ALPHA της Κυριακής

Tι να σου κάνει ένας επικοινωνιακός μανδύας, έστω κι αν είναι φτιαγμένος από Vicuna

Η διάσκεψη που παραχώρησε την περασμένη Τρίτη ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης, μονοπώλησε το ενδιαφέρον της επικαιρότητας.

Επικοινωνιακά θα λέγαμε πως ήταν κάτι αναμενόμενο, γνωρίζοντας και την ιδιοσυγκρασία του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας. Όπως αναμενόμενη ήταν και η «γραμμή υπεράσπισης» που ακολούθησε: άρνηση κατηγοριών, αμφισβήτηση ευρημάτων και διαδικασίας, αναφορές σε προσωπική στοχοποίηση. Αναμενόμενη προσέγγιση επειδή σε όλη την πολιτική του σταδιοδρομία ο Νίκος Αναστασιάδης επέλεγε να απαντά επιτιθέμενος σε κατά καιρούς κατηγορίες που δεχόταν.

Ωστόσο, η επικοινωνιακή επιτυχία ή αποτυχία ενός εγχειρήματος ποτέ δεν κρίνεται από τη δεδομένη στιγμή ή από μεμονωμένα γεγονότα. Συνήθως κρίνεται από όσα προηγήθηκαν και ο Νίκος Αναστασιάδης έχοντας μακρά παρουσία στα πολιτικά και κοινωνικά δρώμενα του τόπου, απασχόλησε αρκετές φορές για τα οικονομικά και τα περιουσιακά του. Αν είναι πλούσιος ή όχι, αν έχει συμφέρον στο δικηγορικό γραφείο που φέρει το όνομά του ή όχι και ούτω καθ’ εξής. Και όταν αυτά τα ζητήματα απασχολούν τη δημόσια σφαίρα, τότε η αντίληψη που δημιουργείται είναι κατά κόρον αρνητική.

Στη δημιουργία αυτών των εντυπώσεων βέβαια, δεν βοήθησαν και διάφορες τοποθετήσεις που έκανε κατά καιρούς ο ίδιος ο Νίκος Αναστασιάδης. Ενδεικτική μία δήλωσή του το 2020 στους Financial Times, στους οποίους δήλωσε, (ή τουλάχιστον αυτό του απέδωσαν) ότι έχει βγάλει αρκετά λεφτά στην επαγγελματική του πορεία ώστε να μην έχει ανάγκη διεφθαρμένων πρακτικών. Η πρώτη εντύπωση που δημιουργείται στο μέσο πολίτη είναι πως, καλά αν δεν έβγαζε αρκετά χρήματα, τότε ενδεχομένως να δεχόταν να λαδωθεί; Δεύτερον, η συγκεκριμένη αναφορά αποτελεί παραδοχή πως ακόμα κι αν δεν είχε ενεργή εμπλοκή στα του δικηγορικού του γραφείου, όντας ο μεγαλομέτοχος είχε σημαντικά οικονομικά οφέλη. Τρίτον, η συγκεκριμένη αναφορά δημιουργεί ακόμα μία αντίφαση. Αυτή η παραδοχή δεν ανταποκρίνεται στα κατά καιρούς πόθεν έσχες που δημοσιοποιούσε ο τέως Πρόεδρος. Ακίνητη περιουσία €66 χιλ., καταθέσεις ύψους €115 χιλ., αυτοκίνητα €85 χιλ. και κάτι μετοχές μικρής αξίας σε διάφορες εταιρείες δήλωσε τον Μάρτιο του 2021. Και αυτά είναι μόνο κάποια από τα όσα είδαν κατά καιρούς το φως της δημοσιότητας σε σχέση με τον Νίκο Αναστασιάδη. Έστω κι αν τα πλείστα από αυτά μπορεί να ήταν τελείως ανυπόστατα ή ακόμα και αποκυήματα φαντασίας, στο τέλος της μέρας, η διαμόρφωση της κοινής γνώμης δεν απαιτεί το κριτήριο του «πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας».

Με λίγα λόγια, το σημείο εκκίνησης για την επικοινωνιακή διαχείριση που επιχείρησε ο τέως Πρόεδρος ήταν ήδη αρνητικό.

Την ίδια ώρα, κάπου εδώ έρχεται να προστεθεί και η λαϊκή ρήση «όποιος σπέρνει ανέμους, θερίζει θύελλες». Αργά ή γρήγορα, θα προσθέσουμε εμείς. Κι αυτό γιατί διαχρονικά η κυπριακή πολιτεία (στην οποία ο Ν. Αναστασιάδης κατείχε ανελλιπώς κορυφαίους ρόλους) απέτυχε να δώσει διαπιστευτήρια ως κράτος δικαίου. Διαχρονικά απέτυχε να αποδείξει στους πολίτες της ότι όντως το μαχαίρι μπορεί να φτάσει στο κόκκαλο. Ως αποτέλεσμα, «το ισοζύγιο των πιθανοτήτων» θεωρείται αρκετό για τον μέσο Κύπριο για να δικάσει και να καταδικάσει. Ενδεχομένως επειδή «το πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας» τον κούρασε και τον απογοήτευσε πολλές φορές στο παρελθόν.

