Ας σύρουν, λοιπόν, το χορό γύρω από το πτώμα. Κι αν ποτέ ερωτηθούν, η απάντηση είναι έτοιμη: «Φταίει η τουρκική αδιαλλαξία»
Την περασμένη Κυριακή, από αυτόν εδώ το χώρο, διατύπωνα την άποψη ότι το Κυπριακό κατάντησε μια «παράσταση χωρίς τέλος». Πριν ακόμα ολοκληρωθεί το «κρίσιμο Σαββατοκύριακο» στη Νέα Υόρκη, τα δύο σενάρια που προβάλλονταν ήταν εξίσου θλιβερά: είτε μια τριμερής για τους τύπους, είτε το απόλυτο αδιέξοδο. Συνέβη το δεύτερο, εκθέτοντας για ακόμα μια φορά την πολιτική δεινότητα όλων όσοι μιλούσαν για «σημαντικές εξελίξεις».
Καλό είναι το θέατρο, όταν όμως δεν αντιλαμβάνεσαι ότι οι θεατές -εντός και εκτός Κύπρου- έχουν απαυδήσει με το μονότονο σου ρόλο, μην εκπλήσσεσαι που οι αίθουσες αδειάζουν. Και αυτό δεν αφορά μόνο τον Πρόεδρο.
Τελείωσε άδοξα λοιπόν το ταξίδι στη Νέα Υόρκη. Και σαν έτοιμοι από καιρό, έπιασαν όλοι το χορό γύρω από το πτώμα του Κυπριακού. Ο Αβέρωφ Νεοφύτου κήρυξε επίσημα το τέλος της ήδη νεκρής διαδικασίας και ανήγγειλε την υποψηφιότητά του. Η Αννίτα Δημητρίου αντέδρασε αστραπιαία με τη δική της υποψηφιότητα. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης συστήνει ψυχραιμία και υπομονή δηλώνοντας -δεν ξέρω ποιος το πιστεύει- ότι δεν έχει ακόμα αποφασίσει εάν θα είναι υποψήφιος.
Κι έτσι απλά, βάλαμε το ήδη παγωμένο Κυπριακό στον πάγο. Αντιλαμβάνονται άραγε ότι μέχρι τις προεδρικές του 2028, σε 17 μήνες, θα έχουμε συμπληρώσει δεκαετία χωρίς την ελάχιστη έστω διαπραγμάτευση για τη λύση; Αντιλαμβάνονται πως όποιος και να αναλάβει το 2028 δεν θα μπορέσει ποτέ πια να αναστήσει ένα πτώμα; Σε τρεις μήνες αποχωρεί και ο έβδομος στη σειρά Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ που ασχολήθηκε με το Κυπριακό. Κι αν κάποιοι πιστεύουν πως και ο επόμενος (επόμενη) θα συντηρήσει μια υποτιθέμενη προσπάθεια επίλυσης του προβλήματος, είναι αρκετό να αναλογιστούν από που ξεκινήσαμε και που βρισκόμαστε σήμερα.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επέκρινε όσους μιλούν για αδιέξοδο. Επικαλέστηκε μάλιστα το επικείμενο ταξίδι της κυρίας Ολγίν και το συνεχές ενδιαφέρον του κ. Γκουτέρες για να πείσει ότι δεν υπάρχει αδιέξοδο και ότι οι προσπάθειες συνεχίζονται. Είναι απορίας άξιον εάν και για πόσο ακόμα χρονικό διάστημα θα έχει την εντύπωση ότι, με τέτοιου είδους επιχειρήματα, θα πείθει ότι το Κυπριακό δεν βρίσκεται σε ένα επικίνδυνο τέλμα.
Η κυρία Ολγίν ήρθε μερικές φορές στην Κύπρο και δεν κουνήθηκε φύλλο. Ο κ. Γκουτέρες, ο οποίος ετοιμάζει τις βαλίτσες της αναχώρησής του, έκανε ό,τι μπορούσε αλλά το αποτέλεσμα ήταν το ίδιο. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης επιχείρησε μια τριμερή στη Νέα Υόρκη για τα μάτια του κόσμου και απέτυχε.
Τι, αλήθεια, είναι αυτό που ενοχλεί τον Πρόεδρο στη διαπίστωση του αδιεξόδου; Και ναι, μεγάλο μερίδιο ευθύνης φέρει η τουρκική πλευρά η οποία -μετά το ναυάγιο του Κραν Μοντανά- έχει οριστικά τραβήξει γραμμή δύο κρατών ή Ταϊβανοποίησης των κατεχομένων. Εάν, όμως, αυτή είναι η διαπίστωση, μια άλλη στρατηγική θα έπρεπε να σχεδιαστεί και όχι η συντήρηση ψευδαισθήσεων περί μίας ανύπαρκτης κινητικότητας.
Σε τι ωφελεί η επαναλαμβανόμενη δημιουργία προσδοκιών για «σημαντικές εξελίξεις» όταν, μάλιστα, δεν γίνεται καμία απολύτως προσπάθεια προσέγγισης με την τουρκοκυπριακή κοινότητα -όχι μόνο με την ηγεσία της- που να δημιουργεί συνθήκες συνεννόησης και οικοδόμησης ενός κοινού οράματος;
Οι Ελληνοκύπριοι ηγέτες διαχρονικά, πανικοβάλλονταν στην ιδέα του αδιεξόδου. Γιατί το μόνο που έμαθαν όλα αυτά τα χρόνια είναι η διαχείριση της παρούσας κατάστασης πραγμάτων και η συντήρηση μιας διαδικασίας ως άλλοθι για την υποτιθέμενη αποφασιστικότητά τους να λύσουν το Κυπριακό, η οποία όμως προσκρούει στην τουρκική αδιαλλαξία.
Πέρασαν 52 χρόνια!
Οι Τουρκοκύπριοι κατέστησαν σταδιακά μειοψηφία. Το τουρκικό κεφάλαιο ελέγχει απόλυτα την οικονομία και το βαθύ κράτος της Άγκυρας χρησιμοποιεί τα κατεχόμενα ως το χώρο υλοποίησης των πιο σκοτεινών και παράνομων σχεδιασμών του.
Κι εμείς εδώ επαναλαμβάνουμε μονότονα τη φράση «συνεχίζουμε τις προσπάθειες για επίλυση του Κυπριακού».
Μόνο που αυτή η φράση είχε άλλο νόημα και άλλα δεδομένα το ’74, άλλα το 2004, άλλα το 2017 και άλλα το 2026. Εάν οι ηγέτες μας δεν αντιλαμβάνονται ότι τίποτα πια δεν είναι το ίδιο και εάν δεν συνειδητοποιούν ότι με τους χειρισμούς τους σκότωσαν το πιο δυναμικό στοιχείο της προοπτικής που ήταν οι Τουρκοκύπριοι, δεν έχει νόημα να παραμυθιάζουν τον κόσμο ότι αγωνίζονται για τη λύση.
Ας σύρουν, λοιπόν, το χορό γύρω από το πτώμα. Κι αν ποτέ ερωτηθούν, η απάντηση είναι έτοιμη:
«Φταίει η τουρκική αδιαλλαξία».