Η «Νότια Κύπρος», το κρυφτούλι Ερντογάν και η επόμενη μέρα
Όταν το μεσημέρι της Τετάρτης ο Νίκος Χριστοδουλίδης ανέβαινε στο βήμα της COP31 προσφωνούμενος ως «εξοχότατος Πρόεδρος της Κύπρου», η Λευκωσία επιτύγχανε τον στόχο που έθεσε μεταβαίνοντας στην Αττάλεια. Στόχος που δεν ήταν άλλος από την απόκρουση κάθε τουρκικής προσπάθειας να υποβαθμιστεί η Κυπριακή Δημοκρατία ενώπιον των εκατοντάδων συμμετεχόντων στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα.
Από μόνο του το γεγονός πως ο Πρόεδρος στάθηκε απέναντι στον οικοδεσπότη Ερντογάν, δηλώνοντας «η Κυπριακή Δημοκρατία, ένα κυρίαρχο, ισότιμο και ανεξάρτητο κράτος μέλος των Ηνωμένων Εθνών […]» κρίνεται ως νίκη. Πρωτίστως διπλωματική, γεμάτη ισχυρούς συμβολισμούς τους οποίους ο Νίκος Χριστοδουλίδης προσθέτει στη φαρέτρα του ενόψει του 2028.
Η καθυστερημένη πρόσκληση
Το δημοσίευμα της τουρκικής Milliyet, την περασμένη Παρασκευή, πως η πρόσκληση συμμετοχής του Νίκου Χριστοδουλίδη στην 31η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή προήλθε από τη Γραμματεία της Συνόδου και όχι από τον Τούρκο Πρόεδρο, αποτελεί τη μισή αλήθεια.
Όντως, ο Ταγίπ Ερντογάν είχε από καιρό στείλει προσκλήσεις στους ηγέτες των κρατών-μελών της Ε.Ε. πλην του Νίκου Χριστοδουλίδη, γεγονός που έθεσε σε άμεση κινητοποίηση τη Λευκωσία, η οποία έθεσε το ζήτημα ενώπιον της Επιτροπής Μονίμων Αντιπροσώπων της Ε.Ε..
Έπειτα από διαβήματα ευρωπαϊκών θεσμών και πρωτευουσών, τον Οκτώβριο η Κύπρος εξασφάλισε τελικώς πρόσκληση να βρεθεί στην Αττάλεια, όχι από την τουρκική προεδρία, αλλά από τον Πρόεδρο της COP31 Μουράτ Κουρούμ. Το πουλέν του Ταγίπ Ερντογάν που έχασε τη μάχη της Δημαρχίας Κωνσταντινούπολης το 2024 από τον Εκρέμ Ιμάμογλου, για να καταλήξει σήμερα Υπουργός Περιβάλλοντος του νεοσουλτάνου.
Επιχείρηση θεσμικής υποβάθμισης
Αφιχθείς το βράδυ της Τρίτης, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έτυχε υποδοχής από δύο πρόσωπα. Τον εσθονικής καταγωγής Πρέσβη της Ε.Ε. στην Τουρκία Aivo Orav, και ενός πρέσβη του τουρκικού ΥΠΕΞ. Έστω και σε χαμηλό επίπεδο, η εκεί παρουσία του Τούρκου διπλωμάτη συνιστούσε, εμμέσως πλην σαφώς, σε αναγνώριση της κρατικής μας οντότητας, παρά τα όσα η Άγκυρα υποστηρίζει περί διατήρησης της διπλωματικής στάσης της απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Η τουρκική προσπάθεια θεσμικής υποβάθμισης της μοναδικής διεθνώς αναγνωρισμένης κρατικής οντότητας του νησιού, δεν είχε σταματήσει. Παράδειγμα, οι επιγραφές «Ελληνοκυπριακή Διοίκησης Νότιας Κύπρου» που θα τοποθετούνταν στα ταμπλό των οχημάτων που θα εκτελούσαν τις μετακινήσεις του Νίκου Χριστοδουλίδη και της κυπριακής αντιπροσωπείας. Κάτι τέτοιο αποτράπηκε μετά τις αυστηρές υποδείξεις του Aivo Orav προς τους διοργανωτές, πως κάτι τέτοιο δεν μπορούσε να γίνει αποδεκτό από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τελικώς τα σημάνσεις που τοποθετήθηκαν ανέγραφαν Cyprus Delegation (Κυπριακή αντιπροσωπεία).