Όταν οι Θεσμοί δεν εκπέμπουν αξιοπιστία, όταν τα δικαστήρια κάνουν 10 χρόνια να ολοκληρώσουν υποθέσεις, όταν η επίκληση του «δημοσίου συμφέροντος» κοντεύει να γίνει ο κανόνας για αναστολή υποθέσεων και όχι η εξαίρεση, τότε οι πολίτες πολύ φυσιολογικά επιλέγουν «to take their chances», που λένε και οι Αμερικάνοι, και να αποφασίσουν με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων.

Ας θέσουμε το φιλοσοφικό ερώτημα λοιπόν: Όταν σε ξένες δικαστικές αίθουσες και σε διεθνή ΜΜΕ τα SMS από το κινητό της δικηγόρου του κ. Ριμπολόβλεφ είδαν το φως της δημοσιότητας δεν θα ήταν καλύτερα να εξεταζόταν από τότε από τις κυπριακές Αρχές το περιεχόμενό τους; Από κρατικές Αρχές αλλά και του ιδιωτικού τομέα που υποτίθεται έχουν την ευθύνη αυτορύθμισης; Στη συγκεκριμένη περίπτωση, από τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο αφού εμπλέκονταν και αναφέρονταν κυπριακά δικηγορικά γραφεία; (Αλήθεια, εκείνη η  Ενιαία Εποπτική Αρχή των Εταιρειών Παροχής Διοικητικών Υπηρεσιών τι απέγινε;). Δεν θα ήταν καλύτερα αν πριν τόσα χρόνια γινόταν μία έρευνα για να μάθουμε ποιος επιτέλους είναι αυτός ο «Νούμερο 1»;

Όλα αυτά λοιπόν, προφανώς και δεν βοήθησαν τον τέως Πρόεδρο αφού η δυσπιστία του κοινού ήταν εδώ και χρόνια μεγάλη.

Σε σχέση με τη διάσκεψη Τύπου τώρα, η επιλογή του τέως Προέδρου να αμφισβητήσει τόσο έντονα τα ευρήματα της Αρχής Κατά της Διαφθοράς σίγουρα δεν βοήθησε. Όχι γιατί δεν είχε δικαίωμα να το κάνει, αλλά επειδή, όπως ανέφερε και ο ίδιος, βασίστηκε σε δυόμισι χρόνια ερευνών, κόστισε €1.5 εκατ., κατέθεσαν 150 πρόσωπα και κατατέθηκαν 793 τεκμήρια. Προφανώς το να αμφισβητείται η σοβαρότητα μιας έρευνας τέτοιας έκτασης και να της αποδίδεται λαϊκισμός, μόνο αρνητικές εντυπώσεις δημιουργεί. Αρνητικά επίσης επέδρασε και το γεγονός πως σε μεγάλο μέρος της μακροσκελούς του δήλωσης, ο τέως Πρόεδρος καταπιάστηκε περισσότερο με το περιεχόμενο του βιβλίου του Μακάριου Δρουσιώτη παρά με όσα του καταλογίζονται στην έκθεση της Αρχής.

Σε ένα καθαρό νομικό ζήτημα, ο τέως Πρόεδρος δήλωσε πολλές φορές ότι δεν ρωτήθηκε για τα όσα κατηγορείται ώστε να απαντήσει. Μήπως δεν ρωτήθηκε επειδή όσα του καταλογίζονται θα αποτελέσουν υλικό για ποινική διερεύνηση; Μήπως δεν ρωτήθηκε επειδή στις καταθέσεις και τα τεκμήρια που συλλέγηκαν υπάρχει υλικό που θα χρησιμοποιηθεί στο επόμενο στάδιο της διαδικασίας; Μήπως θα έπρεπε να είναι πιο προσεκτικός;

Το παρόν άρθρο δεν αποτελεί ακόμα ένα κτύπημα σε ένα δρυ που, δικαίως ή αδίκως, πέφτει στα μάτια του κόσμου. Ούτε θα δημοσιευτεί στο TikTok. Σκοπός του είναι να καταδείξει πως όταν για πολλά χρόνια οι πολίτες αισθάνονται ότι περιτριγυρίζονται από γυμνούς βασιλιάδες και ημίγυμνους αυλικούς, τι να σου κάνει ένας επικοινωνιακός μανδύας, έστω κι αν είναι φτιαγμένος από Vicuna.

ΥΓ. Τα επίμαχα γεγονότα συνέβησαν πριν 10+ χρόνια, η έρευνα της Αρχής κράτησε περισσότερα από δύο χρόνια, θα ακολουθήσει άλλη έρευνα, αξιολόγηση των ευρημάτων και μετά ενδεχομένως δικαστική διαδικασία. Συνολικά, ίσως να μιλάμε για ένα τέταρτο του αιώνα. Κι αυτό δεν είναι καλό, ούτε για την αξιοπιστία της χώρας, ούτε για το αίσθημα εμπιστοσύνης των πολιτών, ούτε για όσους βρέθηκαν ή θα βρεθούν σε θέση κατηγορούμενου.