Η μετατροπή του σε συστημικό κόμμα, το φλερτ με την κυβέρνηση ενδεχομένως να απομακρύνει την ψήφο οργής, η οποία πλέον έχει άλλες εναλλακτικές από το κόμμα της Ακροδεξιάς
Η συντριπτική ήττα του Ούγγρου Πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν και η ξεκάθαρη νίκη του πολιτικού αντιπάλου του, Πήτερ Μαγιάρ, άνοιξε την συζήτηση για το κατά πόσο αυτή η ήττα αποτελεί και την αρχή του τέλους της επικράτησης των ακροδεξιών κινημάτων παγκοσμίως. Στο ΕΛΑΜ η ερμηνεία που δόθηκε βεβαίως, ήταν λίγο διαφορετική. Υπογραμμίζοντας οτι ο Μαγιάρ ανήκει ιδεολογικά στην συντηρητική δεξιά, ο βουλευτής του κόμματος Σωτήρης Ιωάννου υποστήριξε πως ο νέος Ούγγρος Πρωθυπουργός, δίνει έμφαση στη διατήρηση της εθνικής ταυτότητας και στην αντιμετώπιση του μεταναστευτικού. Μία τοποθέτηση που αφενός προϊδέαζε ότι πλέον θα θεωρείται και ο Μαγιάρ ομοϊδεάτης του ΕΛΑΜ και που αφετέρου ενίσχυε την πεποίθηση πως το κόμμα, σταμάτησε πλέον να ψαρεύει αποκλειστικά στα νερά της Ακροδεξιάς. Επιχειρεί να απαγκιστρωθεί από το παρελθόν της Χρυσής Αυγής, μετατοπίζεται περισσότερο στο Κέντρο χαρακτηρίζοντας το ΕΛΑΜ συντηρητική Δεξιά και ευελπιστεί να διευρυνθεί με αυτό τον τρόπο ούτως ώστε να καταστεί κόμμα εξουσίας. Το ερώτημα που προκύπτει ωστόσο, είναι πόσο μπορεί να βοηθήσει τελικά το ΕΛΑΜ η πλήρης μετατροπή του σε συστημικό κόμμα και πόσους μπορεί να κερδίσει από τα άλλοτε παραδοσιακά κόμματα, μετατρεπόμενο σε τέτοιο.
Το κόμμα εξουσίας
Ο Πρόεδρος του ΕΛΑΜ Χρίστος Χρίστου έχει εδώ και καιρό ξεκαθαρίσει πως το κόμμα του φιλοδοξεί να καταστεί κόμμα εξουσίας και όχι διαμαρτυρίας. Είδαν άλλωστε πώς ενισχύονται κόμματα όπως το Εθνικό Μέτωπο της Λεπέν στη Γαλλία, αλλά κυρίως της Μελόνι στην Ιταλία και θεωρούν πως μπορεί το ΕΛΑΜ να ακολουθήσει τα χνάρια τους. Δεν είναι καθόλου τυχαίο συνεπώς πως σε αυτή την πορεία έχει βάλει νερό στο κρασί του. Πέραν της απαγκίστρωσης από την Χρυσή Αυγή, η πρώτη του πράξη που το κατέστησε μέρος του συστήματος ήταν η καθοριστική στήριξη της Αννίτας Δημητρίου για την προεδρία της βουλής. Συνέχισε με την σιωπηρή στήριξη του Νίκου Χριστοδουλίδη στον β’ γύρο αλλά και με την προσέλκυση πρώην στελεχών του ΔΗΣΥ και αξιωματούχων του κράτους. Ενδεικτική η αναφορά του Χρίστου Χρίστου στον Ανδρέα Κημήτρη πως το ΕΛΑΜ «έχει την μοναδική ικανότητα» να μπορεί να μιλήσει με ανθρώπους που ανεξαρτήτως του που βρίσκονταν στο παρελθόν, πλέον συμφωνούν σε θέσεις αρχές και μπορούν μαζί να κτίσουν μία συνεργασία. Την ίδια στιγμή έχει καταφέρει να ανοίξει δίαυλους επικοινωνίας με οικονομικούς κύκλους καθώς οι τελευταίοι έχουν αντιληφθεί πως με την ενίσχυση του ΕΛΑΜ θα πρέπει να επικοινωνούν και μαζί τους.
Η απότομη μεταστροφή
Μπορεί όμως ένα κόμμα που μπήκε στην πολιτική ως πολέμιος του συστήματος να μεταλλαχθεί μέσα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα με επιτυχία; Μία ματιά στις δημοσκοπήσεις καταδεικνύουν προφανώς πως το ΕΛΑΜ είχε μία αλματώδη αύξηση ποσοστών τα τελευταία χρόνια. Όμως σε αντίθεση με τα δύο νέα κόμματα που παρουσιάζονται απέναντι από το σύστημα -ΑΛΜΑ, Άμεση Δημοκρατία- εδώ και καιρό τα ποσοστά του παρουσιάζονται πλέον στάσιμα. Προφανώς στο ΕΛΑΜ αντιλήφθηκαν πως η ακροδεξιά ψήφος, είναι πλέον πολύ συγκεκριμένη και περιορισμένη. Εκτιμώντας πως έχουν πλέον κλειδώσει αυτό το ακροατήριο δεδομένου ότι δεν υπάρχει άλλο κόμμα δεξιότερα του ΕΛΑΜ, έχουν στρέψει το βλέμμα στο πώς θα κερδίσουν ένα μεγάλο μέρος της λαϊκής Δεξιάς. Συναγερμικούς ψηφοφόρους, δηλαδή, υποστηρικτές του Νίκου Χριστοδουλίδη που δεν έχουν κομματική στέγη αλλά και Κεντρώους απογοητευμένους.
