Η βιασύνη του Τραμπ να κλείσει συμφωνία με το Ιράν, δημιουργεί πρόσθετα βάρη για τις ΗΠΑ
Η απόφαση του Προέδρου Τραμπ να αναστείλει την «Επιχείρηση Ελευθερία» στα Στενά του Ορμούζ, προτού συμπληρωθούν δύο εικοσιτετράωρα από την έναρξή της και η αμερικανική ανακοίνωση που ορίζει ακόμα μία προθεσμία για το Ιράν να επανέλθει στις διαπραγματεύσεις, ξάφνιασε δυσάρεστα τους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή.
Αυτή τη φορά, οι αντιδράσεις στο Ισραήλ διατηρήθηκαν σχετικά ήπιες – μία αντίδραση που αποδίδεται όχι τόσο στο κλίμα συγκατάβασης που γενικότερα χαρακτηρίζει τις αμερικανοϊσραηλινές σχέσεις, αλλά στην πείρα που απέκτησαν με τον καιρό τα ισραηλινά κέντρα λήψεως αποφάσεων, έχοντας πια μάθει να διαχειρίζονται την παρορμητική ιδιοσυγκρασία του Αμερικανού Προέδρου. Είναι χαρακτηριστικό ότι η συνεδρίαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Ασφαλείας, που επρόκειτο αρχικά να πραγματοποιηθεί την Πέμπτη (30/4) για να αποφασιστεί η λήψη άμεσων μέτρων πολιτικής άμυνας ενόψει κατάρρευσης της εκεχειρίας, αναβλήθηκε τρεις φορές, παρότι τα δημόσια καταφύγια στις αρχές της εβδομάδας είχαν ήδη ανοίξει. Η αμηχανία του Βενιαμίν Νετανιάχου ήταν περισσότερο από εμφανής, όταν δήλωνε στα τοπικά μέσα ότι βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τον Λευκό Οίκο, τους χειρισμούς του οποίου εμπιστεύεται απόλυτα. Η διευκρίνισή του, όμως, ότι η κατάσταση υψίστης ετοιμότητας του IDF διατηρείται, στην πραγματικότητα κατέδειξε πόσο δύσκολο είναι πλέον να βασίζεται κανείς στις αμερικανικές αποφάσεις, δηλώσεις ή προειδοποιήσεις, όσο έντονα κι αν εκφράζονται με αλλεπάλληλες, καθημερινές, αντικρουόμενες και αυτοαναιρούμενες δηλώσεις.
Οργή και προβληματισμός στα Εμιράτα
Από την άλλη, σε αντίθεση με το συγκρατημένο κλίμα που επικράτησε στο Ισραήλ, οι αντιδράσεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ήταν αρκετά διαφορετικές. Παραμονές της διακοπής της «Επιχείρησης Ελευθερία» σημειώθηκαν μαζικές ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά κατοικημένων περιοχών στο Αμπού Ντάμπι και στο Ντουμπάι, ενώ η πυρκαγιά που ξέσπασε στην βιομηχανική ζώνη της Φουτζέιρα προκάλεσαν εκτεταμένες υλικές ζημιές και τουλάχιστον τρεις εργαζόμενοι τραυματίστηκαν. Καλά πληροφορημένες εμιρατινές πηγές θεωρούσαν σίγουρη την κατάρρευση της εκεχειρίας και ανέμεναν τις αμερικανικές δυνάμεις να αποδείξουν έμπρακτα ότι έχουν την δυνατότητα (και την βούληση) να προστατεύσουν στρατιωτικά τη χώρα. Είναι χαρακτηριστικό ότι αξιωματούχοι της κυβέρνησης του Αμπού Ντάμπι διέρρεαν στα αμερικανικά ΜΜΕ πως εντός των επομένων 48 ωρών, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα ανανέωναν τις αεροπορικές τους επιδρομές κατά ιρανικών στόχων.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Και όμως. Τίποτα από αυτά δεν συνέβη. Ο Υπουργός Πολέμου, Πιτ Χέγκσεθ, λίγες ώρες μετά τις ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις κατά των ΗΑΕ, θεώρησε σκόπιμο να δηλώσει πως η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί αιτία κατάρρευσης της εκεχειρίας, προκαλώντας την απογοήτευση – αν όχι την οργή – των Εμιρατινών. Χαρακτηριστική ήταν η σχετική διήγηση του ισραηλινού πρέσβη στο Αμπού Ντάμπι, Γιόσι Σέλι, μιλώντας στο κρατικό ισραηλινό ραδιόφωνο το πρωί της Τετάρτης (6/5), περιγράφοντας τις αντιδράσεις εμιρατινών αξιωματούχων, που δεν έκρυβαν τον εκνευρισμό τους από τον τρόμο με τον οποίον η διακυβέρνηση Τραμπ «απλώς προσπέρασε» τις σειρήνες που ηχούσαν στη χώρα τους. «Θα πρέπει ίσως να είστε πιο πιεστικοί προς τους Αμερικανούς από δω και πέρα», ήταν η σύσταση του Σέλι, με μία δόση πικρού χιούμορ, που όμως οι Εμιρατινοί δεν έχουν συνηθίσει να καταλαβαίνουν.
