Η ημερομηνία έγραφε 1η Ιανουαρίου 2017. Ο ΟΗΕ έχει νέο γενικό γραμματέα.
«Έχω την τιμή να ανακοινώσω ότι η Αυτού Εξοχότητα Αντόνιο Γκουτέρες εκλέγηκε δια βοής Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών.»
Το ημερολόγιο γράφει 9 Ιανουαρίου 2017. Ο Αντόνιο Γκουτέρες δεν είχε κλείσει ούτε 10 μέρες στο πηδάλιο του οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών. Είχε διαδεχτεί τον Μπαν Κι μουν ο οποίος του άφησε ως παρακαταθήκη και σε προχωρημένο στάδιο τις συνομιλίες στο κυπριακό από το Μον Πελεράν. Ο νέος γ.γ. βάζει το πρώτο του λιθαράκι στο εθνικό πρόβλημα από τη Γενεύη.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
«Δεν μπορείτε να περιμένετε θαύματα άμεσων λύσεων. Δεν αναζητούμε μια γρήγορη λύση. Αναζητούμε μια σταθερή και βιώσιμη λύση για την Κυπριακή Δημοκρατία.» Αντόνιο Γκουτέρες
Ήταν ο προάγγελος της πολιτικής που θα ακολουθούσε στο κυπριακό. Ένας έμπειρος διπλωμάτης που αναζητούσε την ουσία μακριά από επικοινωνιακά τεχνάσματα. Στη Γενεύη έγιναν προχωρημένες συζητήσεις για το εδαφικό ενώ δεν βγήκε άσπρος καπνός για ασφάλεια και εγγυήσεις.
Νέο ραντεβού λίγους μήνες μετά κλειδώνει στο ελβετικό θέρετρο Κράν Μοντανά. Καταθέτει το περίφημο πλαίσιο Γκουτέρες με 6 σημεία – προτάσεις για τις βασικές πτυχές του κυπριακού, το οποίο παραμένει μέχρι σήμερα στο συρτάρι. Με αγκάθι την εμμονή της Τουρκίας στην ασφάλεια και τις εγγυήσεις ο Αντόνιο Γκουτέρες ανακοινώνει τελικά ναυάγιο σε μια τρίλεπτη τοποθέτηση που στοιχειώνει μέχρι σήμερα τις δύο πλευρές και τη διαδικασία στο κυπριακό.
«Με βαθιά μου λύπη σας ενημερώνω ότι η διάσκεψη για την Κύπρο ολοκληρώθηκε χωρίς να επιτευχθεί συμφωνία . Θέλω να ευχηθώ τα καλύτερα για όλους τους Κυπρίους στο βορά και στον νότο» Αντόνιο Γκουτέρες
Αφού ευχήθηκε καλή τύχη έπεσε αυλαία στις συνομιλίες οι οποίες εδώ και 9 χρόνια παραμένουν καλά κρυμμένες πίσω από τις κουρτίνες της Τουρκικής αδιαλλαξίας.
Άλλη μια προσπάθεια καταβάλλεται αυτή τη φορά σε μια τριμερή συνάντηση με Αναστασιάδη και Ακιτζί στο Βερολίνο τον Νοέμβριο του 2019, χωρίς όμως να επιτευχθεί ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Είχε προηγηθεί ο διορισμός της Τζειν Χολ Λουτ στη θέση της προσωπικής απεσταλμένης του γ.γ. με όρους εντολής να γεφυρώσει το χάσμα. Έμειναν στην ιστορία οι όροι αναφοράς της που αν δε ναυαγούσαν θα έφερναν τους δύο ηγέτες ξανά στο τραπέζι.
Αλλαγή σκυτάλης
Τον Μουσταφά Ακιτζί διαδέχεται το 2020 ο Ερσίν Τατάρ. Τα πράγματα δυσκολεύουν με τον Αντόνιο Γκουτέρες να έχει απέναντί του ένα αδιάλλακτο και ξύλινο πλέον Τουρκοκύπριο ηγέτη. Ο γ.γ. στέλνει αυτή τη φορά πρόσκληση για Γενεύη. Εκεί παγιώνεται και η βούληση του ψευδοκράτους για λύση δύο κρατών.
«Η αλήθεια είναι ότι στο τέλος των προσπαθειών μας, δεν έχουμε ακόμη βρει αρκετό κοινό έδαφος για να επιτρέψουμε την επανέναρξη των επίσημων διαπραγματεύσεων σε σχέση με την επίλυση του Κυπριακού.»
Και ο φράκτης του αδιεξόδου μεγαλώνει. Για σχεδόν 4 χρόνια δε σημειώθηκε καμία εξέλιξη, μέχρι που ο Αντόνιο Γκουτέρες αποφάσισε να προσπαθήσει ξανά. Διόρισε την προσωπική του απεσταλμένη Μαρία Άνχελα Ολγκίν της οποίας οι όροι εντολής διέφεραν από όλες τις προηγούμενες φορές. Οι συνομιλίες πλέον δε θεωρούνταν δεδομένες γι΄αυτό και οι δύο κοινότητες έπρεπε πρώτα να χτίσουν ξανά τη μεταξύ τους εμπιστοσύνη και να σκεφτούν λίγο έξω από το κουτί.
«Το πιο σημαντικό πράγμα είναι να ακούς, όχι μόνο τους ηγέτες, αλλά τους ανθρώπους και την κοινωνία των πολιτών.» Μαρία Άνχελα Ολγκίν
Τον Οκτώβριο του 2024 καλεί Χριστοδουλίδη και Τατάρ στη Νέα Υόρκη ενώ 5 μήνες μετά συγκαλεί πενταμερή διάσκεψη στην οποία κλειδώνουν μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και το άνοιγμα 4 οδοφραγμάτων.
Οι δύο ηγέτες με τον γ.γ. και τις εγγυήτριες δυνάμεις, ανανεώνουν το ραντεβού τους για τη Νέα Υόρκη τον Ιούλη χωρίς όμως αποτελέσματα. Ένας νέος αέρας ξεκινά να φυσά όταν τον Τατάρ διαδέχεται λίγο αργότερα ο Τουφάν Έρχιουρμαν.
Το τελευταίο χαρτί
Η κάθοδος γ.γ. στη Κύπρο 16 χρόνια μετα την τελευταία επίσκεψη γ.γ. στο νησί, δημιουργεί σίγουρα μια νέα ατμόσφαιρα παρά το ότι αρκετές φορές ο Αντόνο γκουτέρες αντιμετωπίστηκε με επιφύλαξη κυρίως λόγω της πολιτικής των ίσων αποστάσεων που τηρεί.
Ο Αντόνιο Γκουτέρες ετοιμάζεται να κρεμάσει τα διπλωματικά του παπούτσια σε λιγότερο από 5 μήνες. Έχοντας αποτύχει διευθέτηση σε σημαντικές κρίσεις του πλανήτη όπως το Ουκρανικό και το μεσανατολικό, επικεντρώνεται πλέον στο κυπριακό. Για τον ίδιο το εθνικό μας θέμα αποτελεί και ένα προσωπικό στοίχημα διάσωσης της υστεροφημίας του. Είναι αμφίβολο αν θα καταφέρει να το επιλύσει τουλάχιστον όμως επιδιώκει να αφήσει μια παρακαταθήκη προχωρημένων συνομιλιών που θα στρέψουν έστω και στο τελευταίο του μίλι, τον προβολέα στους χειρισμούς του.
Δείτε το ρεπορτάζ του Ευάγγελου Αγαπίου
