Μιχαήλ Γεωργίτσης. Ο αχυράνθρωπός. Ο άγνωστος αρχηγός του Πραξικοπήματος. Το πειθήνιο όργανό των συνταγματαρχών για την εκτέλεση των άνομων σχεδίων τους στην Κύπρο. Ο συνταγματάρχης που προήχθη εν μια νυκτί σε ταξίαρχος, για να τεθεί επικεφαλής του πραξικοπήματος. Για να πετύχει τον στόχο της η Χούντα δεν δίστασε να καρατομήσει τον τότε Αρχηγό της ΕΦ Γεώργιο Ντενίση ο οποίος αντιδρούσε σθεναρά στα σχέδια για πραξικόπημα.
Την 1η Ιουλίου 1974 φτάνει σήμα στο ΓΕΕΦ και ο Γεωργίτσης παίρνει φύλλο πορείας για την Αθήνα. Με την άφιξη του στο Ελληνικό όχημα SIMCA τον μεταφέρει στο Πεντάγωνο. Τον περιμένουν ο Δημήτριος Ιωαννίδης, ο διοικητής των δυνάμεων καταδρομών Κωνσταντίνος Κομπόκης και ο Αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων Γρηγόριος Μπονάνος για να του αναθέσουν μια άκρως απόρρητη αποστολή, την ανατροπή του Μακαρίου. Με φτηνή πρόφαση μια δήλωση του Μακαρίου περί ουδετερότητας της Κύπρου, σε περίπτωση εμπλοκής της Ελλάδος, στο Αιγαίο.
«Αντιλαμβάνεστε για τι σχέδια μιλάμε. Από την στιγμή που δεν μπορούσαν να κινηθούν με τον Ντενίση έψαξαν στους ημι-ανώτερους αξιωματικούς και ήταν ο άνθρωπος που θα τους έκανε την δουλειά, ένας άνθρωπος πειθήνιος.»
Πέτρος Παπαολυβίου – Καθηγητής Ιστορίας Πανεπιστημίου Κύπρου
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Στην Αθήνα εξυφαίνεται σχέδιο παραπλάνησης του Μακαρίου. Μετά την επιστροφή του στην Λευκωσία στις 6 Ιουλίου ο Γιωργίτσης μετέφερε μήνυμα του Μπονάνου προς τον Μακάριο: να μην δημιουργούνται επεισόδια με το εφεδρικό, να αποκατασταθούν οι σχέσεις με τη Χούντα και ότι συμφωνεί με το σχέδιο που είχε στείλει, για αναπροσαρμογή της Εθνοφρουράς.
Μαρτυρίες καταδρομέων
Πίσω στην Λευκωσία η εκτέλεση του πραξικοπήματος, αποκαλύπτει ότι η Χούντα δεν αδιαφορούσε μόνο για την Κύπρο, αλλά και για την τύχη των ίδιων των καταδρομέων. Σχέδιο δεν υπήρξε σημειώνει στο βιβλίο που εξέδωσε ο Σωτήρης Καϊττάνης. Ο έφεδρος τότε αξιωματικός των καταδρομών όσο και πολλοί λοκατζήδες της 32ας Μοίρας Καταδρομών που ξεκίνησαν από το ΒΜΗ για να λάβουν μέρος στην επίθεση κατά του προεδρικού, τονίζουν ότι οι αξιωματικοί, τους οδήγησαν ως πρόβατα στη σφαγή.
«Δεν προηγήθηκε καμία συγκέντρωση για οποιαδήποτε ενημέρωση-διαταγή. Κανένα σχέδιο ενέργειας. Τα άρματα μάχης βρίσκονταν σταθμευμένα έξω από τον χώρο του προεδρικού, ενώ οι καταδρομείς διατάχθηκαν να μπουν στην είσοδο του κτηρίου. Από πότε οι καταδρομείς καλύπτουν τα άρματα.»
Σωτήρης Καϊττάνης – Καταδρομέας 1974
Απόρρητες αναφορές που κατέφθαναν στις ελληνικές υπηρεσίες πληροφοριών τις κρίσιμες μέρες πριν από την εισβολή, κατέγραφαν έντονη στρατιωτική κινητικότητα στα παράλια της Μερσίνας. Το αποχαρακτηρισμένο δελτίο της 17ης Ιουλίου γίνεται ακόμη πιο συγκεκριμένο, προειδοποιώντας ότι οι τουρκικές δυνάμεις ολοκλήρωναν τις προετοιμασίες τους για πιθανή απόβαση, ενώ ο τουρκικός Τύπος δημοσιεύει πρωτοσέλιδα όπως «Θα επέμβωμεν εις την Κύπρον». Σε Αθήνα και Λευκωσία ωστόσο, η προδοσία υφαίνει τον ιστό της.
Η κατάθεσή Γεωργίτση, το 1986 στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής των Ελλήνων για τον Φάκελο της Κύπρου αποκαλύπτει την ελαφρότητα με την οποία Ιωαννίδης και Μπονάνος αντιμετώπιζαν το ενδεχόμενο τουρκικής αντίδρασης.
Γεωργίτσης: «Όταν είπαμε εμείς ποία η αντίδρασις της Τουρκίας, τόσο ο Αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων όσο και ο κ. Ιωαννίδης είπαν ότι υπήρχε κάλυψις».
Πρόεδρος Εξεταστικής: «Από ποιον;»
Γεωργίτσης: «Δεν καθορίσανε, αλλά φαινότανε ότι ήτανε από την Αμερική»
Μια ημέρα αργότερα στις 18 Ιουλίου ο δημοσιογράφος Μάικλ Νίκολσον του βρετανικού ειδησεογραφικού οργανισμού ITN βρέθηκε στη Λευκωσία, καταγράφοντας σκηνές από τα σημεία ελέγχου και τα καταστραμμένα κυβερνητικά κτίρια. Σε συνέντευξη που εξασφάλισε από τον Νίκο Σαμψών, διατυπώνεται μια ενδιαφέρουσα ερώτηση.
Μάικλ Νίκολσον, Βρετανός Δημοσιογράφος: «Ανησυχείτε για κάποια επέμβαση της Τουρκίας;»
Νίκος Σαμφών: «Όχι, δεν ανησυχώ».
Δείτε το ρεπορτάζ του Χριστόφορος Νέστορος:
