Ιδιαίτερα πλούσιο σε δηλώσεις και προθέσεις είναι -μέχρι στιγμής τουλάχιστον- το ταξίδι του Ντόναλντ Τραμπ στην Τουρκία για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, θα είναι όμως και παραγωγικό για την Τουρκία;
Ο χρόνος θα δείξει αν η πρόθεση του Αμερικανού προέδρου να αποδεσμεύσει τα F-35 για την Τουρκία θα γίνει και πράξη – μεσολαβεί εξάλλου το Κογκρέσο που έχει αποφασιστικό λόγο για την άρση των κυρώσεων κατά της Άγκυρας.
Αν υπάρχει, όμως, κάτι που ήταν άμεσα ορατό ήταν το εξαιρετικά θερμό κλίμα ανάμεσα στον Αμερικανό και τον Τούρκο πρόεδρο και οικοδεσπότη της Συνόδου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Ο Τραμπ έφτασε στην Άγκυρα με το «ενδιάμεσο» προεδρικό αεροσκάφος που είναι δώρο του Κατάρ μέχρι να ολοκληρωθεί η νέα γενιά των Air Force One.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Τραμπ σε Ερντογάν για F-35: Θα το εξετάσουμε, η Τουρκία είναι πιστή στις ΗΠΑ
ABD'nin başkanlık uçağı Air Force One, Ankara'ya iniş yaptı. pic.twitter.com/8xDjqyPUpP
— Haber Report (@HaberReport) July 7, 2026
🚨 JUST IN: President Trump has just STEPPED OFF Air Force One in Turkey, greeted by a MASSIVE welcome party
— Eric Daugherty (@EricLDaugh) July 7, 2026
47 was immediately welcomed by President Erdogan off the steps 🇺🇸🇹🇷
Trump is in his element! pic.twitter.com/TGjiKijo4C
Εκεί τον υποδέχτηκε ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και η σύζυγός του, Εμινέ. Ο Τούρκος ηγέτης έπιασε αμέσως αγκαζέ τον Τραμπ, αν και οι δύο δεν φαίνονταν να περπατούν πολύ καλά.
«Merhaba asker» (γειά σου, στρατιώτη) είπε μάλιστα ο Αμερικανός πόρεδρος, απευθυνόμενος στο άγημα που τον υποδέχτηκε στο αεροδρόμιο της Άγκυρας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Το Κυπριακό στη Σύνοδο της Άγκυρας; Η πρώτη ανάγνωση της ατζέντας του ΝΑΤΟ και ποια τα «καυτά θέματα»
Trump in Turkish:
— Clash Report (@clashreport) July 7, 2026
Merhaba asker! pic.twitter.com/mPHHsCRoPT
Οι δύο ηγέτες δεν έκαναν οι δηλώσεις, αφήνοντας προφανώς τα σπουδαία για αργότερα.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump görüşmesinden kareler.#NATOsummit https://t.co/4CxpGguegS pic.twitter.com/Mr2xiEjQiH
— TRT HABER (@trthaber) July 7, 2026
Αν αυτό σημαίνει κάτι, χέρι-χέρι περπάτησαν ο Ερντογάν και με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε.
Στις δηλώσεις του στο Προεδρικό Μέγαρο πλέον, ο Αμερικανός πρόεδρος άνοιξε τα χαρτιά του για τα F-35 και την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα.
«Αυτή είναι μια απόφαση που θα πάρουμε εμείς. Έχουμε πολύ καλές σχέσεις. Όλοι λένε: “Γιατί να μην το κάνουμε αυτό;” Η Τουρκία είναι πιο πιστή από τις περισσότερες χώρες. Είναι κάτι που εξετάζουμε. Το F-35 είναι το καλύτερο αεροσκάφος στον κόσμο, και θα το λάβουμε υπόψη», είπε.
Για τις κυρώσεις CAATSA είπε: «Θα άρουμε τις κυρώσεις, εντάξει; Δεν θέλω να χάνω χρόνο απαντώντας σε αυτό. Θα άρουμε αυτές τις κυρώσεις. Ήρθε η ώρα. Δεν θέλουμε να επιβάλλουμε κυρώσεις στους φίλους μας. Δεν θέλω να πνίξω τον φίλο μου με κυρώσεις».
Σε άλλο σημείο, ο Τραμπ, περνώντας από το ένα θέμα στο άλλο, είπε: «Όπως έχει αναφερθεί ευρέως στον Τύπο, είμαστε πολύ στενοί φίλοι (με τον Ερντογάν). Είναι υπέροχο να με καλωσορίζει το κτίριο όπου αναγράφεται το όνομά μου μόλις προσγειωθώ στο αεροδρόμιο. Το αεροδρόμιο είναι πανέμορφο, όλοι οι δρόμοι είναι καινούργιοι. Έχουμε καλές σχέσεις από την αρχή. Είναι μια πολύ ιδιαίτερη σχέση μεταξύ μας. Η Τουρκία έχει έναν πολύ ισχυρό ηγέτη. Διαθέτει ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις. Είναι μια πολύ ισχυρή χώρα. Χάρη σε αυτή τη σχέση, όλα πάνε καλά. Τρέφω μεγάλο σεβασμό για τον Πρόεδρο. Πιθανότατα θα συζητήσουμε και για το Ιράν. Έχουμε καταστρέψει σε μεγάλο βαθμό τον στρατό του. Δεν θα αποκτήσουν πυρηνικά όπλα. Είναι μεγάλη τιμή για μένα να βρίσκομαι ανάμεσά σας. Είχαμε μια πολύ καλή συνάντηση. Απολαύσαμε ένα ωραίο δείπνο και εργαστήκαμε πολύ».
