Ακύρωθηκε το Camp-ντροπή στα κατεχόμενα
Το camp που είχε προγραμματιστεί στα κατεχόμενα δε θα πραγματοποιηθεί. Η απόφαση ήρθε μετά τις έντονες αντιδράσεις στην Κύπρο, την παρέμβαση της Κυπριακής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου και τις διπλωματικές ενέργειες που ακολούθησαν.Και αυτή τη φορά αξίζει να το πούμε καθαρά: Μπράβο, στη Μπαρτσελόνα. Γιατί αυτή ήταν η σωστή απόφαση. Ίσως δεν ήταν η απόφαση που θα απέφερε τα περισσότερα χρήματα. Ίσως δεν ήταν η πιο εύκολη εμπορικά. Ίσως χρειάστηκε να αντιληφθεί, έστω και εκ των υστέρων, ότι μια φαινομενικά απλή ποδοσφαιρική διοργάνωση δεν ήταν καθόλου απλή για έναν τόπο που ζει εδώ και 52 χρόνια με μια ανοιχτή πληγή.
Όμως την πήρε την απόφαση. Και αυτό έχει σημασία.
Γιατί τις τελευταίες ημέρες στην Κύπρο δεν αντιδρούσαν άνθρωποι επειδή δεν ήθελαν παιδιά να παίξουν ποδόσφαιρο. Δεν αντιδρούσαν επειδή είχαν κάτι εναντίον των Τουρκοκυπρίων. Δεν αντιδρούσαν επειδή ήθελαν να στερήσουν από κάποιους νέους μια ευκαιρία. Αντιδρούσαν γιατί πίσω από τη λέξη «Northern Cyprus» δε βλέπουν απλώς έναν γεωγραφικό προσδιορισμό. Βλέπουν την κατοχή. Βλέπουν την Αμμόχωστο. Βλέπουν την Κερύνεια. Βλέπουν τη Μόρφου. Βλέπουν μια πατρίδα κομμένη στα δύο. Για εμάς, τα κατεχόμενα δεν είναι απλώς ένας ακόμη προορισμός. Δεν είναι μια διαφορετική αγορά. Δεν είναι ένα ακόμη μέρος στον χάρτη όπου μπορεί να πραγματοποιηθεί ένα football camp. Είναι η γη που άφησαν πίσω τους άνθρωποι χωρίς να το επιλέξουν. Είναι σπίτια που δεν ξανακατοικήθηκαν από τους ιδιοκτήτες τους. Είναι πόλεις που άλλαξαν χέρια. Είναι οικογένειες που χωρίστηκαν. Είναι οι φωτογραφίες και τα μνημόσυνα των αγνοουμένων. Είναι οι παππούδες και οι γιαγιάδες που έφυγαν με την ελπίδα ότι κάποτε θα επιστρέψουν.