Πρόσθετες εγγυήσεις ασφαλείας ζητούν οι μοναρχίες του Κόλπου
Και ενώ ακόμα μία ‘τελική προθεσμία’ του Προέδρου Τραμπ προς την ιρανική πλευρά θεωρείται μάλλον βέβαιο ότι θα παραταθεί (γιατί άραγε..), η αβεβαιότητα που διακατέχει πλέον την κυβέρνηση των ΗΑΕ αρχίζει να διαχέεται και στις υπόλοιπες φιλοδυτικές αραβικές μοναρχίες του Κόλπου. Σύμφωνα με πληροφορίες που προέρχονται από καλά ενημερωμένες ισραηλινές και εμιρατινές πηγές, οι κυβερνήσεις του Κατάρ, του Κουβέιτ και του Μπαχρέιν έχουν θορυβηθεί από τον τρόπο με τον οποίον η διακυβέρνηση Τραμπ μείωσε τη σημασία των ιρανικών πυραυλικών επιθέσεων κατά των ΗΑΕ της περασμένης εβδομάδας. Κοινή αίσθηση είναι ότι η υποτίμηση του συγκεκριμένου γεγονότος αποτελεί ένα κακό προηγούμενο που θα επαναληφθεί, όταν στο μέλλον, το Ιράν θα αποφασίσει να επιδείξει τις στρατιωτικές του δυνατότητες και σε άλλες χώρες του Κόλπου.
Οι φόβοι των αραβικών μοναρχιών λαμβάνουν υπόψιν τους και την περίπτωση που (κάποτε) Ιράν και ΗΠΑ καταλήξουν σε συμφωνία τερματισμού του πολέμου. Συγκεκριμένα, οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι η κυβέρνηση του Κατάρ έχει ήδη έρθει σε επαφή, τόσο με τις ΗΠΑ όσο, κυρίως, με τους Πακιστανούς διαμεσολαβητές προβάλλοντας το εξής αίτημα: Όταν θα αποφασιστεί η αποχώρηση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την περιοχή, να περιληφθούν στη συμφωνία Ιράν-ΗΠΑ συγκεκριμένοι όροι που θα δεσμεύουν τις ΗΠΑ να διαφυλάττουν την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο, την ασφάλεια των ενεργειακών εγκαταστάσεων των αραβικών μοναρχιών έναντι του Ιράν, ως επίσης να θεσμοθετηθούν πρόσθετες αμερικανικές εγγυήσεις για την προάσπιση της εδαφικής τους ακεραιότητας. Ανάλογες κινήσεις φέρονται να πραγματοποιούν και οι κυβερνήσεις των υπολοίπων αραβικών φιλοδυτικών μοναρχιών του Κόλπου.
Με άλλα λόγια, η πρόθεση της διακυβέρνησης Τραμπ να «κλείσει» το συντομότερο μία συμφωνία με το Ιράν, παραβλέποντας όμως τις νέες πραγματικότητες που δημιουργήθηκαν στον Περσικό Κόλπο, έχει ως αποτέλεσμα, αντί να ‘αποδεσμεύει’ τις ΗΠΑ από ανεπιθύμητα βάρη, εν τέλει τα βάρη πολλαπλασιάζονται.
