ALPHA της Κυριακής

Πώς τα λάθη και τα χαμένα στοιχήματα της όλης διαχείρισης αγγίζουν πλέον το χαλλούμι

Ο αφθώδης πυρετός πιέζει ασφυκτικά εδώ και τέσσερις σχεδόν μήνες τον πρωτογενή τομέα και την κτηνοτροφία της χώρας ενώ τα ζώα που θανατώθηκαν αγγίζουν τις 80 χιλιάδες. Ο ιός σε όλο αυτό το διάστημα εξαπλώθηκε στις τρεις από τις πέντε επαρχίες αφήνοντας προς το παρόν άθικτες Πάφο και Αμμόχωστο. Την ίδια ώρα υπό αμφισβήτηση τίθεται και η επιβίωση του χαλλουμιού ΠΟΠ λόγω της απόφασης για αλλαγή στην ποσόστωση.

Τα χαμένα στοιχήματα

Ο εφιάλτης του αφθώδους πυρετού ξύπνησε στις 20 Φεβρουαρίου απ’ όταν και εντοπίστηκε το πρώτο κρούσμα στις ελεύθερες περιοχές και συγκεκριμένα στα Λιβάδια της επαρχίας Λάρνακας. Εξ αρχής οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες μίλησαν για μια δύσκολη κατάσταση η οποία θα διαρκέσει μήνες ενώ την ίδια στιγμή έθεσαν τρία βασικά στοιχήματα τα οποία όμως στην πορεία χάθηκαν.

Ξεκινώντας με το πρώτο το οποίο αφορούσε τον περιορισμό του ιού στην επαρχία της Λάρνακας. Δεύτερο ήταν η επιβεβλημένη προστασία των χοιροστασίων λόγω της ιδιαιτερότητας των ζώων καθώς νοσούν βαρύτερα και εκκρίνουν με πολύ μεγαλύτερη ένταση τον ιό ενώ την ίδια στιγμή αποτελεί και το μοναδικό κρέας το οποίο εξάγουμε. Τρίτο και τελευταίο στοίχημα που έθεταν οι κτηνιατρικές υπηρεσίες ήταν η προστασία της Αθηένου καθώς αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες κτηνοτροφικές περιοχές με πολύ μεγάλους αριθμούς ζώων.

Και τα τρία αυτά στοιχήματα απέτυχαν με ακριβώς αυτή τη σειρά αφού ο ιός στις 15 Απριλίου χτύπησε την πόρτα στην επαρχία Λευκωσίας αλλά και σε χοιροστάσιο μεγάλης δυναμικότητας στο Παλιομέτοχο διασπείροντας τον ιό και στα άλλα δύο διπλανά χοιροστάσια της περιοχής με τα ζώα που θανατώθηκαν να φτάνουν τις 24 χιλιάδες. Το τελευταίο στοίχημα που απέτυχε ήταν αυτό της Αθηένου αφού λίγες μέρες μετά τη Λευκωσία, ο ιός εντοπίστηκε και εκεί.

Η αποτυχία όμως δεν περιορίστηκε εκεί αφού ο ιός εν τέλει ξέφυγε από Λάρνακα και Λευκωσία. Ένα μήνα περίπου πριν κι ενώ η επιδημιολογική εικόνα αξιολογείτο ως «πολύ καλή» από τις αρμόδιες υπηρεσίες, ο ιός έπιασε τις αρμόδιες αρχές ξανά στον ύπνο αφού θετικό κρούσμα εντοπίστηκε στις 19 Μαΐου στην Πάχνα της επαρχίας Λεμεσού.

Μετρώντας πλέον 120 μολυσμένες μονάδες και σχεδόν 80 χιλιάδες ζώα που θανατώθηκαν, οι μόνες επαρχίες που κατάφεραν να επιβιώσουν είναι αυτές της Αμμοχώστου και της Πάφου. Τα πράγματα όμως δεν δείχνουν να βελτιώνεται παρά μόνο να χειροτερεύουν δημιουργώντας παράπλευρες απώλειες πέραν της κτηνοτροφίας και σε ολόκληρη την οικονομία της χώρας.

Στον αέρα το χαλλούμι

Ο φάκελος του χαλλουμιού εδώ και χρόνια αποτελεί σημείο αιχμής για όλους τους εμπλεκόμενους οι οποίοι επιχειρούν ο καθένας προς όφελος του, να αλλάξει η ποσόστωση. Η όλη τραγική κατάσταση όμως με τον αφθώδη πυρετό φαίνεται να ήταν τελικά η αφορμή για να ανοίξει ξανά η συζήτηση.

Με τον αφθώδη πυρετό να καλπάζει και το ζωικό κεφάλαιο στα αιγοπρόβατα να δέχεται το μεγαλύτερο πλήγμα με πέραν του 10% να χάνεται, η Κυβέρνηση και το υπουργείο γεωργίας ανακοίνωσε αλλαγή στην ποσόστωση του χαλλουμιού από 25% που βρισκόταν το αιγοπρόβειο γάλα σε 15%. Μια αλλαγή η οποία θα πλήξει ακόμη περισσότερο τους αιγοπροβατοτρόφους οι οποίοι δέχονται ήδη τις απώλειες από τον αφθώδη πυρετό.

Η κυβερνητική απόφαση έπιασε εξ απροόπτου τους αιγοπροβατοτρόφους οι οποίοι υποστηρίζουν πως η μείωση που καταγράφεται στο αιγοπρόβειο γάλα λόγω του αφθώδους πυρετού είναι η ίδια με το αγελαδινό. Τονίζουν την ίδια στιγμή πως η προθεσμία της ευρωπαϊκής ένωσης για πλήρη συμμόρφωση και εφαρμογή του κανονισμού ΠΟΠ πλησιάζει σημαντικά αφού θα πρέπει μέχρι το 2029 η ποσόστωση αιγοπρόβειου γάλακτος να φτάσει το 51% και το αγελαδινό να μειωθεί στο 49%.

Το σενάριο να εκπληρώσει η Κύπρος τον στόχο του 2029 δεν είναι τόσο ρεαλιστικό αφού μέχρι και ο σύνδεσμος τυροκόμων χαιρέτισε δημόσια την αλλαγή στην ποσόστωση αφήνοντας την ίδια στιγμή να αιωρείται το ενδεχόμενο υποβολής αιτήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση για οριστική αλλαγή της ποσόστωσης.

Από το 2021 μέχρι σήμερα έγιναν ήδη 13 σημαντικές τροποποιήσεις στον φάκελο ΠΟΠ. Οι απόψεις γύρω από το θέμα διαφέρουν και χωρίζονται σε 2 στρατόπεδα. Από την μία οι τυροκόμοι θέλουν την αλλαγή στην ποσόστωση με στόχο την περαιτέρω αύξηση των εξαγωγών ενώ από την άλλη αιγοπροβατοτρόφοι, φωνή των κτηνοτρόφων και ολόκληρο το αγροτικό κίνημα μιλούν για σοβαρό κίνδυνο να χαθεί το εθνικό μας προϊόν.