Οι υφιστάμενοι καταστηματάρχες, δεν είναι οι μόνοι που έχουν συμφέρον από αυτή την καμπάνια. Πίσω από τη συζήτηση υπάρχουν και άλλοι που επωφελούνται από το σούσουρο για την «αναζωογόνηση» της Μακαρίου
Η συζήτηση για τη διάνοιξη της οδού Μακαρίου είναι πιο περίπλοκη απ’ όσο εκ πρώτης όψεως φαίνεται. Είναι χρήσιμο να δούμε ποιοι είναι οι κύριοι παίκτες πίσω από την πρωτοβουλία αυτή, ποια συμφέροντα εκπροσωπούν και τι, εν τέλει, επιδιώκουν.
Τα επιχειρήματα που έχουν διατυπωθεί δημόσια λίγο έχουν να κάνουν με την ουσία του θέματος. Το κύριο επιχείρημα υπέρ της διάνοιξης της Λεωφόρου Μακαρίου στα αυτοκίνητα, όπως τουλάχιστον εκφράζεται στα ΜΚΔ, είναι ότι η Μακαρίου έχει ερημώσει και ότι η διάνοιξή της θα την επαναφέρει στην πάλαι ποτέ δόξα της.
Το επιχείρημα αυτό, όμως, δεν ευσταθεί. Ακόμη και αν ανοίξει η Μακαρίου, οι διαθέσιμοι χώροι στάθμευσης δεν αλλάζουν· θα παραμείνουν οι ίδιοι. Οι υπέρμαχοι της διάνοιξης ισχυρίζονται ότι η πρόσβαση στους χώρους αυτούς θα γίνει ευκολότερη. Αυτό, όμως, προϋποθέτει ότι σήμερα υπάρχει ουσιαστικό πρόβλημα πρόσβασης, γεγονός ανυπόστατο.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Αφού, λοιπόν, οι χώροι στάθμευσης παραμένουν οι ίδιοι, αυτό που απαιτείται από έναν οδηγό που θέλει να επισκεφθεί την περιοχή παραμένει επίσης αναλλοίωτο: να σταθμεύσει σε κάποιον από τους παρακείμενους, υφιστάμενους χώρους στάθμευσης. Τι είναι, λοιπόν, αυτό που πραγματικά επιδιώκουν ορισμένοι από τους ντόπιους καταστηματάρχες; Και τι ακριβώς επιδιώκει ο προσφιλής TikToker-αρτοποιός, ο οποίος έχει κατακλύσει το διαδίκτυο με σχετικά βιντεάκια, συχνά πλαισιωμένος από δημοτικούς συμβούλους του ΔΗΣΥ;
Η εύλογη υποψία είναι ότι η διάνοιξη του δρόμου θα επιτρέψει την κυπριακή «παράδοση» της στάθμευσης πάνω στα πλατιά πεζοδρόμια της Μακαρίου, τα οποία μάλιστα βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο με το οδόστρωμα. Το αποτέλεσμα προβλέψιμο: η υποβάθμιση της εμπειρίας όσων κινούνται στην περιοχή πεζοί, με τους καταστηματάρχες να επωφελούνται από τους πελάτες που θα τους επισκέπτονται έχοντας σταθμεύσει παράνομα.
Οι υφιστάμενοι καταστηματάρχες, όμως, δεν είναι οι μόνοι που έχουν συμφέρον από αυτή την καμπάνια. Πίσω από τη συζήτηση υπάρχουν και άλλοι που επωφελούνται από το σούσουρο για την «αναζωογόνηση» της Μακαρίου. Αναφέρομαι στους ιδιοκτήτες άδειων καταστημάτων, οι οποίοι φέρουν σημαντικό μερίδιο της ευθύνης για το ότι μεγάλα τμήματα της Μακαρίου παραμένουν εμπορικά νεκρά, παρά την ανάπλαση. Δηλαδή, ιδιοκτήτες ακινήτων οι οποίοι εξακολουθούν να ζητούν εξαιρετικά ψηλά ενοίκια παρόλο που τα υποστατικά τους παραμένουν κενά για μεγάλα χρονικά διαστήματα, επιλέγοντας, ελλείψει φόρου αδρανούς περιουσίας αλλά και οικονομικής ανάγκης, να συνδράμουν στην ερήμωση της Μακαρίου.
Πώς, όμως, μπορούν να επωφεληθούν από τον σαματά της «αναζωογόνησης»της Μακαρίου; Στο πλαίσιο αυτής της συζήτησης έχουν ήδη τεθεί αιτήματα για οικονομικά κίνητρα με στόχο την επαναφορά της επισκεψιμότητας στη Μακαρίου—είτε απευθείας προς ιδιοκτήτες είτε μέσω επιδότησης του κόστους εγκατάστασης επιχειρήσεων. Μια επιδότηση ενοικίου, όμως, δύναται να έχει ως αποτέλεσμα την τεχνητή διατήρηση των ψηλών ενοικίων, μεταφέροντας μάλιστα μέρος του επιχειρηματικού ρίσκου από τον ιδιοκτήτη και τον ενοικιαστή στο κράτος. Δηλαδή, αντί οι ιδιοκτήτες να επωμίζονται το κόστος της επιλογής τους να διατηρούν τα ακίνητά τους κενά, καλούν το κράτος να διασφαλίσει τα υψηλά ενοίκια που οι ίδιοι ζητούν. Και πρόκειται για τους ίδιους ιδιοκτήτες που φέρουν σημαντικό μερίδιο ευθύνης για τη σημερινή θλιβερή κατάσταση της εν πολλοίς έρημης Μακαρίου, μια κατάσταση που κατά πολύ προηγείται της απαγόρευσης διέλευσης οχημάτων.
Η συζήτηση για τη διάνοιξη της Μακαρίου πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να ιδωθεί μέσα σε αυτό το πλαίσιο: ισχυρά επιχειρηματικά και ιδιοκτησιακά συμφέροντα πιέζουν προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση και βρίσκουν πολιτική ανταπόκριση κυρίως στον ΔΗΣΥ, αλλά, δυστυχώς, και στον νέο δήμαρχο. Η δημόσια εκστρατεία διεξάγεται σε μεγάλο βαθμό μέσω προσώπων με σημαντική παρουσία στα ΜΚΔ, που μεταφέρουν ένα απλοποιημένο αφήγημα περί «ερήμωσης» και «αναζωογόνησης». Για τους μεν, το πρακτικό όφελος είναι η διευκόλυνση της πρόσβασης με αυτοκίνητο, εις βάρος των πεζών. Για τους δε, είναι η προοπτική κρατικής στήριξης χωρίς να χρειαστεί να προσαρμοστούν στις πραγματικότητες της αγοράς.
Και στις δύο περιπτώσεις οι μόνοι χαμένοι είμαστε εμείς: οι απλοί πολίτες που αξιώνουμε προσβάσιμους δημόσιους χώρους, στους οποίους να μπορούμε να κινούμαστε με τις οικογένειες μας με άνεση και ασφάλεια.
