ALPHA της Κυριακής

#zoomout

Οι φίλοι είναι η λιακάδα της ζωής. Αυτό διαβάζω γραμμένο στα αγγλικά, σε ένα σουβέρ που ακουμπώ το φλυτζάνι του καφέ, δίπλα από τον υπολογιστή. Με αφιέρωση στο πίσω μέρος από μια φίλη μου που εδώ και δυο βδομάδες δεν βρίσκεται πια μαζί μας.

Έρχεται στη σκέψη μου αυτό που άκουσα τις προάλλες σε ένα συνέδριο για την τεχνητή νοημοσύνη. Για την ανάδυση της «φιλίας» μεταξύ ανθρώπων και μηχανών. Είναι το φαινόμενο της «σχέσης» που αναπτύσσουν άνθρωποι με ψηφιακούς συνομιλητές τους, τα γνωστά μας chatbots. Υπάρχει μάλιστα και όρος στα αγγλικά, AI companionship, στα ελληνικά δεν έχει ακόμη καθιερωθεί επίσημη μετάφραση. Οι χρήστες μοιράζονται με τα chatbots τα νέα τους, ζητούν τις συμβουλές τους και εκμυστηρεύονται τα μυστικά τους. Σκέφτονται, αναλύουν και προβληματίζονται μπροστά από την οθόνη μιας συσκευής. Συχνά μιλάνε στα chatbots αντί να γράφουνε και εικάζω ότι στα μάτια τους γίνεται έτσι η σχέση πιο υπαρκτή. Αναζητούν κατανόηση, αποδοχή και νοιάξιμο, αυτά δηλαδή που ψάχνουμε συνήθως οι άνθρωποι στις φιλίες μας. Και τα chatbots με τη σειρά τους αλληλοεπιδρούν με τους χρήστες, θυμούνται πληροφορίες και δημιουργούν την αίσθηση μιας προσωπικής σχέσης. 

Φέρνω πάλι στο μυαλό μου τη φίλη μου και αναρωτιέμαι. Θα μπορέσει άραγε μια μέρα ο άνθρωπος να γελάσει μέχρι δακρύων παρέα με μια μηχανή;  Θα μπορέσει μια οθόνη να φωτιστεί  με το πιο πλατύ χαμόγελο στο άκουσμα της χαράς μας; Θα σκοτεινιάσει ποτέ στις λύπες μας; Θα θυμώσει με ό,τι αισθάνεται ότι δεν μας αξίζει;  Και οι αγκαλιές;  Αυτές που ξεχειλίζουν από αγάπη και δόσιμο, και θεραπεύουν το μέσα μας, πως θα αντικατασταθούν;

Δεν ξέρω πως θα είναι τα chatbots του μέλλοντος. Άλλωστε, αν γνωρίζουμε κάτι για το μέλλον, αυτό είναι η αβεβαιότητα που το περιβάλλει και η ιλιγγιώδης ταχύτητα με την οποία αλλάζει. Είμαι όμως βέβαιη πως όσο και αν τελειοποιήσουμε τις μηχανές, με όσες πληροφορίες και αν τις τροφοδοτήσουμε, δεν θα καταφέρουμε ποτέ να τις εξανθρωπίσουμε. Είναι πέρα για πέρα ανθρώπινη η φιλία και δεν χωρά αλλού, παρά μόνο στην ανθρώπινή μας φύση.

Πέρα για πέρα ανθρώπινα είναι και όλα εκείνα που δίνουμε και μας δίνουν οι φίλοι που επιλέξαμε να πορευτούμε μαζί στη ζωή, άλλοι νωρίς και άλλοι αργότερα.

Η στήριξη που μας δίνουν να ανέβουμε το βουνό, αυτό που μας έστειλε η ζωή αλλά και το άλλο, που εμείς διαλέξαμε. Η ώθηση που μας προσφέρουν όταν τα πράγματα χωλαίνουν. Τα τείχη προστασίας που κτίζουν γύρω μας στους χειμώνες της ζωής μας. Η χαρά τους στα καλοκαίρια μας. Το χέρι βοήθειας που απλώνουν όσο μακριά και εάν χρειαστεί, όταν οι δικές μας οι δυνάμεις δεν αρκούν άλλο. Το βάλσαμο στις πληγές μας για όλα εκείνα που κατανοούν για εμάς, συχνά πριν από εμάς. Η ικανότητα να φωτίζουν τα σκοτάδια μας και να κάνουν τα ξέφωτά μας ακόμη πιο καθαρά. Το γέμισμα ψυχής μετά από κάθε συναπάντημά μας. Τα μικρά και τα μεγάλα που μοιραζόμαστε μέσα από την καρδιά μας.

Όλα εκείνα τα ανθρώπινα, που κάνουν το ταξίδι της ζωής ομορφότερο και λίγο ευκολότερο.   

Υ.Γ. Στη μνήμη της Πόλας, της φίλης μου που κέρδισε τη ζωή και επαναπροσδιόρισε τον θάνατο.