*Άρθρο του Χρυσοβαλάντη Χαραλάμπους, Υποψήφιος Βουλευτής Λευκωσίας – Κίνημα «ΑΛΜΑ»
Όπως όλοι θυμόμαστε, ο Σιμόν Αϊκούτ, μετά από παραδοχή σε 40 κατηγορίες για σφετερισμό ελληνοκυπριακών περιουσιών στα κατεχόμενα, καταδικάστηκε από το Μόνιμο Κακουργιοδικείο Λευκωσίας σε ποινή φυλάκισης πέντε ετών.
Μόλις τέσσερις μήνες αργότερα, ο Υπουργός Δικαιοσύνης ανακοίνωσε την πρόθεσή του να αποδεχθεί αίτημα του Ισραήλ για μεταφορά του καταδικασθέντος ώστε να εκτίσει την ποινή του εκεί, επικαλούμενος ότι «έχουμε υποχρέωση να τηρήσουμε αυτή τη συμφωνία».
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η δήλωση αυτή δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Η σχετική διεθνής πράξη, η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τη Μεταφορά Καταδίκων (Στρασβούργο, 1983), πράγματι έχει κυρωθεί τόσο από την Κυπριακή Δημοκρατία όσο και από το Ισραήλ. Όμως τα άρθρα 2 και 3 της Σύμβασης είναι σαφή: η μεταφορά δεν επιβάλλεται. Επιτρέπεται μόνο εφόσον το κράτος καταδίκης δώσει τη ρητή συγκατάθεσή του.
Η απόφαση ανήκει αποκλειστικά στη διακριτική ευχέρεια της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δεν υπάρχει καμία διάταξη που να δημιουργεί νομική υποχρέωση αποδοχής. Η παρουσίαση της μεταφοράς ως «αναπόφευκτης» ή «υποχρεωτικής» συνιστά στρέβλωση του περιεχομένου της Σύμβασης.
Πέραν τούτου, ακόμη και στην περίπτωση συναίνεσης, η Σύμβαση προϋποθέτει την πλήρωση συγκεκριμένων όρων, μεταξύ των οποίων και η ύπαρξη διπλού αξιοποίνου, δηλαδή το Ισραήλ να έχει αντίστοιχη νομοθεσία που να ποινικοποιεί τον σφετερισμό περιουσιών σε κατεχόμενα εδάφη. Το ζήτημα αυτό, υπό το πρίσμα της ιδιαίτερης φύσης των πράξεων, δεν είναι αυτονόητο και απαιτεί σοβαρή νομική τεκμηρίωση.
Αλλά το ουσιώδες ζήτημα είναι βαθύτερο.
Η υπόθεση δεν αφορά ένα κοινό αδίκημα. Αφορά τη συστηματική εκμετάλλευση ελληνοκυπριακής γης σε έδαφος υπό παράνομη στρατιωτική κατοχή. Αφορά περιουσίες προσφύγων. Αφορά το ίδιο το δικαίωμα ιδιοκτησίας και την κυριαρχία της Δημοκρατίας.
Η εκτέλεση της ποινής στην Κύπρο δεν είναι τυπική διαδικασία. Είναι μέρος της θεσμικής απάντησης του κράτους απέναντι σε πράξεις που πλήττουν ευθέως τους πολίτες του.
Η μεταφορά του καταδικασθέντος θα αποδυναμώσει το αποτρεπτικό μήνυμα της Δικαιοσύνης. Θα δημιουργήσει την εντύπωση ότι η ποινή μπορεί να απομακρυνθεί από το κράτος που πλήγηκε. Και ας μην υπάρχει καμία αυταπάτη: το καθεστώς υφ’ όρον απόλυσης και αποφυλάκισης στο κράτος εκτέλεσης είναι διαφορετικό, και η Κυπριακή Δημοκρατία δεν θα έχει κανέναν έλεγχο επί της πραγματικής διάρκειας της κράτησης.
Ο Αϊκούτ παραδέχθηκε ότι για μια δεκαετία εκμεταλλευόταν τη γη των προσφύγων μας. Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει πλήρες νομικό δικαίωμα να αρνηθεί τη μεταφορά. Και υπό τις περιστάσεις αυτές, έχει και πολιτικό και ηθικό καθήκον να το πράξει.
Η αποδοχή του αιτήματος θα αποτελέσει πλήγμα για όλους όσοι αγωνίζονται να οδηγηθούν ενώπιον της δικαιοσύνης όσοι σφετερίζονται τις περιουσίες μας στα κατεχόμενα. Θα υπονομεύσει την αξιοπιστία της ποινικής μας πολιτικής. Και θα στείλει λάθος μήνυμα σε όσους θεωρούν ότι η εκμετάλλευση κατεχόμενης γης είναι “επένδυση χαμηλού ρίσκου”.
Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι το κράτος που πλήττεται από τον σφετερισμό. Έχει κάθε νομικό και πολιτικό δικαίωμα να απαιτήσει την ουσιαστική και πλήρη εκτέλεση της ποινής εντός των συνόρων της.
Το κράτος δικαίου δεν εξαντλείται στην έκδοση μιας καταδικαστικής απόφασης. Κρίνεται από τη συνέπεια στην εφαρμογή της.
Καλώ τον Υπουργό να πράξει το αυτονόητο: Να αρνηθεί τη μεταφορά και να διαφυλάξει την αξιοπιστία της Δικαιοσύνης και της Κυπριακής Δημοκρατίας.
