρόπους ώστε να περιορίσουν την εξάρτησή τους από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό.
Εκτίμησε ότι σε βάθος δύο ή τριών ετών μπορεί να προωθηθούν εναλλακτικοί αγωγοί, να ενισχυθούν τα μέτρα ασφαλείας για τα πλοία και να αναπτυχθούν άλλες επιλογές μεταφοράς ενεργειακών πόρων.
Ως αποτέλεσμα, ανέφερε, τα Στενά του Ορμούζ ενδέχεται στο μέλλον να μην έχουν την ίδια γεωπολιτική βαρύτητα που διαθέτουν σήμερα.
Οι αρχικές εκτιμήσεις των ΗΠΑ
Ο κ. Δημόπουλος εκτίμησε ακόμη ότι η αμερικανική πλευρά ενδεχομένως να είχε βασιστεί σε υπερβολικά αισιόδοξες εκτιμήσεις για τις εξελίξεις στο εσωτερικό του Ιράν και την πιθανότητα ταχείας αλλαγής του πολιτικού σκηνικού.
Αναφέρθηκε σε σενάρια που προέβλεπαν συμμετοχή των Κούρδων, εσωτερική εξέγερση και κινητοποιήσεις κατά του ιρανικού καθεστώτος, τα οποία, όπως είπε, δεν επιβεβαιώθηκαν.
Οι ΗΠΑ, σημείωσε, βρίσκονται τώρα αντιμέτωπες και με τις εσωτερικές οικονομικές και πολιτικές συνέπειες της σύγκρουσης. Επικαλέστηκε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία σημαντικό ποσοστό της αμερικανικής κοινής γνώμης τάσσεται υπέρ του άμεσου τερματισμού του πολέμου, ενώ έκανε λόγο και για ρήγμα στο κίνημα MAGA ως προς τη συνέχιση της αμερικανικής εμπλοκής.
Τέλος, ο κ. Δημόπουλος αναφέρθηκε σε δημοσιεύματα για προβλήματα που αντιμετωπίζει το προσωπικό του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού και των Πεζοναυτών που υπηρετεί στο αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, έπειτα από παρατεταμένη παραμονή εν πλω.
Όπως είπε, τα δημοσιεύματα κάνουν λόγο για έντονη κόπωση του προσωπικού και σοβαρές δυσκολίες στις συνθήκες διαβίωσης, γεγονός που, κατά την εκτίμησή του, αποτελεί ακόμη μία ένδειξη της πίεσης που προκαλεί η παρατεταμένη στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ στην περιοχή.
Πηγή: ΚΥΠΕ