Όταν ένας σύλλογος σαν την Μπαρτσελόνα εμφανίζεται σε μια τέτοια περιοχή, η πράξη του αποκτά ένα βάρος πολύ μεγαλύτερο από αυτό που μπορεί να αντιληφθεί κάποιος που βρίσκεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Δεν ήταν το ποδόσφαιρο το πρόβλημα. Ήταν η κανονικοποίηση της κατοχής. Ήταν το μήνυμα που θα μπορούσε να δημιουργηθεί: ότι όλα είναι πλέον φυσιολογικά, ότι τα κατεχόμενα είναι ένας ακόμη προορισμός, μια ακόμη αγορά, ένας ακόμη τόπος όπου ένα από τα μεγαλύτερα ποδοσφαιρικά brand του κόσμου μπορεί να οργανώνει τις δραστηριότητές του. Και ειδικά όταν στην επίσημη πλατφόρμα της Μπαρτσελόνα ο χώρος παρουσιαζόταν ως «Lefkosa, Northern Cyprus», το ζήτημα αποκτούσε ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Για έναν άνθρωπο που δεν γνωρίζει την κυπριακή πραγματικότητα, μπορεί να μοιάζει με μια λεπτομέρεια. Για έναν Κύπριο δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι ιστορία. Είναι μνήμη. Είναι πληγή. Γι` αυτό έχουν δίκιο τα κυπριακά σωματεία και η ΚΟΠ βεβαίως, που αντέδρασαν άμεσα και έγκαιρα. Και έχει ιδιαίτερη σημασία η φωνή των προσφυγικών σωματείων. Σωματείων που δε μιλούν θεωρητικά για την κατοχή. Σωματείων που κουβαλούν την προσφυγιά μέσα στο ίδιο τους το όνομα, στην ιστορία τους, στο έμβλημά τους, στην καθημερινότητά τους.Γι’ αυτό έχουμε δίκιο. Γιατί δε ζητάμε από την Μπαρτσελόνα να πάρει θέση υπέρ της μιας πλευράς και εναντίον της άλλης. Ζητάμε το ελάχιστο: να σεβαστεί η Μπαρτσελόνα και κάθε Μπαρτσελόνα, την πραγματικότητα της κατοχής και να μην προσφέρει, ακόμη και άθελά της, πολιτική και συμβολική κανονικοποίηση σε ένα καθεστώς που δεν αναγνωρίζεται διεθνώς.
Δεν ζητήσαμε να σταματήσει το ποδόσφαιρο. Ζητήσαμε να μην ξεχαστεί η ιστορία. Η Καταλονία έχει τη δική της ιστορία. Η Κύπρος έχει τη δική της. Και ίσως ακριβώς επειδή η Μπαρτσελόνα γνωρίζει τόσο καλά τι σημαίνει ταυτότητα, μνήμη και αγώνας, η απόφασή της προκαλεί τόσο μεγάλη απογοήτευση. Και εδώ βρίσκεται όλη η ουσία.
Més que un club. Κάτι περισσότερο από έναν σύλλογο. Αυτή δεν είναι απλώς μια όμορφη φράση. Είναι η κληρονομιά της Μπαρτσελόνα. Είναι αυτό που έκανε εκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο να αισθανθούν ότι η συγκεκριμένη ομάδα δεν ήταν απλώς έντεκα ποδοσφαιριστές με μια φανέλα. Η ίδια αναφέρει ως βασικές αξίες της τον σεβασμό, την προσπάθεια, τη φιλοδοξία, την ομαδικότητα και την ταπεινότητα. Ο κώδικας δεοντολογίας της μιλά μάλιστα για ακεραιότητα, υπευθυνότητα, διαφάνεια, σεβασμό και ηθικές αρχές. Μιλά για την Καταλονία, που αντιστάθηκε στην δικτατορία του Φράνκο και σε κάθε φασίστα και εισβολέα.
Ακριβώς γι` αυτό η απόφαση που είχε παρθεί από τους μπλαουγκράνα πόνεσε περισσότερο τους Κύπριους, τους συμπατριώτες μας που αρκετές χιλιάδες είναι και υποστηρικτές της Μπάρτσα. Γιατί από τη Μπαρτσελόνα δεν περιμένεις απλώς να ακολουθεί τους κανόνες. Περιμένεις να καταλαβαίνει τη σημασία των συμβολισμών. Γι` αυτό ακριβώς η υπόθεση της Κύπρου ήταν τόσο οξύμωρη. Γιατί ένας σύλλογος που γνωρίζει τόσο καλά τι σημαίνει να υπερασπίζεσαι την ταυτότητά σου θα έπρεπε να καταλαβαίνει τι σημαίνει για έναν άλλο λαό να υπερασπίζεται τη δική του.
Δε ζητούσε κανείς από τη Μπαρτσελόνα να γίνει πολιτικό κόμμα. Δεν της ζητούσε κανείς να λύσει το Κυπριακό. Δεν της ζητούσε κανείς να πάρει θέση για κάθε πτυχή μιας σύνθετης πολιτικής διαμάχης. Της ζητούσε κάτι πολύ πιο απλό.