Σε αυτό το πλαίσιο το ΕΛΑΜ έδωσε έμφαση στην anti- woke agenda, στον αγώνα της ΕΟΚΑ, όταν βράβευσαν πέρσι τον Απρίλιο αγωνιστές της, σε ισχυρή παρουσία σε εθνικά μνημόσυνα, ενώ φλερτάρουν παράλληλα και με τον κληριδισμό. Σε ο,τι αφορά την αλίευση Συναγερμικών ψηφοφόρων και την απενεχοποίηση της ψήφου στο ΕΛΑΜ, βοηθά η παρουσία πρώην συναγερμικών στο ψηφοδέλτιο όπως είναι οι Μάριος Πελεκάνος, Ευγένιος Χαμπουλλάς, Ανδρέας Παπαχαραλάμπους, αλλά και ο πρώην Χρηματοοικονομικός Επίτροπος Παύλος Ιωάννου. Στόχος είναι να παρουσιαστεί το ΕΛΑΜ ως το πραγματικά δεξιό-συντηρητικό κόμμα, σε μία περίοδο που ο ΔΗΣΥ βρίσκεται σε εσωστρέφεια και επικρίνεται για ιδεολογική σύγχυση.
Στήριξη στον Χριστοδουλίδη
Την ίδια βεβαίως στιγμή το ΕΛΑΜ θεωρείται υποστηρικτικό προς την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη. Πέραν της συντονισμένης βοήθειας που του έδωσαν στον β’ γύρο των προεδρικών εκλογών, υπάρχει μία άτυπη συνεργασία εδώ και καιρό. Ο Χρίστος Χρίστου έχει επισκεφθεί πολλές φορές το Προεδρικό και υπήρχε στο παρελθόν συνεννόηση μέλους του Προεδρικού με στελέχη. Το πιο ενδεικτικό της καλής σχέσης που υπάρχει είναι ότι το κόμμα της Ακροδεξιάς απέφυγε τις επικρίσεις προς την κυβέρνηση σε μεγάλες κρίσεις που προέκυψαν. Στήριξε πλήρως τις αποφάσεις της εν τω μέσω του πολέμου στο Ιράν και συγκρατήθηκε σε ζητήματα που εξέθεταν τον Πρόεδρο. Στην περίπτωση του videogate έδωσε έμφαση στα συμφέροντα που κρύβονται πίσω από το βίντεο, στήριξε την κυβέρνηση σε ο,τι αφορά τον Φορέα της Πρώτης Κυρίας κατά την διάρκεια των συζητήσεων στην βουλή, ενώ ακόμη και στον αφθώδη πυρετό που το ΕΛΑΜ βγήκε μπροστά αγνοώντας τα μέτρα, δεν έθεσε ποτέ ζήτημα παραίτησης της υπουργού Γεωργίας Μαρίας Παναγιώτου.
Μπορεί όμως αυτό το φλερτ του ΕΛΑΜ με την εξουσία να το βοηθήσει ή σταδιακά θα του προκαλέσει φθορά; Για τον Πρόεδρο παρουσιάζεται ως μία χρυσή εφεδρεία η οποία τον ξελασπώνει στις δύσκολες στιγμές. Ιδιαίτερα αν καταφέρουν να εκλεγούν στη νέα βουλή πρόσωπα που έχουν στενούς δεσμούς με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη η στήριξη σε νομοσχέδια ενδεχομένως να είναι πιο εύκολη. Δύσκολο ωστόσο είναι αυτή η συνεργασία να γίνει επίσημη, καθώς ένα τέτοιο σενάριο απομακρύνει άλλα κόμματα από το πλευρό του Νίκου Χριστοδουλίδη με άξονα το 2028. Το ερώτημα ωστόσο είναι αν αυτή η συνεργασία βοηθά τελικά το ΕΛΑΜ και μπορεί να διατηρήσει την δυναμική που έχει ήδη δημιουργήσει. Το ΕΛΑΜ ενδεχομένως να χάσει ένα ακροατήριο που επιδιώκει ρήξη με την κυβέρνηση και γενικότερα με αυτό που αποκαλείται από πολλούς σύστημα. Η στήριξη συνεπώς σε μία κυβέρνηση που έχει ήδη φθορά, ενδεχομένως να προκαλέσει φθορά και στο ίδιο το ΕΛΑΜ. Άλλωστε το ΕΛΑΜ ενισχύθηκε την στιγμή που παρουσιαζόταν απέναντι από την εξουσία, με λαϊκίστικες θέσεις σε ζητήματα οικονομίας και κοινωνικής πολιτικής. Μία συντεταγμένη στήριξη στο κυβερνητικό έργο ενδεχομένως να οδηγήσει σε σημαντική απώλεια της οργισμένης ψήφου που είχε στο παρελθόν. Όχι μόνο γιατί άλλαξε ρητορική σε ζητήματα, αλλά κυρίως γιατί πλέον υπάρχουν κινήματα που παρουσιάζονται πολύ πιο ριζοσπαστικά και φιλόξενα για την ψήφο αντίδρασης, όπως είναι το ΑΛΜΑ και η Άμεση Δημοκρατία. Η απάντηση μπορεί να είναι πως η Συναγερμική ψήφος, θα αντικαταστήσει την ψήφο οργής. Αγνοείται ωστόσο από αυτή την εξίσωση ο ρόλος που θα παίξει ο κομματικός μηχανισμός του κόμματος. Και βεβαίως το γεγονός ότι στην τελική ευθεία των εκλογών, ο ΔΗΣΥ συνηθίζει να αυξάνει- έστω και λίγο- την συσπείρωσή του.