Ακολούθησε το άγαρμπο κρυφτούλι του Ερντογάν όταν στο χώρο της συνόδου έφτασε ο Νίκος Χριστοδουλίδης για την καθιερωμένη χειραψία καλωσορίσματος. Την ώρα που στις οθόνες προβαλλόταν η τουρκική σημαία, ο Ταγίπ Ερντογάν επέλεξε να περάσει πίσω από το παραβάν, αφήνοντας μόνο του τον Αντόνιο Γκουτέρες να υποδεχτεί τον Κύπριο Πρόεδρο. Η εικόνα κάθε άλλο παρά έκπληξη προκάλεσε στη Λευκωσία, η οποία χαρακτήρισε την κίνηση Ερντογάν, «ένδειξη αδυναμίας και περιφρόνησης των Ηνωμένων Εθνών».
Τέλος, λίγο προτού ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης κληθεί στο βήμα για την ομιλία του, ο Τούρκος επικεφαλής της COP31 Μουράτ Κουρούμ αποχώρησε από τη θέση του, προκειμένου να μην τον προσφωνήσει ως όφειλε βάσει του πρωτοκόλλου «Αυτού Εξοχότητα, Πρόεδρο της Κύπρου». Κατά την έναρξη της ομιλίας Χριστοδουλίδη, πάντως, τα μέλη της τουρκικής αντιπροσωπείας αφαίρεσαν τα ακουστικά της ταυτόχρονης διερμηνείας, αρνούμενα να ακούσουν την τοποθέτησή του.
Η επόμενη μέρα
Η τουρκική επιχείρηση υποβάθμισης της Κυπριακής Δημοκρατίας ενώπιον των εκατοντάδων συμμετεχόντων στην COP31 απέτυχε.
Το ίδιο και η προσπάθεια πλασαρίσματος του Τουφάν Έρχιουρμαν ως αρχηγός κράτους. Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης μπορεί να έγινε δεκτός μετά βαΐων και κλάδων στο αεροδρόμιο της Αττάλειας από κυβερνητικούς αξιωματούχους της Άγκυρας, μπορεί να κάθισε, ως προσκεκλημένος του Ερντογάν, στην πρώτη σειρά της τελετής έναρξης της Διάσκεψης. Ωστόσο, η διεθνής υπόσταση της «ΤΔΒΚ» δεν άλλαξε.
Χωρίς αμφιβολία, η παρουσία και η συμμετοχή του Νίκου Χριστοδουλίδη στη Σύνοδο του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή αποτιμάται θετικά, καθώς ακόμη και σε τουρκικό έδαφος, επαναβεβαιώθηκε πως το μοναδικό διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος στον τόπο είναι η Κυπριακή Δημοκρατία.
Τα πράγματα, ωστόσο, δεν σηκώνουν επικοινωνιακές τυμπανοκρουσίες. Την ώρα που το Κυπριακό παραμένει άλυτο και η διχοτόμηση μοιάζει να έχει εμπεδωθεί στη συνείδηση μεγάλου μέρους της κοινωνίας ως κανονικότητα, το ερώτημα που προκύπτει είναι μέχρι πότε θα πανηγυρίζουμε γιατί ο Χριστοδουλίδης, και ο εκάστοτε Κύπριος Πρόεδρος, στάθηκε μπροστά στον κατακτητή λέγοντάς του τα αυτονόητα… Μέχρι πότε θα νιώθουμε δικαιωμένοι γιατί ο Έρχιουρμαν, και ο κάθε Έρχιουρμαν, παραμένει στη γωνία ως ο ηγέτης ενός παράνομου μορφώματος.
Σε έναν κόσμο που τα πάντα ρει, τυχόν ναυάγιο στις προσπάθειες επιστροφής στο τραπέζι του διαλόγου καθιστά τον τόπο και την κοινωνία έρμαιο στον χρόνο και τα τετελεσμένα.