Θα υπερνικήσει το αίσθημα επιβίωσης των μικρών κομμάτων ή θα προσκρούσει στους διαχρονικούς σκοπέλους του όλου εγχειρήματος;
Προεκλογικά στην περιρρέουσα πολλοί ήταν αυτοί που θεωρούσαν πως οι κάλπες της 24ης Μαΐου θα αποτελούσαν το κύκνειο άσμα του Νικόλα Παπαδόπουλου. Θα ήταν οι εκλογές που θα οδηγούσαν το Δημοκρατικό Κόμμα στη συρρίκνωση και κατ’ επέκταση στην πολιτική εξαΰλωση του Προέδρου του.
Αντ’ αυτού, η κάλπη δεν τον αποδυνάμωσε, αλλά αντιθέτως τον διέσωσε, χαρίζοντάς του πλέον την πρωτοκαθεδρία του Ενδιάμεσου. Ενός χώρου του οποίου επιχειρεί να ηγηθεί. Ενδεικτική των προθέσεων του ήταν η δήλωσή του το βράδυ της περασμένης Κυριακής, πως το ΔΗΚΟ θα αναλάβει «άμεσα πρωτοβουλία για την συνένωση του κεντρώου χώρου».
Μια πονεμένη ιστορία
Η συνένωση του Ενδιάμεσου έχει βρεθεί ουκ ολίγες φορές στο επίκεντρο της δημόσιας σφαίρας, ωστόσο κάθε φορά το εγχείρημα βούλιαζε μεσοπέλαγα.
Η ευθυγράμμιση της πορείας των κομμάτων του Κέντρου το 2003 με την εκλογή του Τάσσου Παπαδόπουλου «στράβωσε» με την μη πρόκρισή του στον β’ γύρο το 2008. Δέκα χρόνια αργότερα, το 2018 η συσπείρωση τους γύρω από την υποψηφιότητα του Νικόλα για την προεδρία της Δημοκρατίας, δεν φάνηκε πάλι ικανή να θέσει τα κόμματα κάτω από την ίδια στέγη.
Παρά τις κατά καιρούς διακηρύξεις και τα πομπώδη συνθήματα για την ανάγκη δημιουργίας ενός τρίτου πόλου που θα αναμόρφωνε τον πολιτικό χάρτη, οι όποιες σκέψεις προσέκρουαν στην απουσία ενιαίου ιδεολογικού προσανατολισμού και τις φιλοδοξίες πολλών για τη θέση του αρχηγού.
Σήμερα, ωστόσο, το μετεκλογικό σκηνικό διαφοροποιεί τα δεδομένα.
Το timing και οι προθέσεις
Πόσο εύκολο είναι σήμερα για την πρωτοβουλία του Νικόλα να στεφθεί με επιτυχία; Θα υπερνικήσει το αίσθημα επιβίωσης των μικρών κομμάτων ή θα προσκρούσει στους διαχρονικούς σκοπέλους του όλου εγχειρήματος;
Η χρονική στιγμή που ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ επέλεξε να ανακοινώσει την πρωτοβουλία του ενόχλησε τις υπόλοιπες δυνάμεις του Κέντρου, ωστόσο κρίθηκε σκόπιμο να γίνει ώστε να καταδείξει την πολιτική του βούληση και να δεσμευτεί δημόσια.
Δυνητικοί συνομιλητές στη νέα αυτή προσπάθεια συνένωσης του Ενδιάμεσου δεν είναι άλλοι από την ΕΔΕΚ, τη ΔΗΠΑ και τους Οικολόγους.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Alpha της Κυριακής, πρόθεση του Νικόλα Παπαδόπουλου είναι αμέσως μετά την ανάδειξη Προέδρου της Βουλής, να ξεκινήσει επαφές με τα στελέχη των τριών κομμάτων. Αυτό προκειμένου να ανιχνεύσει προθέσεις, να καταγράψει εισηγήσεις, προβληματισμούς και ανησυχίες, προτού προχωρήσει σε συναντήσεις με τις ηγεσίες των κομμάτων.
Τα ερωτήματα της συνένωσης
Απαραίτητη προϋπόθεση για διερεύνηση των περιθωρίων έναρξης διαλόγου είναι η κατάθεση από πλευράς Προέδρου του ΔΗΚΟ, μιας ολοκληρωμένης πρότασης που να περιγράφει με σαφήνεια τη βάση της επιδιωκόμενης συνεργασίας, η οποία να απαντά σε ερωτήματα ζωτικής σημασίας.
– Θα πρόκειται για ένα νέο κομματικό σχηματισμό, πλήρη ενσωμάτωση των τριών κομμάτων στο ΔΗΚΟ, ή διατήρηση της αυτονομίας τους και συμπόρευση κάτω από μια ομπρέλα;
– Ποιος θα είναι ο επικεφαλής, ποια θα είναι η δομή του νέου εγχειρήματος και πώς θα συμμετέχουν σε αυτή τα στελέχη των συμμετεχόντων δυνάμεων;
– Ποιος θα είναι ο ιδεολογικοπολιτικός προσανατολισμός του;
– Με ποιο τρόπο θα γεφυρωθούν οι βαθιά διαφορετικές τους προσεγγίσεις και θέσεις σε ζητήματα πολιτικής όπως το Κυπριακό και η οικονομία;
– Θα μετέχει ή όχι στο κυβερνητικό σχήμα;
Επιβίωση έναντι σκοπιμότητας
Μετά το εκλογικό τους φιάσκο, ΕΔΕΚ, ΔΗΠΑ και Οικολόγοι βρίσκονται σήμερα ενώπιον του υπαρξιακού διλήμματος: «ανασύνταξη δυνάμεων ή κατεβάζουμε ρολά». Παρά τις σοβαρές δυσκολίες και προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν, στόχος τους είναι να παραμείνουν ζωντανά.