Εξάλλου το είπε καθαρά ο Αμερικανός ηγέτης: είναι στην Άγκυρα μόνο και μόνο γιατί είναι «σπουδαίοι φίλοι». Το φιλοσόφησε και λίγο: «Ποτέ δεν ξέρεις γιατί μια σχέση είναι ξεχωριστή· κάποιοι άνθρωποι πρέπει να βρίσκονται στη ζωή σου και άλλοι όχι. Είτε συνεργάζεσαι με πολύ σκληρούς τύπους είτε δεν μπορείς να τα βγάλεις πέρα με αδύναμους ανθρώπους. Είχαμε εκείνο το περιστατικό με τον πάστορα, ο οποίος καταδικάστηκε σε μακροχρόνια φυλάκιση. Τηλεφώνησα στον Πρόεδρο και τον απελευθέρωσε αμέσως. Η χριστιανική κοινότητα δεν θα τον ξεχάσει. Τότε κατάλαβα πόσο καλή ήταν η χημεία μεταξύ μας. Υπάρχουν επίσης εκείνοι με τους οποίους δεν έχω καλή χημεία, και τα βγάζουμε πέρα μαζί τους με κάποιον τρόπο».
Καλά λόγια είχε να πει και για την επικεφαλής της ιταλικής κυβέρνησης Τζόρτζια Μελόνι – οι σχέσεις τους δεν είναι και στο καλύτερο σημείο τους το τελευταίο διάστημα.
«Είναι καλός άνθρωπος, πραγματικά», απάντησε ο Αμερικανός πρόεδρος σε μία ερώτηση που του έθεσε δημοσιογράφος. Πρόσθεσε ότι «την αγαπώ πολύ, όμως πιστεύω πως έκανε ένα λάθος, απλά δεν ήταν εκεί για εμάς και αυτό δεν μου άρεσε», αναφερόμενος στην άρνηση της Μελόνι να συνδράμει την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν.
Ο Ερντογάν εξήγησε, από την πλευρά του, ότι «το F-35 δεν αποτελεί νέο ζήτημα για εμάς· το έχουμε συζητήσει με τις ΗΠΑ στο παρελθόν και μας δόθηκε η υπόσχεση για 5 αεροσκάφη. Ο κ. Τραμπ μας έδωσε επίσης τον λόγο του, και γνωρίζω ότι στις συζητήσεις αυτής της συνόδου κορυφής εξετάζουμε θετικά την υπόσχεση που λάβαμε από αυτούς σχετικά με το F-35. Ο κ. Τραμπ τηρεί πάντα τον λόγο του σε αυτό το θέμα. Πιστεύω ότι θα προκύψει μια θετική απόφαση σχετικά με το F-35».
Τι ζητούσε η Τουρκία
Η Άγκυρα είχε μια αρκετά μεγάλη λίστα με όσα ήθελε να εξασφαλίσει από τη Σύνοδο Κορυφής, σε μια προσπάθεια να κεφαλαιοποιήσει τη συγκυρία και με στόχο την πλήρη εξομάλυνση των αμερικανοτουρκικών σχέσεων όπως και να διασφαλίσει την άνευ όρων συμμετοχή της στο μεγάλο εγχείρημα της Ευρωπαϊκής Άμυνας.
Κορυφαίο ίσως αίτημα προς τις ΗΠΑ ήταν η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, με τον Τραμπ να στέλνει το μήνυμα ότι θέλει να βρεθεί τρόπος για να αρθούν οι κυρώσεις κατά της Άγκυρας βάσει της νομοθεσίας CAATSA και λόγω της αγοράς και κατοχής του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400. Ωστόσο η αμερικανική νομοθεσία και το Κογκρέσο αποτελούν εμπόδια που δεν μπορούν να παρακαμφθούν, οπότε η δήλωση Τραμπ έχει επικοινωνιακό μάλλον αντίκρυσμα παρά πρακτικό.
Παράλληλα, η Τουρκία ήθελε να εξασφαλίσει ότι θα γίνει πράξη η πρόθεση της Γαλλίας να απελευθερώσει την πώληση των γαλλοϊταλικής κατασκευής πυραύλων SAMP/T. Εάν επιβεβαιωθεί η πώληση του συστήματος στην Τουρκία, τότε πιθανότατα θα εκλείψει η ανάγκη διατήρησης των S-400, άρα αμέσως θα ανοίξει ο δρόμος για την επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35.
EU’s von der Leyen at NATO Summit in Ankara:
— Clash Report (@clashreport) July 7, 2026
Türkiye is one of the largest armed forces within NATO, of very big importance, and has always played an important role in the alliance.
But also, of course, in our relationship with the European Union.
And as I said, if you only… pic.twitter.com/rZiuqOSJTY
Για την Τουρκία, το άλλο μεγάλο στοίχημα είναι να ανοίξει το παράθυρο για τη θεσμική, αλλά χωρίς όρους και περιορισμούς, συμμετοχή της στο εγχείρημα της Ευρωπαϊκής Άμυνας και του επανεξοπλισμού της Ευρώπης (πρόγραμμα SAFE). Η Άγκυρα ελπίζει ότι έτσι θα διαμορφωθεί το πλαίσιο για μια ειδική σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Τουρκία να λειτουργεί ως πάροχος ασφάλειας και αμυντικού εξοπλισμού.
Πηγή: Protothema.gr
