Ειδικοί σε θέματα ενέργειας με γνώση της εθνικής στρατηγικής της Κύπρου για το υδρογόνο, η οποία εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 25 Ιουνίου 2025, έμειναν έκπληκτοι ακούγοντας τον Υπουργό Ενέργειας Γιώργο Παπαναστασίου, να λέει από το βήμα του συνεδρίου «Υδρογόνο για ένα Καθαρό Μέλλον» (14/11), πως η κυβέρνηση θα στηρίξει ενεργά ιδιωτικές πρωτοβουλίες και πιλοτικά έργα.
Σύμφωνα με τον κύριο Παπαναστασίου, η εθνική στρατηγική 2025-2030 επικεντρώνεται στη σταδιακή εισαγωγή του υδρογόνου στις βαριές μεταφορές ως τη βέλτιστη και πιο αποδοτική επιλογή για την ενσωμάτωσή του στο ενεργειακό μείγμα της χώρας. Τη χαρακτήρισε δε, ως μια ρεαλιστική και εφικτή προσέγγιση, προσαρμοσμένη στις συνθήκες και ανάγκες του τόπου.
Ωστόσο, αντιλαμβάνεται κανείς ότι οι αναφορές του Υπουργού Ενέργειας μάλλον δεν αντικατοπτρίζουν το περιεχόμενο της Εθνικής Στρατηγικής για το υδρογόνο. Η αόριστη τοποθέτηση περί παροχής ενεργούς στήριξης σε πρωτοβουλίες και πιλοτικά έργα προκαλεί μάλιστα ανησυχία, καθώς δεν υπάρχει σε ισχύ κανένα σχέδιο ή κίνητρο από την κυβέρνηση, προς δυνητικούς επενδυτές στον τομέα.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Αντίθετα, το Υπουργείο Ενέργειας φαίνεται ότι αναμένει από τους ιδιώτες να υλοποιήσουν τον κρατικό σχεδιασμό, φέρνοντας οι ίδιοι στην Κύπρο ένα μικρό αριθμό οχημάτων με καύσιμο το υδρογόνο, σε βάθος πενταετίας. Ενδεικτική είναι η σχετική πρόνοια στην εθνική στρατηγική για το υδρογόνο: «Αναμένεται μέχρι το 2030 η εισαγωγή ενός μικρού αριθμού οχημάτων με κυψέλες καυσίμου υδρογόνου ή και οχημάτων που χρησιμοποιούν υδρογόνο σε κινητήρα εσωτερικής καύσης, κυρίως μέσω ιδιωτικών πρωτοβουλιών, που πιθανόν να αναπτύξουν και τις απαραίτητες υποδομές εναλλακτικών καυσίμων.»
Ποιος είναι αυτός ο μικρός οχημάτων; Σύμφωνα με το σενάριο πρόσθετων μέτρων του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα, «προβλέπεται ότι το 2030 η κατανάλωση ανανεώσιμου υδρογόνου στον τομέα των οδικών μεταφορών θα ανέρχεται σε περίπου 83 τόνους. Η ποσότητα αυτή προορίζεται για τον ετήσιο εφοδιασμό 10 λεωφορείων και 48 φορτηγών».
Και εύλογα, γεννάται το ερώτημα τι θα πράξει η Κύπρος για όλα τα άλλα είδη οχημάτων; Πιθανότατα, ότι πράττει συνήθως σε ζητήματα ευρωπαϊκής συμμόρφωσης: να ζητήσει παρέκκλιση. ΜΕ ποιο τρόπο; Περιλαμβάνεται στην εθνική στρατηγική πως διατηρούμε το δικαίωμα παρέκκλισης από την εφαρμογή του κανονισμού 2023/1804 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, σχετικά με τις υποδομές ανεφοδιασμού με υδρογόνο.
Πάντως, αξίζει να σημειωθεί πως ο Υπουργός Ενέργειας, δεν έκανε καμία αναφορά στο ζήτημα της παρέκκλισης, ούτε πως ο σχεδιασμός αφορά 48 φορτηγά και 10 λεωφορεία ως το 2030. Παρά μόνο διαβεβαίωσε τους σύνεδρους πως «η συνεργασία μεταξύ ιδιωτικών επενδύσεων και στοχευμένης κυβερνητικής πολιτικής μπορεί να δημιουργήσει ένα δυναμικό και βιώσιμο οικοσύστημα υδρογόνου». Χωρίς βεβαίως να εξηγήσει με ποιο τρόπο θα καταστεί εφικτό κάτι τέτοιο, χωρίς στήριξη, χωρίς διαθέσιμο νερό, χωρίς διαθέσιμες υποδομές.
Το μόνο για το οποίο έδωσε σαφή ενημέρωση είναι πως για τα επιβατικά οχήματα, ως πιο κατάλληλη και αποδοτική επιλογή κρίθηκε η ηλεκτροκίνηση, λαμβάνοντας υπόψη το υψηλό δυναμικό ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Κύπρο. Αυτό που δεν διευκρίνισε όμως, είναι με ποιο τρόπο θα αξιοποιηθούν οι ΑΠΕ για την ηλεκτροκίνηση αφού εδώ και τρία χρόνια διατυπώνονται εξαγγελίες για συστήματα αποθήκευσης, την ώρα που οι περικοπές των παραγόμενων μεγαβατώρων σπάνε το ένα ρεκόρ μετά το άλλο.
Φαίνεται λοιπόν πως στη λίστα με τα σοβαρά προβλήματα σε βασικούς ενεργειακούς τομείς που παραμένουν ανεπίλυτα, προστίθεται πλέον και η μετάβαση στο υδρογόνο.