Να μην κάνει την κατοχή να μοιάζει φυσιολογική. Και τελικά το κατάλαβε. Ίσως όχι από την πρώτη στιγμή. Αλλά το κατάλαβε. Και αυτό είναι σημαντικό.
Γιατί το σύγχρονο ποδόσφαιρο έχει αλλάξει. Οι μεγάλοι σύλλογοι έχουν γίνει παγκόσμιες επιχειρήσεις. Οι ακαδημίες ταξιδεύουν παντού. Τα brands επεκτείνονται. Οι εμπορικές συμφωνίες πολλαπλασιάζονται. Τα χρήματα έχουν γίνει τεράστια. Η Μπαρτσελόνα δεν μπορεί να μείνει έξω από αυτή την πραγματικότητα. Όμως υπάρχει ένα όριο. Και αυτό το όριο είναι η ταυτότητα. Γιατί όταν ένας σύλλογος αρχίζει να μετρά τα πάντα μόνο σε εμπορική αξία, κινδυνεύει να χάσει αυτό που δεν αγοράζεται με χρήματα. Την ψυχή του.
Η Μπαρτσελόνα έχει ήδη περάσει από μια εποχή όπου το οικονομικό βάρος, οι εμπορικές ανάγκες και η παγκοσμιοποίηση έχουν αλλάξει σε μεγάλο βαθμό το πρόσωπό της. Και ίσως γι` αυτό η Κύπρος της έκανε ένα μικρό αλλά σημαντικό μάθημα. Υπάρχουν πράγματα που δεν πρέπει να γίνονται προϊόν. Υπάρχουν τόποι που δεν είναι απλώς «αγορές». Υπάρχουν λέξεις που δεν είναι απλώς λέξεις. Και υπάρχουν πληγές που δεν κλείνουν επειδή πέρασαν 52 χρόνια. Η απόφαση να ακυρωθεί το camp δεν αλλάζει την ιστορία. Δε λύνει το Κυπριακό. Δεν επιστρέφει τα σπίτια στους πρόσφυγες. Δεν ανοίγει την περίκλειστη Αμμόχωστο.
Αλλά στέλνει ένα μήνυμα. Ότι η κατοχή δεν πρέπει να μετατρέπεται σε κανονικότητα. Ότι η διεθνής αναγνωρισιμότητα ενός συλλόγου συνεπάγεται και ευθύνη. Και ότι το «Més que un club» μπορεί ακόμη να σημαίνει κάτι. Αυτό ίσως είναι και το σημαντικότερο που πρέπει να κρατήσει η Μπαρτσελόνα από αυτή την ιστορία .Όχι ότι «ηττήθηκε» από τις αντιδράσεις .Αλλά ότι θυμήθηκε ποια είναι.
Γιατί τελικά ένας μεγάλος σύλλογος δεν αποδεικνύει το μεγαλείο του μόνο όταν κερδίζει. Το αποδεικνύει και όταν έχει τη δύναμη να αναγνωρίσει ένα λάθος. Και να κάνει πίσω. Αυτό έκανε τώρα η Μπαρτσελόνα. Και γι` αυτό, αυτή τη φορά, αξίζει να της πούμε κάτι που έχει ίσως μεγαλύτερη σημασία από κάθε κριτική: Μπράβο. Γιατί υπάρχουν στιγμές που το να χάσεις ένα camp, μια εμπορική ευκαιρία ή κάποια έσοδα δεν είναι ήττα. Είναι νίκη της μνήμης. Νίκη της αξιοπρέπειας. Νίκη της ιστορίας .Και κυρίως, είναι μια μικρή απόδειξη ότι πίσω από το τεράστιο παγκόσμιο brand εξακολουθεί να υπάρχει ο σύλλογος που κάποτε μας έμαθε ότι είναι κάτι περισσότερο από έναν σύλλογο.
Més que un club.
Αυτή τη φορά, Μπαρτσελόνα το θυμήθηκες ή καλύτερα η Κύπρος σε βοήθησε να το θυμηθείς…
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