Το πώς θα επιτευχθεί αυτό, δεδομένης της οικονομικής στενότητας στην οποία θα περιέλθουν μετά και την απώλεια της κρατικής χορηγίας, είναι κάτι που θα βρεθεί τις αμέσως επόμενες ημέρες ενώπιον των συλλογικών τους οργάνων.
Η εξαγγελία της πρωτοβουλίας του Νικόλα, μόνο ως κεραυνός εν αιθρία δεν έπεσε στις ηγεσίες των υπόλοιπων κομμάτων του Κέντρου.
Στελέχη τους δημόσια εκφράζουν ετοιμότητα, εφόσον υπάρχει χειροπιαστή πρόταση να παρακαθίσουν σε διάλογο. Παρασκηνιακά ωστόσο τα πράγματα διαφέρουν.
Υπενθυμίζοντας τις προεκλογικές κινήσεις Παπαδόπουλου με τις αμφισβητούμενες – κατά τα λεγόμενά τους – μετεγγραφές Αποστόλου και Γιακουμή, στελέχη των τριών κομμάτων σημειώνουν στον Alpha της Κυριακής πως η πρωτοβουλία του αυτή αποτελεί επικοινωνιακό τέχνασμα που ως απώτερο στόχο έχει να απορροφήσει τις φυγόκεντρες δυνάμεις, στελέχη και ψηφοφόρους τους, μετά το εκλογικό στραπάτσο.
Ενδιάμεσος και Προεδρικό
Το βράδυ των εκλογών στο Προεδρικό επικρατούσε σκεπτικισμός για το αποτέλεσμα καθώς ο αποκλεισμός από τη Βουλή δύο εκ των τριών κομμάτων που συμμετέχουν στην κυβέρνηση, επηρεάζει σημαντικά το πολιτικό σκηνικό.
Η δημόσια δήλωση Χριστοδουλίδη πως «η ΔΗΠΑ και η ΕΔΕΚ άξιζαν να είναι στη νέα Βουλή» προκάλεσε εκνευρισμό σε στελέχη των δύο κομμάτων καθώς και θεωρούν πως ο Πρόεδρος ουδέποτε τους πίστωσε με πολιτικούς πόντους για τη συμβολή τους στην υλοποίηση του κυβερνητικού έργου.
Στην πρωτοβουλία Νικόλα για τον Ενδιάμεσο, ο λόφος τηρεί σιγή ασυρμάτου. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Χριστοδουλίδης δεν επιθυμεί ανάμειξή του στις όποιες διεργασίες, καθώς επ’ ουδενί δεν θα ήθελε διασάλευση των σχέσεων με τις δυνάμεις που τον στηρίζουν.
Με φόντο τις κάλπες των προεδρικών, ο Νίκος Χριστοδουλίδης θεωρείται βέβαιο πως δεν θα «κρεμάσει» τα δύο κόμματα. Η συνέχιση της θεσμικής τους συνεργασίας μέσα από την παρουσία στελεχών τους στο υπουργικό συμβούλιο, ακόμη και μετά τον ανασχηματισμό, θεωρείται δεδομένη.
Αυτό καθώς ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αντιλαμβάνεται πως το 6,4% που έλαβαν από κοινού ΕΔΕΚ και ΔΗΠΑ, κρίνεται πολύτιμο ενόψει της κάλπης του ’28.
Η δημιουργία πάντως ενός τρίτου πόλου μέσω της συνένωσης του Κέντρου, ενδεχομένως να αποτελέσει πλήγμα για τον Νίκο Χριστοδουλίδη, μιας και ανάλογα με τη δυναμική που θα ανάπτυσσε, το νέο σχήμα θα μπορούσε να ριχθεί στην κούρσα των Προεδρικών με δικό του υποψήφιο.
Το βάρος του παρελθόντος
Το εγχείρημα φέρει όλα τα χαρακτηριστικά μιας προδιαγεγραμμένης αποτυχίας. Η περίοδος που επιλέγηκε να γίνει το άνοιγμα βρίσκει τα κόμματα Κέντρου λυγισμένα και βουτηγμένα στην εσωστρέφεια. Τα πάθη του παρελθόντος και οι προεκλογικές κινήσεις του Νικόλα Παπαδόπουλου τον καθιστούν σήμερα personanon grata για μεγάλη μερίδα του ακροατηρίου τουλάχιστον των δύο εκ των τριών κομμάτων.
Η κατάληξή του, ωστόσο, δεν θα κριθεί μονάχα από τη ρητορική της ενότητας, αλλά από την ικανότητά του να απαντήσει στον διαχρονικά άλυτο γρύφο: μπορεί το Κέντρο να αποκτήσει ενιαία πολιτική ταυτότητα;
Η εμπειρία των τελευταίων δύο δεκαετιών διαψεύδει τις προσδοκίες, κάτι που και ο ίδιος ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ ενδόμυχα γνωρίζει.