Ο «πόλεμος» του ντίζελ: Τα ευρωπαϊκά αποθέματα και ο Τραμπ χωρίς απόθεμα… υπομονής
Ο πόλεμος με το Ιράν και οι διαταραχές στις εξαγωγές έχουν περιορίσει τη διαθεσιμότητα
ALPHANEWSLIVE
Η συμφωνία της G7 για συντονισμένη αποδέσμευση έως 100 εκατ. βαρελιών πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων φέρνει νέα δεδομένα στην αγορά του ντίζελ, καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες προχωρούν στη χρήση μέρους των στρατηγικών τους αποθεμάτων.
Η εξέλιξη ακολουθεί τις πιέσεις που άσκησαν τις προηγούμενες ημέρες οι Ηνωμένες Πολιτείες προς ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, με τον Ντόναλντ Τραμπ να χαιρετίζει δημόσια τη συμφωνία.
Η διεθνής εικόνα παραμένει επιβαρυμένη. Ο πόλεμος με το Ιράν, οι διαταραχές στις ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ, οι περιορισμοί στις ρωσικές εξαγωγές και οι απώλειες διυλιστικής παραγωγής έχουν περιορίσει τη διαθεσιμότητα ντίζελ.
Στις ΗΠΑ, το ζήτημα έχει αποκτήσει και πολιτική διάσταση ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να συγκρατήσει το κόστος των καυσίμων για τους καταναλωτές.
Πώς φτάσαμε στη νέα παρέμβαση
Η σημερινή συζήτηση έχει τις ρίζες της στην προηγούμενη μεγάλη κινητοποίηση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας.
Τον Μάρτιο, τα κράτη-μέλη του IEA αποφάσισαν να διαθέσουν συνολικά 400 εκατ. βαρέλια από τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης, μετά τις σοβαρές αναταράξεις που προκάλεσε η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με το Reuters, το αμερικανικό αίτημα έφτανε τα 120 εκατ. βαρέλια μέσα σε έξι μήνες, ποσότητα που ξεπερνά το 40% των ευρωπαϊκών αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης της συγκεκριμένης κατηγορίας.
Η Γαλλία διαθέτει περίπου 8,2 εκατ. τόνους και η Γερμανία 5,6 εκατ. τόνους, με τις δύο χώρες να συγκεντρώνουν μαζί σχεδόν το 35% του ευρωπαϊκού συνόλου.
Από αυτά, περίπου 43,5 εκατ. τόνοι αφορούσαν αργό πετρέλαιο, 39 εκατ. τόνοι ντίζελ και συναφή πετρελαϊκά προϊόντα και 10,4 εκατ. τόνοι βενζίνη.
Οι διαθέσιμες εφεδρείες δεν είναι, ωστόσο, ίδιες παντού. Η Φινλανδία διέθετε κάλυψη για 178 ημέρες καθαρών εισαγωγών, η Ελλάδα για 112, το Βέλγιο για 108, η Σουηδία για 107 και η Ισπανία για 104.
Τι προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία
Οι ποσότητες αυτές δεν προορίζονται για καθημερινή παρέμβαση στις τιμές, αλλά ως δικλίδα ασφαλείας σε περίπτωση σοβαρής διαταραχής του εφοδιασμού.
Η ΕΕ εξακολουθεί συνολικά να καλύπτει τα ελάχιστα επίπεδα που προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο, αν και τα περιθώρια διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών.
Η συμφωνία της G7
Πριν από τη συνεδρίαση της Παρασκευής, Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία, Ιταλία και Ιρλανδία, μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είχαν επιδιώξει κοινή στάση απέναντι στην αμερικανική πίεση.
Πριν από την τελική απόφαση, η Γαλλία είχε προτείνει περίπου 50 εκατ. βαρέλια ντίζελ από ευρωπαϊκές εφεδρείες και αντίστοιχη ποσότητα αργού πετρελαίου από χώρες του IEA. Η συμφωνία καθόρισε το συνολικό μέγεθος της παρέμβασης, χωρίς να υιοθετεί κατ’ ανάγκην αυτούσια τη γαλλική πρόταση.
Η αντίδραση Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ σχολίασε την εξέλιξη μέσω Truth Social, αναφέροντας ότι η Ευρώπη συμφώνησε να διαθέσει μεγάλη ποσότητα ντίζελ.
Ένα τέτοιο μέτρο θα είχε σημαντικό αντίκτυπο για την Ευρώπη, η οποία έχει αυξήσει την εξάρτησή της από αμερικανικές προμήθειες μετά τη μεγάλη μείωση των ρωσικών ροών.
Τι μπορεί να αλλάξει στην πράξη
Η διοχέτευση επιπλέον ποσοτήτων ντίζελ μπορεί να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση και να περιορίσει τις πιέσεις στις τιμές.
Υπάρχουν, όμως, παράγοντες που δεν μπορούν να μεταβληθούν άμεσα. Η παραγωγή των διυλιστηρίων δεν αυξάνεται από τη μια μέρα στην άλλη, ενώ οι διαταραγμένες εμπορικές ροές από τη Μέση Ανατολή και τη Ρωσία εξακολουθούν να επηρεάζουν την προσφορά.
Ο επικεφαλής του IEA, Φατίχ Μπιρόλ, είχε επισημάνει ότι μέρος των ποσοτήτων από την προηγούμενη συντονισμένη παρέμβαση δεν είχε ακόμη φτάσει στην αγορά, γεγονός που δείχνει ότι η επίδραση τέτοιων κινήσεων δεν είναι απαραίτητα άμεση.
Αναλυτές έχουν επισημάνει επίσης ότι μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα και στην ίδια την αμερικανική αγορά, εάν τα διυλιστήρια έχαναν σημαντικό μέρος των εξαγωγικών τους αγορών.
Το δίλημμα για την Ευρώπη
Η συμφωνία της G7 δίνει μια άμεση απάντηση στις πιέσεις της αγοράς, χωρίς όμως να διαλύει την αβεβαιότητα για τη διάρκεια της κρίσης.
Η χρήση μεγαλύτερου μέρους των εφεδρειών αυξάνει τις ποσότητες που μπορούν να φτάσουν τώρα στους αγοραστές, αλλά μειώνει το περιθώριο ασφαλείας σε περίπτωση που οι διαταραχές διαρκέσουν περισσότερο.
Η διατήρηση περισσότερων ποσοτήτων προσφέρει μεγαλύτερη προστασία για τους επόμενους μήνες, περιορίζοντας όμως τη δυνατότητα άμεσης παρέμβασης.
Μέχρι τότε, η Ευρώπη θα συνεχίσει να μετρά τις εφεδρείες της και η Ουάσινγκτον τα… αποθέματα της υπομονής της.
