Οι προεκτάσεις της μεταφοράς του σφετεριστή των ε/κ περιουσιών στο Ισραήλ και το ενδεχόμενο αποφυλάκισής του
Την ώρα που η ισραηλινών συμφερόντων εταιρεία Black Cube, αναλάμβανε με ομολογουμένως απροκάλυπτο ζήλο την ευθύνη για το videogate και συνεργαζόταν όπως έλεγε στη συνέχεια με τις κυπριακές αρχές παραδίδοντας μάλιστα το 30 ωρών επίμαχο βίντεο, μία άλλη υπόθεση έκλεινε συνοπτικά εγείροντας πολλά ερωτήματα. Και για την χρονική συγκυρία της απόφασης αλλά και για την ουσία.
Το παρασκήνιο των πιέσεων
Λίγους μήνες μετά την καταδίκη του Σιμόν Αϊκούτ από το Μόνιμο Κακουργιοδικείο Λευκωσίας σε ποινή φυλάκισης πέντε ετών για τον σφετερισμό ε/κ περιουσιών στα κατεχόμενα, ο υπουργός Δικαιοσύνης Κώστας Φυτιρής, ανακοίνωνε την πρόθεσή του να αποδεχθεί το αίτημα του Ισραήλ για την μεταφορά του καταδικασθέντος στο Ισραήλ, ώστε να εκτίσει εκεί την ποινή του. Ήταν μία κίνηση που αποδυνάμωνε και εν πολλοίς αναιρούσε το αφήγημα της εξωτερικής πολιτικής περί τιμωρίας των σφετεριστών των κατεχόμενων περιουσιών. Όμως ήταν και μία κίνηση που έστελνε το μήνυμα πως η κυβέρνηση υπαναχωρούσε στις πιέσεις που δέχτηκε μετά την καταδίκη του. Γιατί ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δεν είχε μόνο δεκτεί κρούσεις από τον Ισραηλινό Πρόεδρο Χέρτζοκ για την απελευθέρωσή του. Η υπόθεση Αϊκούτ, φάνηκε να συνδέεται και με το απειλητικό μήνυμα κατά της ζωής του Νίκου Χριστοδουλίδη, τον Φεβρουάριο του 2025. Πέραν των δύο αυτών σοβαρών ζητημάτων, η οικογένεια του Αϊκούτ είχε ενεργό ρόλο στο να ασκηθούν πιέσεις προς την Κυπριακή Δημοκρατία για την απελευθέρωσή του. Ενδεικτικές τον περασμένο Απρίλιο οι γιγαντοαφίσες με φωτογραφία του Νίκου Χριστοδουλίδη και του Σιμόν Αϊκούν στο Ισραήλ στις Ηνωμένες Πολιτείες οι οποίες έγραφαν μεταξύ άλλων πως η Κύπρος είναι επικίνδυνη για τους Ισραηλινούς. Μάλιστα ο γιος του, Τζακ Αφίκ Αϊκούτ, είχε αποστείλει επιστολή προς τις εβραϊκές οργανώσεις Αμερικής ζητώντας να μποϊκοτάρουν την επίσκεψη του στις ΗΠΑ και να μην το συναντήσουν. Παρόλα αυτά, η κυβέρνηση έστελνε το μήνυμα πως δεν θα ενδώσει στις πιέσεις, καθώς αυτό το ζήτημα έστελνε όπως έλεγαν ηχηρό μήνυμα αποτροπής στους σφετεριστές.
Είναι γι’ αυτό τον λόγο που η αλλαγή στάσης της κυβέρνησης ήγειρε ερωτήματα για το τι μεσολάβησε. Ο υπουργός Δικαιοσύνης Κώστας Φυτιρής αλλά και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, όταν ρωτήθηκαν για το θέμα, έκαναν λόγο για υποχρέωση της Κύπρου λόγω της σύμβασης που έχει υπογράψει με το Ισραήλ να τον μεταφέρει. Μόνο που στη σύμβαση δεν τίθεται ζήτημα υποχρέωσης αλλά καθαρά επιλογής. Νομικοί κύκλοι εξηγούν πως η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τη Μεταφορά Καταδίκων (Στρασβούργο, 1983), που αναφέρεται πως έχει κυρωθεί τόσο από την Κυπριακή Δημοκρατία όσο και από το Ισραήλ είναι σαφής βάσει των προνοιών της, πως η μεταφορά δεν επιβάλλεται, αλλά επιτρέπεται μόνο εφόσον το κράτος καταδίκης δώσει τη ρητή συγκατάθεσή του.
Οι πολιτικές προεκτάσεις
Η απόφαση αυτή έχει αναπόφευκτα πολιτικές προεκτάσεις. Και αυτό γιατί ενώ αποτελούσε βασική πολιτική της κυβέρνησης το να κυνηγήσει τους σφετεριστές κατεχόμενων ε/κ περιουσιών, με υποδειγματική τιμωρία ώστε να σταλεί ηχηρό μήνυμα αποτροπής σε όσους εμπλέκονται σε τέτοιου είδους συναλλαγές, σήμερα αναδιπλώνεται. Με αυτό ως δεδομένο, όχι μόνο αποστέλλεται το μήνυμα χαμηλού ρίσκου σε όσους εμπλέκονται σε αυτό, αλλά δίδεται και η αίσθηση δύο μέτρων και δύο σταθμών. Ότι ο θύτης αποκτά ευνοϊκότερη μεταχείριση αναλόγως της καταγωγής του. Και πως η Κυπριακή Δημοκρατία δέχτηκε σοβαρές πιέσεις από την σύμμαχο κατά τα άλλα χώρα Ισραήλ. Αυτό έρχεται να προστεθεί στην πρόσφατη απόφαση Γαλλικού Δικαστηρίου να απορρίψει την εκτέλεση ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης για υπόθεση σφετερισμού κατεχόμενων ε/κ περιουσιών και να ενισχύσει κατ’ επέκταση την αίσθηση αποτυχίας αυτής της πολιτικής.
H Black Cube και οι συνειρμοί
Με βάση την σοβαρότητα της κατάστασης, το ερώτημα που εγείρεται είναι γιατί άλλαξε γνώμη. Το κύριο ερώτημα που μπαίνει στο τραπέζι είναι αν υπήρξε συνδιαλλαγή για την μεταφορά Αϊκούτ, δεδομένου ότι αυτή συνέπεσε χρονικά με την αποκάλυψη της ισραηλινών συμφερόντων εταιρείας Black Cube ότι βρίσκεται πίσω από το videogate. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης απέρριψε κατηγορηματικά κάτι τέτοιο σε πρόσφατη δημοσιογραφική διάσκεψη παραθέτοντας ότι τα δύο ζητήματα δεν συμπίπτουν χρονικά. Πράγματι, η πρόθεση Φυτιρή δημοσιοποιήθηκε τον περασμένο Φεβρουάριο, ένα μήνα πριν τις αποκαλύψεις της Black Cube και ένα μήνα ωστόσο μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου του videogate. Με δεδομένο όμως ότι η εταιρεία ανέφερε πως συνεργάστηκε με τις κυπριακές αρχές, η κυβέρνηση θα πρέπει να εξηγήσει ποια ήταν αυτή η συνεργασία. Και πολύ σημαντικό είναι να δοθεί στη δημοσιότητα το βίντεο διάρκειας 30 ωρών της υπόθεσης videogate, για να διαλυθούν οι όποιες σκιές και φημολογίες επικρατούν το τελευταίο διάστημα πως η Κυπριακή Δημοκρατία μπαίνει σε κατάσταση συνδιαλλαγής ή εκβιάζεται.