Οι ευρωβουλευτές της Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προειδοποιούν για συνεχιζόμενη δημοκρατική οπισθοδρόμηση στην Τουρκία, καλώντας την Άγκυρα να προχωρήσει σε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις, αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση να υιοθετήσει πιο αποφασιστική στάση.
Σε έκθεση που εγκρίθηκε την Τετάρτη, τονίζεται ότι, παρά τη νέα δυναμική που φαίνεται να αποκτά η πολιτική διεύρυνσης της Ε.Ε., η Τουρκία απομακρύνεται από την ευρωπαϊκή της προοπτική λόγω της έλλειψης προόδου σε βασικούς τομείς. Παρά τις επανειλημμένες δηλώσεις δέσμευσης για ένταξη, σημαντικές ελλείψεις στο κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες παραμένουν.
Οι ευρωβουλευτές καλούν την τουρκική κυβέρνηση να ενισχύσει την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, να διασφαλίσει την ελευθερία της έκφρασης και του Τύπου, να προστατεύσει τους δημοσιογράφους και τα δικαιώματα των τοπικών αρχών, καθώς και να τερματίσει τις πολιτικά υποκινούμενες διώξεις. Παράλληλα, ασκούν κριτική προς θεσμικά όργανα της ΕΕ και κράτη μέλη για την περιορισμένη αντίδρασή τους, ζητώντας πιο ενεργή υπεράσπιση των δημοκρατικών αρχών.
Παρότι η ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας παραμένει σε στασιμότητα από το 2018, η χώρα εξακολουθεί να θεωρείται στρατηγικής και γεωπολιτικής σημασίας, ιδίως ως σύμμαχος στο ΝΑΤΟ. Η έκθεση επισημαίνει τον ρόλο της σε κρίσιμες περιοχές, όπως ο Εύξεινος Πόντος, η Ουκρανία, ο Νότιος Καύκασος και η Μέση Ανατολή, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας με την ΕΕ σε θέματα ασφάλειας.
Την ίδια ώρα, προτείνεται η επανέναρξη διαλόγων υψηλού επιπέδου και η ενίσχυση της τομεακής συνεργασίας, καθώς και ο εκσυγχρονισμός της τελωνειακής ένωσης. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι η πρόοδος σε ζητήματα όπως η απελευθέρωση των θεωρήσεων εξαρτάται από τη συμμόρφωση της Τουρκίας με τα σχετικά κριτήρια.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, με τους ευρωβουλευτές να καταδικάζουν παραβιάσεις της ελληνικής κυριαρχίας και ενέργειες που επηρεάζουν έργα στρατηγικής σημασίας για την ΕΕ, όπως ο αγωγός EastMed. Παράλληλα, απορρίπτεται το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και υπογραμμίζεται η ανάγκη πλήρους σεβασμού του διεθνούς δικαίου και της UNCLOS.
Σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, το κείμενο επαναβεβαιώνει ότι η μόνη αποδεκτή λύση είναι μια δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία, στο πλαίσιο του Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών. Παράλληλα, καταδικάζονται οι μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας, όπως οι παρεμβάσεις στα Βαρώσια, ενώ επαναλαμβάνεται το αίτημα για αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από την Κύπρο.
Η έκθεση καλεί επίσης την Τουρκία να συμμορφωθεί με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, μεταξύ άλλων και για τις υποθέσεις των Τάσσος Ισαάκ και Σολωμός Σολωμού. Εκφράζεται ακόμη ανησυχία για τη μεταχείριση μειονοτήτων και θρησκευτικών θεσμών, όπως το Οικουμενικό Πατριαρχείο, καθώς και για την προστασία μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως η Αγία Σοφία.
Ο εισηγητής της έκθεσης, Sancho Nachez Amor, σημείωσε ότι, παρά την επιδείνωση των δημοκρατικών προτύπων, εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο προόδου στη διμερή συνεργασία, ιδιαίτερα στους τομείς της εξωτερικής πολιτικής, της ασφάλειας και της άμυνας.
Η έκθεση εγκρίθηκε με 44 ψήφους υπέρ, 10 κατά και 17 αποχές και αναμένεται να τεθεί προς ψήφιση σε προσεχή σύνοδο της ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Το πρόγραμμα «EP: Your Voice, Your Future» συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του προγράμματος επιχορηγήσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στον τομέα της επικοινωνίας. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν συμμετείχε στην προετοιμασία του και δεν φέρει καμία ευθύνη, ούτε και συνδέεται με κάποιο τρόπο με τις πληροφορίες ή τις απόψεις που διατυπώνονται στο πλαίσιο του προγράμματος, για το οποίο οι μόνοι υπεύθυνοι είναι οι συντάκτες, οι ερωτηθέντες, οι εκδότες ή οι φορείς αναμετάδοσης του προγράμματος, σύμφωνα με το ισχύον δίκαιο. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν φέρει επίσης καμία ευθύνη για τυχόν βλάβες, άμεσες ή έμμεσες, που ενδέχεται να προκύψουν από την υλοποίηση του προγράμματος.



